HOME
Tin Quê Nhà
 
Việt Nam vẫn chưa là một nền kinh tế thị trường
 




Cá da trơn của Việt Nam, một mặt hàng xuất khẩu quan trọng vào thị trường Mỹ. AFP


(RFA): Đầu tháng 9 năm 2017, Trưởng ban Đối ngoại trung ương đảng cộng sản Việt Nam là ông Hoàng Bình Quân sang thăm Hoa Kỳ, và đề nghị Washington công nhận Việt Nam là một quốc gia có nền kinh tế thị trường. Việc công nhận như vậy có lợi gì cho Việt Nam? Và Việt Nam có thực sự là một quốc gia có nền kinh tế thị trường hay không? Sau đây là ý kiến một số chuyên gia trong nước về vấn đề này.
Việt Nam liên tục vận động các quốc gia công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường
Đây không phải là lần đầu tiên Việt Nam nêu vấn đề công nhận Việt Nam là quốc gia có nền kinh tế thị trường với Hoa Kỳ. Trong chuyến thăm Washington vào tháng Sáu năm nay, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã đưa ra lời đề nghị này với ông Wilbur Ross, Bộ trưởng thương mại Mỹ.
Kể từ lúc Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (gọi tắt là WTO) vào năm 2007 đến nay, Việt Nam đã liên tục vận động các quốc gia thành viên công nhận mình là quốc gia có nền kinh tế thị trường. Theo các bản tin của báo chí Việt Nam vào ngày 13 tháng Chín thì đã có 57 nước công nhận Việt Nam là có nền kinh tế thị trường. Nhưng hai đối tác kinh tế lớn nhất của Việt Nam là Cộng đồng châu Âu (gọi tắt là EU) và Hoa Kỳ vẫn không xem Việt Nam là nước có nền kinh tế thị trường, trong đó Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu hàng hóa lớn nhất của Việt Nam.
Theo thỏa thuận gia nhập tổ chức WTO của Việt Nam, thì đến năm 2018, tổ chức này sẽ cứu xét xem là Việt Nam có phải là quốc gia hội đủ những điều kiện của một nền kinh tế thị trường hay không.
Trong thời gian đó, Việt Nam được đối xử như một quốc gia không có nền kinh tế thị trường. Và trong tình cảnh đó khi có những tranh chấp về xuất khẩu hàng hóa phá giá, các nước như Mỹ, EU sẽ sử dụng một quốc gia khác được xem là có kinh tế thị trường làm qui chiếu, xem như tương đồng với Việt Nam. Việc lựa chọn như vậy thường là bất lợi cho Việt Nam.
Ngay khi ông Hoàng Bình Quân đang có mặt ở Mỹ, Hiệp hội chế biến thủy sản Việt Nam ra thông cáo phản đối Bộ thương mại Mỹ áp thuế chống phá giá lên các mặt hàng cá tra phi lê đông lạnh của Việt Nam. Việc tương tự cũng đã từng xảy ra đối với mặt hàng tôm xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ.
Nói về chuyện các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ bị đánh thuế chống phá giá, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành hiện sống ở Hà Nội cho biết:
“Thực ra đối với vấn đề nuôi tôm, nhà nước không có bao cấp, cũng chẳng tài trợ cái gì. Đó là cái cách bên Mỹ biện hộ cho nước Mỹ cái chuyện bảo hộ ngành tôm của Mỹ thôi, chứ thật sự nó không có thật.”
Theo Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, từng làm cố vấn kinh tế cho chính phủ Việt Nam thì khi thị phần của hàng xuất khẩu Việt Nam vào thị trường Mỹ vượt mức 8% thì các doanh nghiệp Mỹ sản xuất cùng mặt hàng đó sẽ tìm cách kiện để áp thuế chống phá giá lên hàng Việt Nam. Ngoài các mặt hàng hải sản, các mặt hàng khác của Việt Nam cũng hay bị chuyện này là giày dép và quần áo, những ngành sử dụng rất nhiều nhân công của Việt Nam. Ông nói tiếp:
“Nếu Việt Nam có được công nhận kinh tế thị trường thì việc vận dụng các biện pháp đó sẽ bị hạn chế rất nhiều, hoặc không còn có khả năng được sử dụng.”

Kinh tế thị trường

Để được Mỹ công nhận là nền kinh tế thị trường, theo Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, Việt Nam phải thỏa mãn ba điều kiện, đó là đồng tiền của Việt Nam phải được chuyển đổi tự do, nhà nước không can thiệp vào các quyết định của doanh nghiệp, và quan trọng nhất là sự cạnh tranh công bằng.
Hoa kỳ yêu cầu nền kinh tế đó là một nền kinh tế hoàn toàn cạnh tranh, bình đẳng, không có ưu đãi, không coi trọng bất kỳ thành phần kinh tế nào. Trong khi đó Việt Nam vẫn coi kinh tế nhà nước là kinh tế chủ đạo, yêu cầu kinh tế nhà nước cạnh tranh bình đẳng. Nhưng cho đến nay kinh tế nhà nước vẫn chiếm phần lớn các tín dụng, chiếm phần lớn những dự án ODA, phần lớn những dự án nhà nước giao.”
Việt Nam đã bắt đầu công nhận những nguyên tắc của thị trường vào năm 1986, khi bắt đầu mở của và cải cách nền kinh tế. Tuy nhiên cho đến nay các nhà lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam vẫn thường xuyên lên tiếng nói rằng Việt Nam có những doanh nghiệp nhà nước làm chủ đạo của nền kinh tế, hoặc họ nói rằng Việt Nam sẽ xây dựng nền kinh tế thị trường có định hướng xã hội chủ nghĩa, điều mà các nhà quan sát và chuyên gia kinh tế đôi khi rất khó giải thích. Cựu Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư của Việt Nam là ông Bùi Quang Vinh, từng nói vào năm 2014 rằng không có cái gọi là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nhận xét rằng đã có một sự điều chỉnh về cách vận hành nền kinh tế Việt Nam ngã sang hướng thị trường, nhưng chưa đầy đủ. Ông nói:
“Chính phủ của ông Phúc cũng đã chuyển hướng rằng lĩnh vực tư nhân sẽ đóng góp nhiều hơn trong kinh tế. Vừa rồi trong những cuộc họp thì Thủ tướng mong muốn là lĩnh vực tư nhân đóng góp 60% trong tổng sản lượng quốc nội. Như vậy là doanh nghiệp nhà nước vẫn còn đóng đến 40% chứ chưa hẳn đã là một nền kinh tế thị trường thực thụ. Cho nên cái việc mình đi đến các nước như Mỹ, rồi châu Âu để xin thì tôi thấy không có ổn.”
Một quốc gia có hệ thống kinh tế, chính trị tương đồng với Việt Nam là Trung Quốc, sau khi gia nhập tổ chức WTO vào năm 2001, cho đến nay vẫn chịu cảnh bị đối xử như là một quốc gia không có nền kinh tế thị trường. Hồi cuối năm 2016 cả Hoa Kỳ, EU, và Nhật Bản đều quyết định rằng Trung Quốc không phải là quốc gia có nền kinh tế thị trường.
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh lo ngại về thời điểm WTO xem xét tính thị trường của nền kinh tế Việt Nam đã gần kề, mà những trở ngại từ hai đối tác lớn nhất là Mỹ và EU vẫn chưa vượt qua được;
Sang năm Việt Nam sẽ đàm phán chuyện WTO, có thể những nước kia sẽ ủng hộ, nhưng nếu hai cái khối kinh tế này đưa ra những chứng minh như vậy, thì có lẽ là Việt Nam sẽ khó khăn.”
Theo tác giả Lê Sỹ Giảng viết trên tờ báo về kinh tế của Việt Nam là tờ Kinh tế Sài Gòn, vào năm 2016, ngay sau khi EU không công nhận Trung Quốc là nước có nền kinh tế thị trường, thì trường hợp của Trung Quốc sẽ được đem ra làm án lệ để EU không công nhận Việt Nam là nước có nền kinh tế thị trường.
Điều đó có nghĩa là các sản phẩm của nông dân Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Mỹ, EU, dù hoàn toàn mang tính thị trường, không nhận trợ cấp nào của chính phủ cả, vẫn tiếp tục bị đánh thuế cao ở các thị trường này.
Kết thúc cuộc trao đổi với chúng tôi, ông Bùi Kiến Thành cho rằng thay vì đi xin các đối tác công nhận mình có nền kinh tế thị trường, Việt Nam nên thực sự nổ lực cải cách nền kinh tế của chính mình theo hướng dân doanh, tự do hóa để thật sự có một nền kinh tế thị trường lành mạnh.
Kính Hòa RFA
2017-09-13

