HOME
Tin Quê Nhà
 
Linh mục Phêrô Khoa Cao Đức Lợi: “Quyết bảo vệ đất Đan viện Thiên An”
 




Đan viện Thiên An ở Huế. File photo


(RFA): Trong những ngày đầu tháng 5 vừa qua, các cơ quan truyền thông, báo chí trong nước đưa tin nhiều đối tượng xấu tàn phá rừng thông đặc dụng trên 60 năm tuổi, ở đồi Thiên An-Huế để lấn chiếm trái phép, trong đó trích dẫn lời của Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thủy Bằng cho rằng một số đối tượng xấu trong Đan viện Thiên An làm và đã diễn ra từ lâu.
Bị chụp mũ, vu cáo
Linh mục Phêrô Khoa Cao Đức Lợi lên tiếng về thông tin mà ông cho rằng Đan viện Thiên An bị chụp mũ:
Thực sự ra chính họ là những người phá. Họ đã bán đất (rừng thông) của chúng tôi cho các công ty, xí nghiệp. Và các công ty, xí nghiệp đó tới khai thác, họ họ cắt cây thông để lấy nhựa và các cây thông chết hết rồi. Bây giờ họ lại quay ngược lại nói Thiên An phá. Chúng tôi thấy đây là một điều rất là bức xúc. Bởi vì chúng tôi trồng thông trên đất của chúng tôi gần 80 năm mà họ đã bán qua, bán lại cho công ty này, công ty nọ. Rồi chỗ này khai thác, chỗ kia ủi sập tan hoang mà nói Thiên An phá. Chúng tôi trồng thì làm sao chúng tôi phá được, nhưng vu khống cho chúng tôi như vậy.
Hòa Ái: Thưa linh mục, phần đất rừng thông mà Linh mục vừa nói đến có thuộc trong khu vực 49 héc-ta của Đan viện Thiên An mà chính quyền đã trưng thu từ năm 1998 hay không?
Linh mục Phêrô Khoa Cao Đức Lợi: Cây thông trong 49 héc-ta kia là họ đã hủy hoại, phá rồi. Họ đã làm thành khu du lịch rồi. Năm 1998 họ lấy và đến năm 2002 thì họ chính thức xây dựng. Ông Thủ tướng nói rằng “thu hồi đất hoang”, nhưng họ thu hồi đất của chúng tôi và họ cho đó là đất hoang để họ tránh vấn đề bồi thường. Đến giờ Thiên An chưa nhận được một đồng bồi thường nào hết. Còn phần thông còn lại này (bị phá hoại) nằm trên phần đất thuộc về tổng thể 107 héc-ta, mà trừ đi 49 héc-ta (đã bị lấy) thì họ muốn lấy tiếp và bán tiếp. Chúng tôi nghe được tin rằng trong thời gian tới họ sẽ tiếp tục bán cho công ty của Đài Loan. Chúng tôi thấy dẫn mấy phái đoàn đi coi đất rồi.
Hòa Ái: Kể từ khi 49 héc-ta đất rừng thông bị trưng thu hồi năm 1998 và kể cả phần đất rừng thông trong diện tích còn lại mà Linh mục cho biết bị bán cho các công ty, xí nghiệp, cho đến nay Đan viện Thiên An có nhận được văn bản thông báo nào không?
Linh mục Phêrô Khoa Cao Đức Lợi: Sau 1998 mấy năm thì có Nghị định 577 do Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn ký, đưa về cho tỉnh. Rồi tỉnh mang đến đọc cho Thiên An nghe, chứ không có đưa. Chúng tôi yêu cầu cho chúng tôi biên bản đó thì họ bảo “Đây là biên bản mật”. Họ đọc cho Thiên An xong rồi họ kéo đi. Và trong biên bản, họ đánh lận con đen là trong đó nói rằng “cho thu hồi đất hoang trên đồi thông Thiên An”, mà nguyên cả rừng thì chỗ nào cũng là đồi thông Thiên An hết, cụ thể không có. Họ nói đồi Thiên An là đất của Đan viện Thiên An và họ lấy. Sau này chúng tôi nhờ người trong tỉnh giúp sao chép biên bản đó. Thật sự họ không trao cho chúng tôi bản nào hết. Thế nên từ đó đến giờ không có một văn bản nào khác nữa.
Còn văn bản đó thì chúng tôi đã làm đơn gửi ra Thủ tướng và chúng tôi dùng luật để bác rằng văn bản đó không có giá trị và chúng tôi không thi hành.
Từ năm 1998 và cho đến mấy năm sau, chúng tôi có kéo nhau ra tòa. Chúng tôi ra gặp Trung ương thì họ nói chúng tôi về và họ sẽ chỉ định tỉnh giải quyết cho. Nhưng khi chúng tôi về thì tỉnh lại không giải quyết. Tỉnh nói “Đây là vấn đề của Trung ương”. Trung ương thì bảo là của địa phương. Hai bên đá qua đá về và kéo dài cho tới năm 2015 thì Đan viện không đủ kiên nhẫn để chờ đợi nữa. Từ ngày 01/01/2015, Đan viện chính thức xây dựng. Chúng tôi không xin phép và cứ vậy mà làm. Chúng tôi quyết định xây đài Đức Mẹ. Và bắt đầu đụng độ mạnh từ đó.