--------------------
Việt Nam đưa ra mức cảnh báo bão nguy hiểm cấp độ 4

 




Hai công nhân mở đường cống thoát nước trên đường tại Hà Nội sau cơn bão. AFP


(RFA): Cơn bão số 10 được dự đoán là nguy hiểm và mạnh nhất từ ba năm trở lại đây sẽ đổ vào khu vực bắc trung bộ vào chiều tối ngày 15 tháng 9 đến rạng sáng 16 tháng 9.
Tin được ông Hoàng Đức Cường, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Trung ương cho biết trong cuộc họp tại Hà Nội vào sáng 13 tháng 9.
Phía đại diện Bộ Tư lệnh Biên Phòng nói đã có công điện khẩn gửi đến các ngư dân, tàu thuyền, cho biết hướng đi, vị trí của bão số 10 để họ kịp thời tránh vào nơi an toàn. Tuy nhiên, phía đại diện Cục Kiểm ngư thông tin cho biết sáng nay các tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An và Hà Tĩnh vẫn còn nhiều tàu thuyền đang hoạt động xa bờ.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ông Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh đây là cơn bão mạnh chưa từng có, có thể có mưa lớn đến hơn 400mm ở các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi từ sáng 15 tháng 9 đến rạng sáng 16 tháng 9.
RFA, 13/9/2017

--------------------
80% lao động nữ trên 35 tuổi bị buộc nghỉ việc

 




Nữ công nhân của nhà máy Coca Cola đang làm việc tại tỉnh Hà Tây. Ảnh chụp hôm 13/7/2000. AFP


(RFA): Kết quả khảo sát tại một số doanh nghiệp cho thấy có tới 80% phụ nữ trên 35 tuổi bị buộc phải nghỉ việc hoặc tự bỏ việc do cơ cấu lại sản xuất hoặc không chịu được điều kiện làm việc khắc nghiệt.
Bộ trưởng Bộ Lao Động- Thương Binh & Xã Hội Việt Nam, ông Đào Ngọc Dung, cho biết như vậy tại phiên họp Thường vụ Quốc hội sáng 13 tháng 9 về bình đẳng giới.
Ông Dung cho biết tính đến tháng 7 năm 2017, số lao động nam trên 15 tuổi chiếm 52%, cao hơn số lao động nữ. Tuy nhiên đa số lao động nữ lại làm việc trong các ngành có chuyên môn thấp, tính ổn định không cao. Ngoài ra thu nhập của họ cũng thấp hơn so với nam giới.
Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội, Quốc hội Khóa 14, bà Nguyễn Thúy Anh, cũng cho rằng đây là vấn đề nhức nhối, đáng báo động và cần có giải pháp kịp thời.
Trưởng ban Dân nguyện Quốc Hội Việt Nam, bà Nguyễn Thanh Hải, nhận định rằng một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này là do nhiều chủ lao động chỉ sử dụng công nhân trẻ, ít thâm niên để không phải trả lương cao. Ngoài ra bà Hải cũng cho rằng pháp luật Việt Nam chưa đủ mạnh và rõ ràng trong việc đảm bảo quyền lợi cho lao động nữ.
RFA, 13/9/2017

--------------------
Mỹ lại áp thuế chống bán phá giá lên cá tra Việt Nam

 




Công nhân đóng gói mực xuất khẩu ở một nhà máy chế biến hải sản ở Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình hôm 5/8/2004. AFP


(RFA): Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) hôm 13 tháng 9 ra thông cáo báo chí phản đối Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) áp thuế chống bán phá giá lên các sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh từ Việt Nam.
Quyết định áp thuế mới của Bộ Thương mại Mỹ được đưa ra sau đợt xem xét hành chính thuế chống bán phá giá lần thứ 13 giai đoạn từ 1/8/2015 đến 31/7/2016 của Mỹ đối với mặt hàng này của Việt Nam.
Quyết định mới được đưa ra hôm 13 tháng 9 cho thấy mức thuế mới áp lên mặt hàng cá tra của Việt Nam laf2,39 đô la một kg, cao gấp ba lần mức thuế trước đó.
VASEP cho rằng Bộ Thương mại Mỹ đã không công bằng khi áp mức thuế này. Bộ Thương mại Mỹ cho rằng Công ty GODACO của Việt Nam đã không hợp tác trong quá trình xem xét và không cung cấp đầy đủ các dữ liệu cần thiết cho phía Hoa Kỳ. VASEP phản bác lập luận này, và cho rằng công ty GODACO đã có sự chuẩn bị tốt nhất trong việc cung cấp đầy dữ liệu yêu cầu và trả lời đầy đủ, đúng hạn các câu hỏi từ phía Mỹ.
VASEP thay mặt các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu cá tra Việt Nam phản đối quyết định thiếu công bằng của Bộ Thương mại Mỹ và đề nghị bộ này phải xem xét một cách kỹ lưỡng hơn các hồ sơ của công ty GODACO, không áp dụng các yếu tố bất lợi có sẵn để áp thuế không công bằng cho các công ty. VASEP gọi quyết định mới của Bộ Thương mại Mỹ là đi ngược lại tiến trình tự do thương mại đồng thời ảnh hưởng đến quan hệ thương mại hai nước.
Trong khi đó, nhân chuyến thăm Mỹ từ ngày 10 đến 13 tháng 9, Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Hoàng Bình Quân đã kêu gọi Hoa Kỳ sớm công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, mở cửa hơn nữa cho hàng hóa nông nghiệp của Việt Nam, giảm thiểu các rào cản thương mại.
Trong chuyến thăm này, ông Hoàng Bình Quân đã gặp lãnh đạo Bộ Ngoại giao Mỹ, Hồi đồng An ninh quốc gia, Chủ tịch tiểu ban Châu Á Thái Bìn Dương thuộc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, Chủ tịch Tiểu ban Châu Á Thái Bình Dương thuộc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện.
Ngoài vấn đề thương mại, các vấn đề khác được bàn thảo giữa hai bên nhân chuyến thăm này bao gồm chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Việt Nam dự APEC vào tháng 11 tới, thúc đẩy hợp tác về an ninh quốc phòng, ưu tiên khắc phục hậu quả chiến tranh, hợp tác sâu rộng trong các diễn đàn khu vực và đa phương như APEC, ASEAN…
Thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 11 tháng 9 đưa ra sau cuộc gặp giữa ông Hoàng Bình Quân và Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ John Sullivan khẳng định tương lai tốt đẹp trong quan hệ đối tác toàn diện giữa hai nước. Hai bên cam kết tiếp tục hợp tác để đảm bảo hòa bình, ổn định, thịnh vượng ở khu vực châu Á Thái Bình Dương.
Từ năm 2000, Việt Nam đã tích cực đàm phán với các nước để được công nhận có nền kinh tế thị trường. Hiện đã có 57 nước công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường nhưng Hoa Kỳ và EU là hai thị trường lớn nhất lại chưa công nhận. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến Việt Nam thường gặp khó khăn trong các vụ tranh chấp, kiện tụng về thương mại và bị áp thuế chống phá giá.
RFA, 13/9/2017