Một nhân viên chính quyền dẫm đạp lên thánh giá tại Đan Viện Thiên An tháng 6/2016. Citizen photo


Quyết bảo vệ đất
Hòa Ái: Khi nghe tin cũng như thấy có dấu hiệu chính quyền sẽ bán đất rừng thông cho công ty Đài Loan, phản ứng của Đan viện như thế nào?
Linh mục Phêrô Khoa Cao Đức Lợi: Chúng tôi quyết định tranh đấu không để mất phần đất (rừng thông) còn lại nên Đan viện tức tốc chỉnh trang lại vườn của chúng tôi. Chúng tôi ủi đường, đào mương, xây nhà, đi thẳng vào rừng thông phục hồi lại cái đập nước mà chúng tôi đã xây từ năm 1958. Họ ghép chúng tôi tội phá rừng. Họ đưa đài đến quay phim, dàn dựng, tung lên báo chí và bảo chúng tôi đang phá rừng mà không nói thẳng các Đan sĩ, nói là “thành phần xấu”.
Hòa Ái: Mới đây, trong một loạt bài báo, phóng sự được đăng tải hồi đầu tháng 5, chẳng hạn báo mạng VCT News trích lời phát biểu của ông Nguyễn Thanh Nguyên, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Thủy Bằng, nói rằng một số đối tượng xấu từ trong Đan viện Thiên An. Phía Đan viện phản hồi ra sao trước lời cáo buộc này?
Linh mục Phêrô Khoa Cao Đức Lợi: Có, chúng tôi có nghe được bản tin. Chúng tôi cảm thấy rằng đây là chuyện họ lật lọng và nói láo. Họ lấy đất của chúng tôi, họ cắt thông, họ cưa, họ phá, họ làm khu du lịch của họ thì họ bảo rằng đang quy hoạch. Còn chúng tôi đang chỉnh trang lại vườn của chúng tôi thì họ bảo đang phá hoại rừng thông đặc dụng. Chúng tôi chỉnh trang lại vườn tược của mình, đó là quyền của chúng tôi. Họ bảo tại sao chúng tôi chưa xin phép nhà nước mà lại dám chỉnh trang và họ nói đất này là đất của chúng tôi rồi chứ đâu phải của Thiên An nữa. Tôi nói “Giấy thẻ đỏ của các anh làm từ sau năm 1990. Trong khi thẻ ở Bộ Trích lục Đất đai của chúng tôi do Ty Điền địa Thừa Thiên-Huế cấp từ năm 1959 đến bây giờ. Vậy, cái nào có trước, cái nào có giá trị hơn?” Họ im lặng. Cho nên chúng tôi thấy phi lý.
Hòa Ái: Vào ngày 14 tháng 5, Đan viện Thiên An có ra thông cáo báo chí phản đối các cáo buộc của báo chí nhà nước, Linh mục có thể tóm tắt nội dung chính của thông cáo này?
Linh mục Phêrô Khoa Cao Đức Lợi: Đan viện Thiên An muốn nhấn mạnh cho thấy tất cả những điều họ đưa ra không có một căn cứ, một chứng cứ nào chính xác và thuyết phục hết. Họ chụp mũ chúng tôi những tội danh như vậy mà bây giờ trưng ra bằng chứng thì họ không có. Ví dụ họ nói Đan viện Thiên An cưa thông, đục lỗ đổ hóa chất. Không có bằng chứng. Ai đi khoan lỗ thông? Chúng tôi không đi khoan đâu. Họ nói chúng tôi cưa thì cưa khi nào, ở đâu? Hình ảnh nào chó thấy chúng tôi cưa thông? Không có.
Chúng tôi thông báo cho tỉnh là chúng tôi sẽ tiếp tục xây dựng. Chiều hôm nay, tôi có điện thoại mời ông chủ tịch xã đến Đan viện để làm việc với Cha Bề trên. Nhưng ông từ chối, ông nói bận. Và ngày hôm qua, tôi đã đi gửi bưu điện tất cả đơn cho các báo đài để yêu cầu họ đính chính lại những gì họ nói.
Lập trường của chúng tôi là chúng tôi bảo vệ đất của chúng tôi, không để cho tỉnh lấy bán cho các công ty nào nữa hết.
Hòa Ái: Xin được cảm ơn Linh mục Phêrô Khoa Cao Đức Lợi chia sẻ với Đài RFA.
Hòa Ái, phóng viên RFA
2017-05-17