--------------------
Quan chức an ninh tiếp tục làm Trưởng Ban Tôn Giáo

 




Ông Vũ Chiến Thắng (phải) được bổ nhiệm làm Trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ hôm 11/9/2017. Courtesy dantri.com.vn


(RFA): Việt Nam vừa bổ nhiệm một giới chức cấp cao của công an làm trưởng ban Tôn giáo Chính phủ, cơ quan chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động và tổ chức tôn giáo ở Việt Nam.
Trưởng ban mới là ông Vũ Chiến Thắng, Cục trưởng An ninh Tây Bắc, tổng cục An ninh, Bộ Công An. Ông Thắng được chính thức trao nhiệm vụ mới vào ngày 11 tháng 9.
Ông Thắng trước kia đã từng giữ chức Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị. Trước đó nữa là Phó giám đốc Công an Nghệ An.
Đây không phải là lần đầu tiên Việt Nam cử một người chuyên về an ninh nắm giữ chức Trưởng ban Tôn giáo. Người nắm chức Trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ trước ông Thắng là ông Phạm Dũng, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục An Ninh kiêm Thứ trưởng Bộ Nội Vụ. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình cũng từng nắm giữ chức Trưởng ban này.
Ban Tôn giáo Chính phủ là cơ quan trực thuộc Bộ Nội Vụ với khoảng hơn 120 cán bộ, viên chức.
Việt Nam đã nhiều lần bị các tổ chức nhân quyền quốc tế chỉ trích vì chính sách đàn áp tự do tôn giáo tín ngưỡng qua hoạt động quản lý giám sát của ban Tôn giáo và an ninh sử dụng luật về tôn giáo và tín ngưỡng vốn bị quốc tế chỉ trích là quá khắt khe.
RFA, 13/9/2017

--------------------
Trịnh Xuân Thanh từng được chính phủ trước xóa sai phạm

 




Màn hình TV chiếu hình ông Trịnh Xuân Thanh trên VTV ở Hà Nội hôm 4/8/2017. AFP


(RFA): Ông Trịnh Xuân Thanh, người bị chính phủ Đức cho là phía Việt Nam sang Berlin bắt cóc đưa về nước để xử phạt về những thất thoát tài chính, từng được chính phủ Hà Nội trước đây xóa bỏ mọi sai phạm.
Bản tin độc quyền của Reuters vào ngày 13 tháng 9 cho biết như vừa nêu. Theo đó căn cứ vào lá thư đề ngày 18 tháng 5 năm 2015 do ông Vũ Huy Hoàng, bộ trưởng Công Thương lúc bấy giờ, gửi cho ông Nguyễn Tấn Dũng, thủ tướng cũng vào thời đó, thì dù bản thân ông Trịnh Xuân Thanh nhận trách nhiệm nhưng chính phủ không phát hiện ra những dấu hiệu tiêu cực liên quan đến hành vi của ông Trịnh Xuân Thanh.
Bức thư nêu rõ do vậy cơ quan chức năng đồng ý không thi hành biện pháp kỷ luật đối với ông Trịnh Xuân Thanh. Nội dung bức thư còn cho biết ông Trịnh Xuân Thanh được chuyển về làm việc tại Bộ Công Thương. Ở đó ông này được đánh giá làm việc tích cực nhằm giải quyết những vấn đề ở Công ty Cổ Phần Xây Dựng Tập Đoàn Dầu Khí Việt Nam (PVC).
Một kết luận được nêu ra trong bức thư là công tác sửa sai và hậu kiểm tra PVC được tiến hành hiệu quả theo yêu cầu của thủ tưởng.
Hãng tin Reuters nêu câu hỏi về lá thư vừa nêu và liệu có thêm những truy tố đối với vụ việc. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng trả lời là Đảng Cộng Sản và Nhà Nước Việt Nam mạnh tay trong việc giải quyết tình trạng tham nhũng hoặc vi phạm pháp luật của bất cứ tổ chức hay cá nhân nào.
Reuters cho biết không thể liên lạc với bản thân ông Trịnh Xuân Thanh, cựu Bộ Trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng hay nguyên thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng một các trực tiếp hay thông qua văn phòng chính phủ để hỏi thêm về thông tin liên quan.
Theo Reuters, vụ Trịnh Xuân Thanh được mở lại và truy tố cho thấy biện pháp cứng rắn của Đảng Cộng Sản Việt Nam kể từ khi phe an ninh trở nên mạnh hơn sau khi nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bị mất quyền lực trong cuộc đấu đá vào năm ngoái.
Ông Trịnh Xuân Thanh bị cáo buộc làm thất thoát 3300 tỷ đồng, tương đương 150 triệu đô la, khi giữ chức chủ tịch Hội Đồng Quản Trị PVC từ năm 2009 đến năm 2013.
RFA, 13/9/2017

--------------------
Quan chức đầu tỉnh Hà Tĩnh liên quan Formosa nghỉ hưu vào tháng tới

 




Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (bên trái) nói chuyện với ông Võ Kim Cự (bên phải) trước phiên khai mạc kỳ họp quốc hội ở Hà Nội hôm 20/5/2014. AFP


(RFA): Ông Võ Kim Cự, nguyên Chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh bị kỷ luật, sẽ thôi giữ chức vụ Chủ tịch Liên minh hợp tác xã để về hưu từ ngày 1 tháng 10 tới đây.
Báo chí Việt Nam loan tải tin này và cho biết thêm đáng lẽ ông Cự đã phải nghĩ hưu từ tháng Năm vừa qua khi ông tròn 60 tuổi.
Như vậy ông Cự cũng sẽ thôi giữ chức vụ Phó ban chỉ đạo đổi mới, phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã mà ông mới vừa được giao cách đây chưa đầy một tuần.
Việc ông Cự được giao trọng trách phát triển các hợp tác xã vào tuần qua đã làm dấy lên những lời chỉ trích rằng một người từng bị kỷ luật nặng do liên quan đến thảm họa môi trường do nhà máy thép Formosa ở Vũng Áng, Hà Tĩnh gây nên, không thể được giao trọng trách mới. Một đại diện của chính phủ đã lên tiếng trong tuần qua vì ông Cự vẫn đang giữ chức Chủ tịch Liên minh hợp tác xã nên ông tự động được giao làm Phó ban chỉ đạo phát triển hợp tác xã.
Xin nhắc lại là ông Võ Kim Cự từng giữ những chức vụ quan trọng là Chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh, Bí thư tỉnh ủy tỉnh Hà Tĩnh, đại biểu Quốc hội Việt Nam. Một thời gian dài sau khi bùng nổ thảm họa môi trường biển Vũng Áng Formosa, ông Cự bị kỷ luật phải thôi giữ ghế đại biểu Quốc hội, cũng như bị tước bỏ hết các chức tước cũ mà ông từng giữ.
Biện pháp cho quan chức vi phạm, gây hậu quả lớn được về hưu như trường hợp ông Võ Kim Cự bị dư luận phản đối, gọi đó là hình thức ‘hạ cánh an toàn’.
RFA, 13/9/2017

--------------------
Độc quyền xuất bản sách giáo khoa: “Một sai lầm hết sức tệ hại”

 




Một học sinh tiểu học đang cầm cuốn sách Lịch sử và Địa lý lớp 4 của NXB Giáo Dục. Vietnamnet


(RFA): Sự độc quyền xuất bản sách giáo khoa của Nhà xuất bản Giáo Dục bấy lâu nay đã gây ra nhiều bức xúc trong dư luận do những bất cập nó mang lại. Mặc dù Việt Nam đã nhiều lần đề ra chủ trương thay đổi sự độc quyền này nhưng cho đến nay vẫn “dậm chân tại chỗ”.
Báo Giáo Dục ngày 4/9 vừa qua đã đăng tải bài viết với tựa “Lợi nhuận khủng nhờ giỏi kinh doanh hay móc túi nhân dân”, trong đó tác giả một lần nữa nhắc đến vấn đề độc quyền xuất bản sách giáo khoa và đặt ra những câu hỏi liên quan đến doanh thu của nhà xuất bản Giáo Dục.
"Độc quyền là không tốt"
Nhà xuất bản Giáo dục thuộc sự quản lý của Nhà nước Việt Nam và trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà xuất bản này được thành lập năm 1957 và hiện vẫn là cơ quan duy nhất có nhiệm vụ biên soạn và in ấn sách giáo khoa cho học sinh từ lớp 1 đến 12.
Cách đây hơn chục năm, tác giả Vũ Ngọc Tiến từng viết một bài về sự độc quyền của Nhà xuất bản Giáo dục, đăng trên web của Liên Hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam VUSTA. Trong bài viết, tác giả nêu rõ một vấn đề đó là “quá trình đổi mới chương trình và nội dung sách giáo khoa không có một tổng công trình sư đủ tài và đủ tâm để chỉ huy”.
Bài báo trích dẫn ý kiến của bà Tôn Nữ Thị Ninh, là đại biểu Quốc hội và một nhà ngoại giao kỳ cựu, nói rằng “Sách giáo khoa trở thành công nghiệp kinh doanh khổng lồ của ngành giáo dục, đẩy hàng chục triệu học sinh thành “máy đẻ tiền” cho họ”. Bài viết cũng kêu gọi Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo hãy lắng nghe và thay đổi bởi vì “Sức dân đang vơi cạn vì Nhà xuất bản Giáo dục vẫn độc quyền in đi in lại và phát hành sách giáo khoa”.
Đến thời điểm tháng 9 năm 2017, hơn chục năm sau khi bài báo này được đăng tải, học sinh các cấp lại nô nức chuẩn bị vào năm học mới với hành trang là bộ sách giáo khoa do Nhà xuất bản Giáo Dục ban hành. Chúng tôi trao đổi với Giáo sư Chu Hảo, nguyên Thứ trưởng bộ Công nghệ - Khoa học, hiện là Giám đốc kiêm Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri Thức. Trước hết ông nhận định rằng trong bất cứ lĩnh vực gì sự độc tài vẫn là không tốt. Còn riêng với sách giáo khoa, ông cho rằng chỉ một nhà xuất bản thì lấy đâu ra sự cạnh tranh để thúc đẩy chất lượng: "Nếu như sách giáo khoa chỉ do Bộ Giáo dục chỉ định Nhà xuất bản thì nó gây ra tình trạng không có sự cạnh tranh trong việc soạn ra sách giáo khoa. Về chương trình thì có thể thống nhất toàn quốc nhưng sách giáo khoa thì cần có nhiều bộ khác nhau. Và các bộ sách này in ở nhà xuất bản Giáo Dục hay nhà xuất bản nào cũng được. Như vậy mới tạo ra một không khí tốt để có được những bộ sách tốt. Lúc bấy giờ bản thân các nhóm làm sách cũng đã có sự cạnh tranh để sách của mình được các nhà trường họ mua".
Theo lời Giáo sư Chu Hảo thì sự độc tài của nhà xuất bản Giáo Dục bắt nguồn từ luật giáo dục của Việt Nam. Theo đó thì từ năm 1998, Việt Nam đã đưa ra một điều khoản đó là giao cho Bộ trưởng Bộ giáo dục chịu trách nhiệm về chương trình và sách giáo khoa. Ông cho biết khi Bộ Giáo dục trình điều khoản này trước Quốc hội thì bản thân ông và những người khác đều không quá để ý đến hệ lụy của sự độc quyền này. Ông nói tiếp: "Sự độc tài đó xuất phát từ việc bộ trưởng Bộ giáo dục được chịu trách nhiệm toàn bộ chương trình sách giáo khoa. Do đó Bộ Giáo dục hoàn toàn có quyền lập ra nhà xuất bản Giáo Dục đó để thực hiện sự độc quyền của Bộ trưởng".
Một chuyên gia giáo dục khác là Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng chia sẻ với RFA rằng bản thân ông và đồng nghiệp đều không bằng lòng với cơ chế xuất bản sách giáo khoa độc quyền này và đã nhiều lần lên tiếng yêu cầu sửa đổi. Ông đánh giá những “tai hại” cơ chế này sinh ra là do lợi ích nhóm trong việc xuất bản sách: "Mỗi lần như vậy đều tốn rất nhiều cho ngân quỹ và các phân khúc không được chuẩn bị và thực hiện một cách nghiêm túc. Cho nên sách giáo khoa trong những năm qua mắc rất nhiều lỗi, trong đó có những lỗi nặng nề vì người ta không giao cho những người có đủ trình độ cần thiết mà lại giao cho một nhóm lợi ích. Tôi cho rằng đây là chủ trương và hành động vì quyền lợi của một nhóm mà coi thường quyền lợi của người dân".
Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng cho biết nhiều cá nhân và tổ chức đã từng lên tiếng yêu cầu có nhiều bộ sách giáo khoa và Bộ Giáo dục đã hứa sẽ xem xét. Tuy nhiên ông cho rằng, do quyền lực của nhóm lợi ích cao hơn cả quyền lực của Bộ nên đến bây giờ vẫn chưa có sự thay đổi nào: "Tôi nghĩ tốt hơn hết bộ nên xóa bỏ bổn phận của mình về sách giáo khoa và làm chuyện khác như kiểm tra giáo dục hay đưa ra những đường hướng hay những chuyện của một chính quyền. Chứ chuyện làm sách không phải chuyện của bộ. Đó là chuyện của nhà sách. Bộ chỉ có nhà xuất bản Giáo Dục thì phải để cho người ta độc lập chứ không thể đặt dưới quyền chỉ huy của ông thứ trưởng được. Đó là sự sai lầm hết sức tệ hại. Đó là cái quái thai của cả một thời gian dài bốn mươi mấy năm. Đã đến lúc phải ngưng. Đó là lời yêu cầu khẩn thiết của tôi!"
Chúng tôi cũng trao đổi với thầy giáo Đỗ Việt Khoa, hiện là giáo viên đang giảng dạy tại Hà Nội. Dưới cái nhìn của một người giáo viên, thầy Khoa mong muốn Nhà nước đấu thầu xuất bản sách một cách công minh để ban hành những cuốn sách vừa chất lượng mà giá thành lại phù hợp với túi tiền của phụ huynh: "Nếu nhà xuất bản Giáo dục độc quyền nhưng lại làm cho giá thành cao thì rõ ràng gây thiệt hại cho dân. Tuy nhiên có đơn vị nào đấu thầu với giá rẻ hơn hay chưa thì chúng tôi cũng không nắm được".