--------------------
Trước chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc

 




Phóng viên Lan Hương phỏng vấn giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng tại RFA ngày 16/5/2017. RFA photo


(RFA): Nhân chuyến thăm sắp tới của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tới Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Donald Trump, đài Á Châu Tự Do có cuộc trao đổi ngắn với giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên gia quan hệ quốc tế thuộc trường đại học George Mason, đồng thời là chuyên viên cao cấp của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế Hoa Kỳ CSIS.
Mục đích chuyến đi
Lan Hương: Thưa giáo sư, theo giáo sư, trong chuyến thăm sắp tới của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sang Hoa Kỳ gặp Tổng thống Donald Trump, những chủ đề chính mà hai bên bàn thảo sẽ là gì?
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Mục đích chính của chuyến đi này về phía Việt Nam thứ nhất là để làm quen với ông Trump và những cộng sự viên cao cấp của ông ấy trong chính quyền mới. Thứ hai là để thăm dò chính sách của Chính quyền này đối với châu Á Thái Bình Dương nói chung, với Việt Nam nói riêng. Thứ 3 để tìm cách nếu có thể thì tạo ảnh hưởng đối với những chính sách đó. Đó là những mục đích chính.
Còn về chuyện bàn thảo, trước khi đi báo chí có nói đến chuyện mua vũ khí của Mỹ. Hiện nay hai bên đang thảo luận tiền hội nghị, nếu các chuyên viên đồng ý đưa vấn đề này vào chương trình nghị sự của hai ông đó thì khi sang đây người ta sẽ quyết định mua vũ khí nào, mua bao nhiêu và quan hệ chiến lược hai bên như thế nào. Ngoài ra thì Việt Nam hay nói chung chung là tăng cường hợp tác về an ninh quốc phòng, giáo dục, công nghệ,… Nhưng trong các cuộc gặp của lãnh đạo lớn thì người ta hay chú trọng hơn đến vấn đề chiến lược và kinh tế. Đó là những đề tài mà người ta có thể đem ra thảo luận.
Lan Hương: Thưa ông, Việt Nam mong muốn đạt được gì từ chuyến thăm này sang Mỹ?
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Như tôi đã nói, đây là chuyến thăm đầu tiên để làm quen, ra mắt. Riêng chuyện vận động được ông Tổng thống Trump mời ông Phúc đã là một điểm tốt, điểm son cho vai trò của Việt Nam. Khi Việt Nam sang đây, dĩ nhiên họ trông chờ tăng cường quan hệ giữa hai nước Mỹ và Việt Nam và quan trọng nhất về vấn đề chiến lược. Việt Nam ngoài chuyện muốn gây cảm tình, gây ảnh hưởng về chiến lược thì Việt Nam cũng muốn tăng cường quan hệ chiến lược với Mỹ để đồng thời thăm dò xem có thể dùng Mỹ như một đối trọng với sự lấn lướt của Trung Quốc hay không. Còn về phương diện kinh tế thương mại, bởi vì Hiệp ước TPP là hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương đã bị Mỹ bác bỏ rồi, nhưng Việt Nam vẫn muốn hai điểm thứ nhất là Mỹ đầu tư thêm vào Việt Nam. Thứ hai Việt Nam muốn Mỹ sẽ mở rộng thị trường cho hàng xuất khẩu Việt Nam. Và cuối cùng, Việt Nam muốn được hưởng những quyền lợi mà đáng ra họ được hưởng trong hiệp ước TPP.


Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tiếp Chủ tịch Việt Nam Trương Tấn Sang (trái) tại phòng bầu Dục, Toà Bạch Ốc ở Washington, DC, ngày 25 tháng 7 năm 2013. AFP photo


Việt Nam trông đợi gì
Lan Hương:
Đối với Hoa Kỳ, chuyến thăm này có ý nghĩa thế nào?
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Đối với Hoa Kỳ chúng ta thấy ông Trump cũng không hiểu biết nhiều về vấn đề quốc tế. Nhất là những vấn đề phức tạp của Á Châu và ông ấy cũng lơ là với chính sách xoay trục của chính quyền Obama ngày xưa. Thế nhưng trong khi đó, những chuyên viên quân sự trong bộ Quốc phòng lại biết rõ vai trò quan trọng của Đông Nam Á, và cũng thấy vai trò chiến lược của Việt Nam thì họ cũng muốn là qua chuyến thăm của ông Phúc, sẽ thuyết phục cho ông Trump về vai trò chiến lược quan trọng của Việt Nam. Thứ hai họ cũng muốn thăm dò xem chính quyền mới của ông Phúc có thể đóng góp gì cho chiến lược của Mỹ ở Á Châu.
Lan Hương: Năm 2013 nhân chuyến thăm của Chủ tịch Trương Tấn Sang sang Mỹ, hai bên đã đạt được bước tiến đáng kể khi nâng tầm quan hệ hai bên lên thành đối tác toàn diện (không phải là đối tác chiến lược như mong đợi trước đó), liệu trong chuyến thăm này chúng ta có thể trông đợi những thỏa thuận nào đáng chú ý giữa hai nước hay không?
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Ông Trump nổi tiếng với tính tình khó tiên đoán được mà người ta gọi là “unpredictable” nên điều gì cũng có thể xảy ra. Nhưng nói một cách bình thường, căn cứ vào những chuyện đã xảy ra, trừ những biến cố rất đặc biệt, người ta khó trông đợi một đột biến nào để nâng tầm đổi tác toàn diện lên đối tác chiến lược toàn diện. Nhưng người ta cũng có thể sẽ đạt được một số thỏa thuận trên nguyên tắc trong lĩnh vực cộng tác quốc phòng và thương mại. Nếu Việt Nam khéo ra thì cũng có thể sẽ tạo được một cơ chế nào đó để họ tiếp tục làm chuyện đó trong thời gian sắp tới. Cũng như Trung Quốc sang đây họ có 100 ngày để thảo luận các vấn đề đôi bên để đạt kết quả.
Lan Hương: Dưới thời của Tổng thống Obama với chiến lược chuyển trục về châu Á để đối phó với Trung Quốc, Việt Nam được coi là một đối tác quan trọng trong khu vực đối với Mỹ, vậy dưới thời của Tổng thống Donald Trump, vai trò của Việt Nam đối với Mỹ ra sao trong khu vực châu Á Thái Bình Dương?
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng: Chính sách ngoại giao của ông Trump là chính sách chưa được định hình và có thể biến đổi bất ngờ tùy cá tính của ông Trump. Nhưng những nhà chiến lược của Mỹ họ đã biết vai trò chiến lược của Việt Nam với Mỹ là như thế. Cho nên vấn đề đặt ra là ông Phúc có khả năng thuyết phục và lấy cảm tình của ông Trump để ông ấy coi trọng Việt Nam như những nhà chiến lược của Mỹ muốn hay không. Điều này cũng liên quan đến sự chuẩn bị của phái đoàn ông Phúc để các phái đoàn lãnh đạo vận động chính giới và chiến lược gia Hoa Kỳ. Nhiệm vụ của ông Phúc có tính tức thời, còn nhiệm vụ của những nhà gọi là phụ tá của ông Phúc đó thì có tính chất liên tục.
Lan Hương: Xin cám ơn những chia sẻ của giáo sư.
Lan Hương, phóng viên RFA
2017-05-17