Một số cuốn sách giáo khoa của NXB Giáo Dục Courtesy of marryliving.vn


Chờ đến bao giờ?
Cũng trong bài viết in trên báo Giáo dục mà chúng tôi đề cập bên trên, tác giả cũng nói đến vấn đề mỗi năm Bộ Giáo dục chỉ chỉnh sửa chút xíu rồi phát hành sách khiến học sinh không thể dùng lại sách cũ, gây tốn kém tài chính cho phụ huynh. Tháng 7 vừa qua, Bộ Giáo dục đã ban hành dự thảo theo đó nguyên tắc biên soạn sách giáo khoa mới sẽ được thực hiện theo chủ trương một chương trình, nhiều sách giáo khoa để khuyến khích các nhà xuất bản soạn sách. Tuy nhiên, sách phải đạt các tiêu chuẩn bộ đề ra trong đó có những đường lối, quan điểm của Đảng. Tuy nhiên giáo sư Chu Hảo nhận định rằng chủ trương thì cứ đưa ra thôi, nhưng sẽ không sớm được đưa vào thực hiện. Ông đưa ra lý do: "Thực sự không khuyến khích các nhóm giáo dục và khoa học khác nhau đưa ra các phương án về sách giáo khoa khác nhau mà tất cả đều phải thông qua một quy định rất chặt chẽ đó là thông qua Bộ Giáo dục. Theo tôi nghĩ nếu không sửa từ luật, nếu không có sự phân tích, phản bác một cách quyết liệt hơn nữa của xã hội và các nhà giáo dục thì để kéo dài tình trạng này là rất không nên".
Còn Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng lại nghĩ rằng việc thay đổi sẽ sớm diễn ra, do những áp lực của dư luận hiện nay là quá lớn: "Ai cũng bức xúc hết trơn vì nó hoàn toàn vô lý và đi ngược quyền lợi của người dân. Nên tạo điều kiện cho việc xuất bản tự do. Nếu ban đầu chưa được thì nên kết hợp với các nhà xuất bản tư nhân để đưa ra các cuốn sách và thị trường sẽ quyết định sách nào sẽ xác định sách nào trường tồn và sách nào bị loại".
Theo quan điểm của ông thì đây là một cơ chế mà bất cứ quốc gia nào cũng cần đến, kể cả một đất nước Cộng sản như Việt Nam. Ông phân tích rằng những cuốn sách là nền tảng của ngành giáo dục mà lại đặt dưới tay một nhóm người thì giáo dục sẽ bị ngưng trệ và đi lạc đường.
Vừa rồi báo chí cho biết Việt Nam đang nghiên cứu nhập khẩu mô hình giáo dục Phần Lan. Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng cho rằng điều cốt lõi của mô hình giáo dục này là sự tự do lựa chọn sách và chương trình học của học sinh và giáo viên mà Việt Nam nên học hỏi. Cần nói thêm là rất nhiều quốc gia phát triển trên thế giới như Mỹ, Pháp,… không có mô hình một nhà xuất bản in sách giáo khoa cho cả nước. Thay vào đó có rất nhiều nhà xuất bản tư nhân in sách, gửi cho các sở giáo dục và các sở sẽ quyết định cuốn sách nào phù hợp với học sinh của họ.
RFA, 12/9/2017

--------------------
Bệnh nhân và VN Pharma: Số phận tùy thuộc bác sĩ

 




Những bệnh nhân ung thư và thân nhân tại bệnh viện Ung Bướu, Saigon. (Ảnh minh họa) RFA