--------------------
Tình trạng nhân quyền Việt Nam ở mức báo động

 




Hoàng Đức Bình (trái) đã bị bắt và Bạch Hồng Quyền đang bị truy nã do lên tiếng về vụ Formosa. RFA photo


Báo động
(RFA): Chỉ trong vòng 2 tuần lễ, một nhà hoạt động xã hội và lên tiếng vụ Formosa xả thải gây ô nhiễm 4 tỉnh miền Trung bị bắt giam, hai người nhận lệnh truy nã toàn quốc cũng vì phản đối Formosa.
Ông Phil Robertson, Phó giám đốc tổ chức theo dõi nhân quyền khu vực Á Châu cho biết ông quan tâm và theo dõi sát sao diễn biến của những ngày vừa qua. Đưa ra nhận định về việc bắt giữ cũng như truy nã đối với những người lên tiếng bảo vệ môi trường, chống đối Formosa, ông Phil Robertson nói rằng có hai vấn đề Tổ chức theo dõi nhân quyền đề cập đến:
“Trước tiên, chúng tôi cho rằng công ty Formosa mới chính là đối tượng cần phải bị truy tố, đối diện với những bản án bởi vì đó chính là nguyên nhân gây ra thảm hoạ môi trường và huỷ hoại đời sống của người dân. Chính phủ Việt Nam cần phải thực thi việc đó chứ không phải điều tra, hay bắt giữ những người lên tiếng.”
Từ tháng 4 năm 2016, Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Formosa, Vũng Áng, Hà Tĩnh, xả thải gây ra thảm hoạ ô nhiễm môi trường biển, làm cho cá chết hàng loạt ở bốn tỉnh ven biển miền Trung. Báo cáo của chính phủ năm ngoái cho biết đời sống của hơn 200 ngàn người dân bị ảnh hưởng bởi thảm hoạ này.
Rất nhiều các nhà hoạt động xã hội đưa tin hoặc lên tiếng mạnh mẽ phản đối hoạt động của Formosa ở Việt Nam và bị chính quyền kết vào tội “gây rối trật tự công cộng” theo Điều 245 Bộ luật Hình sự Việt Nam; "Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân" theo điều 258 của Bộ luật Hình sự.
Ngày 15 tháng 5, Hoàng Bình, nhà hoạt động xã hội, cũng là thành viên của Lao động Việt, bị chính quyền công an tỉnh Nghệ An bắt giữ vì hành vi chống người thi hành công vụ, lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, qui định tại điều 257, và 258 bộ luật hình sự Việt Nam.
Báo Công An Nghệ An nói rằng Hoàng Bình đã lợi dụng sự cố Formosa, cùng các linh mục cực đoan thuộc giáo phận Vinh tổ chức biểu tình gây mất trật tự xã hội tại Hà Tĩnh và Nghệ An.
Trong tuần lễ trước đó, một nhà hoạt động xã hội khác là Bạch Hồng Quyền cũng bị công an Hà Tĩnh truy nã, vì bị cho là đã kích động khoảng 2000 người dân phản đối Formosa và hành xử bạo lực của công an, dẫn đến việc chiếm trụ sở Ủy ban nhân dân huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh vài giờ đồng hồ, vào ngày 3 tháng tư năm 2017.
Cũng trong ngày 15 tháng 5, báo mạng Nghệ An công bố lệnh truy nã toàn quốc một nhà hoạt động xã hội tại Nghệ An là ông Thái Văn Dung vì không chấp hành lệnh 4 năm quản chế.
Nhận xét về những diễn tiến mới nhất này, ông Phil Robertson cho rằng động thái đàn áp những người phản đối Formosa, kêu gọi Formosa chịu trách nhiệm việc gây ra ô nhiễm môi trường tại Việt Nam đang ở mức đáng báo động.
“ Sự việc đã nói lên một điều rằng chính phủ Việt Nam đang cố gắng tìm mọi cách ngăn cản quyền lên tiếng và quyền tự do của người dân. Cũng chính điều đó cổ suý cho việc làm thiếu trách nhiệm của một công ty đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, khi gây ra thảm hoạ ô nhiễm môi trường biển.
Với tôi, dường như nhà đầu tư nước ngoài không hề quan tâm đến vấn nạn ô nhiễm môi trường đang ở ngưỡng báo động. Thế nhưng ngược lại, khi người dân biểu tình đòi quyền lợi hoặc đòi bồi thường thoả đáng thì lại bị buộc tội và bị bắt giam.”
Những hình ảnh và video do người dân địa phương và những nhà hoạt động khác đưa lên mạng xã hội những ngày qua cho thấy rất nhiều lực lượng an ninh, cơ động được chính quyền Việt Nam sử dụng để ngăn chặn, đàn áp người tham gia các cuộc biểu tình.
Chính quyền địa phương và truyền thông nhà nước khẳng định những người bị bắt như Hoàng Bình, Bạch Hồng Quyền đã kích động biểu tình. Cụ thể là thông cáo của tỉnh Nghệ An đưa ra hôm 16 tháng 5 nói rằng Hoàng Bình là đối tượng đã kích động người dân biểu tình, chiếm trụ sở Uỷ ban nhân dân huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh vào tháng 4 vừa qua.
Ngược lại, một người dân có mặt trong cuộc biểu tình hôm đó cho biết, lý do khiến hàng ngàn người dân tụ tập trước trụ sở Ủy ban Nhân dân huyện Lộc Hà sáng 3/4:
“Vào đêm (2 tháng tư) công an trà trộn vào những bạn trẻ uống cà phê để áp đảo dân: một công an huyện và một công an xã đánh dân bị thương tích và nổ súng.
Thứ hai đòi hỏi về việc bôi nhọ linh mục đoàn và giám mục Giáo phận Vinh.
Thứ ba đòi hỏi về việc đền bù cho người dân đã kê khai, số hàng đã lập văn bản, kê khai nhưng đến nay không giải quyết.”