(RFA): Hơn 300 người VN tử vong mỗi ngày vì ung thư. Liên quan đến vấn đề này, sự kiện lãnh đạo công ty VN Pharma, ông Nguyễn Minh Hùng - em chồng của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến phải hầu tòa trong vụ án liên quan đến việc nhập thuốc ung thư giả vào thị trường Việt Nam lại làm dậy sóng dư luận trong và ngoài nước. Theo công bố của Tổ chức Y tế Thế giới cuối năm 2016, Việt Nam đang nằm trong 50 nước thuộc top 2 của bản đồ ung thư thế giới với hơn 300 người tử vong mỗi ngày vì ung thư.
Bệnh nhân lo sợ
Và nay số phận của những người mắc bệnh ung thư đang chết đứng vì thuốc giả. Hãy cùng phóng viên chúng tôi tìm hiểu về suy nghĩ của những bệnh nhân ung thư và thân nhân xung quanh vụ việc này. Phóng sự được thực hiện tại bệnh viện Ung Bướu, Saigon.
Theo phản ánh từ những bệnh nhân mà chúng tôi được dịp tiếp xúc, tâm lý chung của họ là lo sợ. Bà Lê Thị Mỹ Nga, bị ung thư bao tử cho biết: “Nó di căn tùm lum hết. Cũng nghe thuốc này kia rồi cũng ớn. (Cũng nghe nói là thuốc giả nhưng mà trị thì trị chứ giờ biết sao giờ). Nhưng mà giờ mình trị mình phải trị thôi chứ đâu có biết được. Chứ mình cũng không biết là thuốc giả. Thí dụ mình biết là thuốc giả thì hẵng thì mình đã không vô rồi. Thí dụ có cái gì nữa thì sao mình ngừa được. Mình là người bệnh, là người dân thường mình đâu có biết được.”
Ông Năm, bệnh nhân chờ tái khám nói: “Mình thấy thì sợ cho bà con nông dân, uống tưởng hết bệnh ai dè bệnh càng bệnh thêm nữa.”
Bà Phan Thị Út, bị bệnh ung thư vú di căn chia sẻ: “Cô cũng già rồi còn gì nữa mà sợ, mà cũng hết tiền rồi còn gì nữa mà sợ? Có chết nữa cũng đâu còn tiền đâu mà sợ gì? Con còn trẻ con sợ, chứ cô giờ còn gì nữa đâu. Giờ hả, trâu bò cũng bán hết trơn rồi đi trị bệnh mà. Cô đâu có hộ nghèo. Năm nay cô mới được hộ nghèo. Có bảo hiểm nghèo nhưng mà không có sổ hộ nghèo nên cũng hổng có được gì.”
Ông Lê Ngọc Giao, bệnh nhân bướu cổ tâm sự: “Mới phát sinh hồi tết tới giờ. Bị bướu. Giờ cũng chưa biết suy nghĩ làm sao. Cứ hồi hộp, hồi hộp hoài, chưa biết làm sao đây. Mình sợ chứ. Hồi hộp không có theo đủ. Mình không có đủ khả năng mình lo. Coi như mình không có tiền để điều trị, sợ vậy đó. Sợ mình uống thuốc giả, hổng có tiền còn uống thuốc giả. Tiền mất rồi tật mang nữa. Mình mua thuốc hết tiền rồi mình uống cái đó nó không hết bệnh nữa mới khổ. Tại vì mình nghèo mà. Đâu có tiền.
Sợ chứ. Rủi mình uống thuốc giả vậy rồi sao hết bệnh. Trong khi mình không có tiền, tiền vay tiền hỏi mình đi khám bệnh đi điều trị, lỡ mình bị cái thuốc giả đó thì sao mình hết bệnh, rồi mình đâu có tiền điều trị tiếp. Mình cứ vay cứ hỏi nữa thì nợ cứ chồng nợ.”



Những bệnh nhân ung thư và thân nhân tại bệnh viện Ung Bướu, Saigon. (Ảnh minh họa) RFA PHOTO


Trông chờ vào lương y bác sĩ
Lo sợ là vậy, tuy nhiên họ không còn giải pháp nào khác ngoài vô thuốc và trông chờ vào lương y bác sĩ. Bà Nguyễn Thị Tuyết, mắc bệnh ung thư vú giai đoạn 2 nói: “Thì bác sĩ cho đâu thì mình mua ở đó. Giờ chắc cũng không biết làm sao. Giống như cái mạng mình giờ giao gởi bác sĩ ở đây rồi. Bác sĩ làm sao mình hay vậy con ơi.”
Ông Trần Quốc Tế, người nhà bệnh nhân cho biết: “Vẫn vô thôi, chứ cũng không có vô được, mình đâu có phải bác sĩ mà biết thuốc giả thuốc không. Tại bệnh, sợ chết mình phải vô thôi. Chứ không phải là không sợ. Sợ lắm nhưng vì các chứng bệnh của mình phải điều trị cho nó hết vậy thôi. Nhưng mà bệnh phát ra nhiều quá là bắt buộc mình phải vô thôi.
Thực sự mà nói thì cũng có lo lắng. Nhưng mình đi vào bệnh viện thì phải tin tưởng bệnh viện. Vì vào bệnh viện rồi thì sinh mạng mình tùy thuộc vào các bác sĩ ở trong bệnh viện và tùy thuộc cách điều trị của bệnh viện. Nhất là các bệnh viện chuyên ngành giống như bệnh viện ung bướu thì người ta phải rành hơn và mình phải tin tưởng thì chữa trị nó mới hiệu quả.”
Tin tưởng bệnh viện, bác sĩ, tin tưởng thuốc trị bệnh nhưng rốt cuộc bệnh nhân bị một vố đau do VN Pharma gây ra. Theo ghi nhận của phóng viên, đa số họ không nắm thông tin về vụ việc, hoặc nếu có cũng rất ít:
- “Thì cô cũng nghe chứ, cô hổng biết chữ, nghe người ta đọc báo người ta nói á.”
- “Thì cũng nghe đài nghe thuốc nhập vô này kia qua Bộ y tế Việt Nam mình của Canada hay gì á. Đài với đồng chí anh em người ta bàn tán với nhau, người ta cũng nghe đài truyền hình. Cũng nhập không nghe rõ là nước nào. Nghe mại mại là Canada gì ấy.”
- “Tôi có nghe về vấn đề mà báo chí cũng như đài nói về vấn đề thuốc ung thư giả, cái đó thì tôi cũng có nghe.”
- “Đặc trị ung thư đó. Cô vô hóa chất nè. Vô được 4 toa lớn, 3 toa nhỏ rồi. Bữa nay là toa thứ 4, còn 8 toa nữa. Giờ bác sĩ chỉ định sao thì mình vô vậy, chứ mình đâu có biết gì. Tại vì cô đâu có bắt đài thời sự gì, đâu có biết.”
Ông Trần Quốc Tế, có vợ điều trị ung thư buồng trứng tại bệnh viện Ung Bướu cho chúng tôi biết: “Những thuốc ung thư ở đây là trực tiếp các khoa điều trị thì các khoa chích thuốc hoặc là cho uống thuốc, chứ còn mình không biết rõ vấn đề như thế nào. Trừ trường hợp thí dụ như đang giải phẫu, hoặc có sự cố gì thì người ta kêu mình mua thuốc, thì lúc đó mình mới đi mua. Mua là mua để tăng cường về cho người ta chữa trị.
Thật sự mà nói nếu ai mà dính líu vào cái việc đó thì quá là nhẫn tâm. Vì, người ta đã đau rồi, đã ung thư là một cái bệnh rất là nan y, mà lại sử dụng cái thuốc ung thư giả thì nó không có hiệu nghiệm trên vấn đề chữa trị. Từ đó nó có thể làm cho người bệnh tử vong một cách oan uổng. Và cái đó thì phải đưa ra vấn đề là ai sẽ là người chịu trách nhiệm cuối cùng. Và tại sao thuốc ung thư giả lan tràn như vậy.”
Người nhà ông Giao, bệnh nhân bướu cho biết, bà không giận, nhưng bà lo lắng khi điều trị cho chồng mình: “Không giận, mà điều mình suy nghĩ nếu vậy thì mình bị người ta gạt, mình không có tiền để điều trị tiếp vậy thôi. Chỉ lo sợ vậy thôi, chứ còn giận thì không có giận. Có điều mình bị gạt thì mình chịu thôi.”
Còn ông Năm, đang điều trị ngoại trú tâm sự: “Bình thường chứ mình phản đối thì phản đối ai giờ đây? Anh em tụi tui ngoại trú thì nằm ngoài hành lang. Tới giờ thì đi khám bệnh, tái khám. Nói ngay cũng nhờ anh em thành phố tốt, rồi các nơi tốt cho cơm, cho quà, rất là nhiều. Có khi ở 3, 4 ngày mình về, có khi 10 bữa, có khi nửa tháng. Hổm rày nửa tháng rồi.”
Bệnh tật, nghèo khổ, nhiều bệnh nhân ngoại trú phải nằm dọc các hành lang, ăn cơm từ thiện chờ tái khám. Trước vụ việc thuốc giả, họ cũng chỉ còn cách phó mặc số phận cho bác sĩ, bệnh viện. Vì có phản đối, họ cũng không biết phản đối như thế nào, phản đối với ai. Bất lực trước bệnh tật, người dân Việt còn bất lực trước cả một hệ thống y tế, chính trị còn nhiều bất cập.
RFA, 12/9/2017

--------------------
Người Thượng ở Campuchia sắp bị trả về Việt Nam

 




Những người Thượng xin tị nạn tại Campuchia kêu gọi quốc tế can thiệp. Courtesy of Grace Bui


(RFA): 29 người Thượng xin tị nạn tại Campuchia bao gồm 7 trẻ em sẽ bị trả về Việt Nam trong vòng khoảng 2 tuần nữa sau khi rớt 2 vòng phỏng vấn xin quy chế tị nạn với chính phủ Campuchia.
Những người này nằm trong số 36 người Thượng hiện còn lại ở Campuchia, trong số đó có 7 người đã qua phỏng vấn và được cấp quy chế tị nạn. Theo Dự án Hỗ trợ người Thượng ở Thái Lan, 7 người này vào tuần tới sẽ được Liên Hợp quốc chuyển sang Philippines để chờ một nước thứ ba tiếp nhận.
Ngay sau khi nhận được tin sẽ bị trả về Việt Nam vào hôm thứ năm, ngày 7 tháng 9, những người Thượng ở Campuchia đã bày tỏ lo lắng, và kêu gọi cộng đồng quốc tế gây sức ép lên chính phủ Campuchia để họ không bị trả về Việt Nam. Ông Y Rin Kpa, 47 tuổi, một trong số 29 người tị nạn sắp bị trả về Việt Nam cho đài ACTD biết:
Xin cộng đồng quốc tế, tổ chức nhân quyền và Cao ủy Liên Hợp quốc về người tị nạn can thiệp và gây áp lực lên chính phủ Campuchia để chính phủ Campuchia hợp tác đầy đủ với Liên Hợp quốc.
Ông Y Rin Kpa nói thêm những người Thượng này chỉ muốn được tị nạn hoặc đi một nước thứ ba an toàn.
Ông Y Rin Kpa cho biết những người Thượng xin tin nạn ở Campuchia đều là những người chạy từ Việt Nam vì bị đàn áp tôn giáo, có người đã từng bị đi tù. Phần đông trong số họ là những người theo đạo tin lành và theo các nhóm thờ nguyện không được chính phủ Việt Nam thừa nhận. Ông nói bản thân ông đã chạy sang Campuchia sau khi thụ án tù 10 năm theo điều 88 Bộ Luật Hình Sự, tuyên truyền chống phá nhà nước vì ông đã tham gia biểu tình chống đàn áp tôn giáo hồi năm 2001 ở Việt Nam.
Họ mời tôi lên huyện lần cuối cùng và họ nói là nếu mà anh có hoạt động chính trị hoặc chạy trốn Campuchia mà chúng tôi bắt được anh thì anh sẽ bị ở tù 10 đến 20 năm. Họ chụp hình tôi nữa, tôi quá sợ hãi và bắt buộc phải chạy sang Campuchia lánh nạn
Ông Y Rin Kpa tới Campuchia vào tháng 6 năm 2015 và đã chờ quy chế tị nạn từ đó tới giờ.
Cộng đồng quốc tế gây sức ép
Trước nguy cơ những người Thượng sẽ bị trả về Việt Nam, hôm 28 tháng 8, một tổ chức về người tị nạn là Mạng lưới Các quyền của người Tị nạn Châu Á Thái Bình Dương (APRRN) đã gửi thư lên Bộ trưởng Nội vụ Campuchia thúc giục chính phủ nước này không trả những người Thượng về Việt Nam. Bức thư viết ‘APRRN được báo động vì những báo cáo gần đây cho biết Campuchia đã không đảm bảo được sự bảo vệ cho những người Thượng qua việc rút lại những cam kết đảm bảo cho họ sang một nước thứ ba an toàn’. APRRN thúc giúc chính phủ Hoàng gia Campuchia đảm bảo an toàn cho 36 người Thượng còn lại ở Campuchia và đảm bảo là họ không bị trả về Việt Nam.
Hôm 12 tháng 9, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Quốc tế (HRW) ra thông cáo báo chí kêu gọi chính phủ Campuchia phải bảo vệ những người Thượng xin tị nạn tại nước này. Ông Phil Robertson, Phó Giám đốc phụ trách khu vực châu Á của tổ chức này nói rằng dù trong bất cứ một tình huống nào chính phủ Campuchia cũng không nên bắt ép những người tị nạn này trở về Việt Nam nơi họ sẽ phải đối mặt với những đàn áp tàn bạo vì lý do chính trị và tôn giáo.
Theo HRW, Bộ Nội Vụ Campuchia đã sai khi từ chối hồ sơ xin tị nạn của 29 người này và cũng không hợp tác với Cao Ủy Liên hợp quốc về người tị nạn để định cư cho những người này.
Bà Grace Bùi, đại diện Dự án Hỗ trợ người Thượng tại Thái Lan nói với đài ACTD rằng chính phủ Campuchia từ trước tới nay luôn hợp tác với chính phủ Việt Nam để tìm cách đánh rớt những người Thượng xin tị nạn
Grace Bùi: Thực ra chính phủ Campuchia và chính phủ Việt Nam hai bên là bạn với nhau nên chính phủ Campuchia không muốn làm phiền chính phủ Việt Nam nên họ sẽ đánh rớt hầu hết tất cả mọi người. Những người này đã được chính phủ Campuchia phỏng vấn 2 lần nhưng mà không ai đậu nhưng mà UN không có làm gì được hết chỉ đứng nhìn thôi vì đó là Campuchia. Họ còn chưa có được cơ hội phỏng vấn UN nữa.
Theo con số thống kê của UN tính từ năm 2015 đến nay, đã có khoảng hơn 200 người Thượng từ Việt Nam sang Campuchia xin tị nạn. Tuy nhiên theo Dự án Hỗ trợ người Thượng, chỉ có 20 người trong số này, bao gồm cả 7 người vừa qua phỏng vấn, được cấp quy chế tị nạn.
Theo HRW, vào khoảng giữa tháng 8 năm 2017, một đoàn quan chức của Bộ Nội vụ Campuchia bao gồm cả nhân viên cao cấp thuộc Cơ quan Tị nạn đã cùng giới chức Việt Nam đến thăm một số làng ở Việt Nam nơi gia đình của những người tìm kiếm quy chế tị nạn tại Campuchia đang sinh sống. HRW trích các nguồn tin từ người Thượng và phi chính phủ cho biết những giới chức này đã đe dọa họ hàng của những người tị nạn, bắt họ viết thư nói rằng họ có thể trở về Việt Nam an toàn.
Tuy nhiên, theo các tổ chức về nhân quyền thì đã có những bằng chứng cho thấy người Thượng bị trả về đã bị đàn áp. HRW cho biết có một người đã bị bắt giam và thẩm vấn suốt 12 ngày sau khi về Việt Nam. Hồi tháng 5 vừa qua, một video được trình chiếu trên truyền hình Việt Nam cho thấy những người Thượng thừa nhận là mình đã bị lừa sang Campuchia và rằng họ được chính phủ Việt Nam đối xử nhân đạo khi trở về.
HRW cho rằng những người Thượng trong đoạn video này đã bị bắt ép trả lời như vậy.
Chính phủ Việt Nam có điều luật 91 trong Bộ luật Hình sự quy định về tội trốn đi nước ngoài. Những người bị buộc vào tội này có thể bị đối mặt với án tù từ 3 đến 12 năm.
UNHCR cũng đã gửi đơn lên Bộ Nội Vụ Campuchia về tình trạng của những người Thượng, tuy nhiên Giám đốc cơ quan về người Tị Nạn của Campuchia là ông Tan Sovichea cho biết Campuchia không thể cấp quy chế tị nạn cho những người Thượng và họ sẽ bị trả về Việt Nam, nhấn mạnh quyết định này là do Bộ trưởng Nộ vụ Campuchia đưa ra chứ không phụ thuộc vào Liên Hợp quốc.
Bà Grace Bùi cho biết Dự án Hỗ trợ người Thượng hiện cũng đã làm việc với nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế, Liên Hợp quốc và đại sứ quán Mỹ để tìm cách cho những người Thượng được ở lại hoặc sang nước thứ ba. Tuy nhiên bà nói sẽ rất khó để cho Liên Hợp quốc can thiệp với chính phủ Campuchia và do đó việc những người này được ở lại Campuchia như là một phép lạ vậy.
RFA, 12/9/2017

--------------------
Thêm một BOT phải xả trạm

 




Trạm thu phí tuyến tránh Biên Hòa. Screenshot of news.zing.vn


(RFA): Thêm một BOT ở tuyến tránh Biên Hoà trên Quốc lộ 1, huyện Trảng Bom, Đồng Nai phải xả trạm vào sáng thứ Ba 12 tháng 9.
Tin trong nước cho biết đã hai ngày qua, tài xế liên tục mua vé bằng tiền xu, tiền lẻ mệnh giá 200, 500 đồng. Cho đến sáng ngày 12 tháng 9, sự việc xảy ra với cả hai chiều xe, làm cho giao thông khu vực này hỗn loạn. Một số tài xế cho biết họ đi quốc lộ không qua đường tránh Biên Hoà nhưng trong vé vẫn ghi là thu phí qua trạm.
Tin cho biết công ty cổ phần Đồng Thuận là đơn vị quản lý BOT tuyến tránh Biên Hoà. Từ khi trạm này hoạt động vào năm 2014 đến nay, nhiều tài xế đã phản ảnh mức thu phí qua trạm quá cao, từ 35.000 đồng đến 180.000 đồng mỗi lượt.
Xin được nhắc lại, một tháng trước đây, BOT tuyến tránh thị xã Cai Lậy, Quốc lộ 5 cũng xảy ra tình trạng tương tự, đó là tài xế dùng tiền lẻ để mua vé qua trạm để phản đối sự bất hợp lý của dự án BOT. Cuối cùng BOT tuyến đường này phải xả trạm.
RFA, 12/9/2017

--------------------
Nông dân không thể tự mình tìm được thị trường

 




Một trại gà ở Hóc Môn, ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh. 2005. AFP


(RFA): Tại một cuộc hội thảo được tổ chức sáng ngày 12 tháng Chín tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Thiện Nhân, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nói rằng nông dân không thể biết được nhu cầu của thị trường, mà việc đó là của ngành nông nghiệp.
Ông Nhân nói rằng các cơ quan nghiên cứu của Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn phải tìm ra thị trường tiêu thụ cho sản phẩm của người nông dân, và ông hy vọng rằng nông dân của thành phố Hồ Chí Minh sẽ cung cấp giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản cho 30% thị trường miền Tây và Đông Nam bộ.
Cũng theo ông Nguyễn Thiện Nhân, hiện nay diện tích dành cho nông nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh là 55%, nhưng ngành nông nghiệp chỉ đóng góp 0,8% giá trị của tổng sản lượng của thành phố.
RFA, 12/9/2017

--------------------
Xây dựng đô thị đại học tại thủ đô Hà Nội

 




Đại học Quốc gia Hà Nội


(RFA): Xây dựng một thành phố đại học, hay còn gọi là một đô thị đại học, ngay tại thủ đô Hà Nội là quyết tâm của ngành giáo dục Việt Nam, được chính Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định tại buổi làm việc ở Đại học Quốc gia Hà Nội sáng nay, thứ Ba, 12 tháng 9.
Nói về chủ trương phát triển thành phố đại học, ông Nguyễn Xuân Phúc cho biết đây là quyết tâm của Chính phủ Việt Nam sẽ thực hiện ở cả ba khu vực trong nước, đó là Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh và Đại học Đà Nẵng.
Riêng Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ là nòng cốt trong chủ trương xây dựng thành phố đại học tại Hà Nội. Đây là quyết định của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam.
Ông Nguyễn Kim Sơn, lãnh đạo UBND TP Hà Nội cho biết điều này là một quyết định mang tính lịch sử đối với Đại học Quốc gia Hà Nội.
Cuối buổi làm việc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc lại chủ trương hình thành những đại học có tầm cỡ quốc tế chính là mong muốn của các thế hệ lãnh đạo Chính phủ trước đây. Do đó, ông nhấn mạnh đây là lúc quyết định bắt tay vào thực hiện và không thảo luận thêm nữa.
RFA, 12/9/2017

--------------------
Sẽ không tăng thuế trong năm nay

 




Một người bán hàng tại một chợ ở trung tâm Hà Nội. Tháng Tám, 2017. AFP


(RFA): Các loại thuế, lệ phí sẽ không tăng trong năm nay.
Đó là chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho Bộ Tài chính được ghi trong nghị quyết của chính phủ sau phiên họp thường kỳ tháng 8 năm nay.
Lý do được chính phủ nêu ra là để thúc đẩy sản xuất kinh doanh, để có thể đạt tăng trưởng tổng sản lượng quốc dân ở mức 6,7% một năm.
Chỉ đạo này được đưa ra sau khi Bộ Tài chính đề nghị tăng một loạt thuế, trong đó có thuế giá trị gia tăng. Đề xuất này đã gây nên một sự tranh cãi trên báo chí nhà nước cũng như mạng xã hội là tăng thuế như vậy có ảnh hưởng xấu đến đời sống của người nghèo hay không.
Ngoài ra các Bộ và ngành khác cũng được chỉ đạo thực hiện những biện pháp để thúc đẩy phát triển kinh tế bao gồm cả việc ngành ngân hàng phải kiểm soát hệ thống tín dụng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phải đảm bảo giải ngân số vốn được giao, Bộ Công thương phải kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phải phòng chống thiên tai, đặc biệt là Bộ Giao thông vận tải phải xử lý nghiêm việc thực hiện các dự án thu phí đường bộ, được cho là có khuất tất, gây bất bình trong dân chúng.
RFA, 12/9/2017