Ông Phil Robertson, Phó giám đốc tổ chức Theo dõi Nhân quyền khu vực Á Châu. AFP photo


Báo cáo mới của HRW
Một sự việc đáng chú ý được truyền thông mạng đưa lên rất nhiều, đó là trong thời gian gần đây, xảy ra những trường hợp lực lượng an ninh mặc thường phục, giả danh côn đồ tấn công các nhà hoạt động hoặc người bất đồng chính kiến ngoài đường phố hoặc trong những cuộc biểu tình. Những nạn nhân bị tấn công cho biết các sự việc đó đều không được pháp luật Việt Nam giải quyết thoả đáng.
Ông Phil Robertson cho biết, một bản báo cáo của Tổ chức theo dõi nhân quyền về vấn đề này sẽ được đưa ra trong khoảng hai tuần nữa.
“Một bản cáo cáo mới sẽ được đưa ra trong vòng khoảng hai tuần nữa, liên quan đến cách thức mà chính phủ Việt Nam áp dụng để đàn áp người biểu tình, không chỉ biểu tình chống đối Formosa mà cả những cuộc biểu tình vì mục đích khác. Chính quyền Việt Nam thuê những người không mặc thường phục để thực hiện việc đàn áp, đánh đập người biểu tình.
Đã có nhiều trường hợp như thế và chúng tôi nhận thấy tình trạng này đang có xu hướng ngày càng tăng. Chúng ta cần phải chấm dứt điều này.”
Ông nhấn mạnh thêm Tổ chức theo dõi nhân quyền sẽ tiến hành điều tra những sự việc trên.
“Chúng tôi sẽ thúc đẩy yêu cầu chính quyền Việt Nam phải trả tự do cho những nhà biểu tình ôn hoà đấu tranh cho môi trường. Chúng tôi cũng yêu cầu những người bị bắt giữ phải được quyền tiếp cận với luật sư của họ.”
Tuy nhiên, ông cũng nói rằng trở ngại lớn nhất của tội “xâm phạm an ninh quốc gia” là những người bị bắt giữ không được phép làm việc với luật sư cho đến khi kết thúc quá trình điều tra, và có nhiều trường hợp mà thời gian điều tra kéo dài đến 20 tháng.
Front Line Defenders, một tổ chức nhân quyền có trụ sở tại Ireland, cũng đưa lên trang nhà lời kêu gọi chính quyền Việt Nam phảu huỷ bỏ cáo buộc và trả tự do vô điều kiện đối với Hoàng Bình và thu hồi lệnh bắt giữ Bạch Hồng Quyền.

‘Mỗi người là một Hoàng Bình’

Trong lúc các Tổ chức nhân quyền thế giới cùng lên tiếng về trường hợp của Bạch Hồng Quyền, Hoàng Bình cũng tình hình nhân quyền ở Việt Nam, thì ngay trong nước dấy lên lời kêu gọi “mỗi người là một Hoàng Bình, một Bạch Hồng Quyền” như một phản ứng chống lại quyết định của nhà cầm quyền.
Hoàng Thành, thành viên của Green Trees, từ Hà Nội cho biết đó là việc nên làm. Bất cứ ai lên tiếng lúc này đều là một việc làm thiết yếu để cho biết Formosa đang ảnh hưởng đến mức nào đối với cuộc sống của người dân.
“Mình nghĩ là nên làm. Đó là một thành tố rất tốt trong bối cảnh hiện nay. Bởi vì phía truyền thông nhà nước, trước khi anh Bạch Hồng Quyền và anh Hoàng Bình bị truy nã thì một số trang Facebook hoặc truyền thông nhà nước từng bôi nhọ hành động chính đáng là bảo vệ môi trường của anh Hoàng Bình.”
Nguyễn Phương, từ Sài Gòn, cũng là người hoạt động sôi nổi trong việc đòi hỏi môi trường sạch cho biết:
“Tôi nghĩ là nó sẽ có sức ảnh hưởng vì chúng ta thể hiện là chúng ta không có gì phải sợ hãi trước chính quyền đàn áp bắt bớ người dân trái pháp luật. Không thể nào bắt hết tất cả những người như Hoàng Bình.”
Tại buổi lễ kỷ niệm Ngày Nhân quyền Việt Nam lần thứ 23 tổ chức tại Washington DC, hôm 11/5 vừa qua, ông Scott Busby, Phụ tá Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách Dân chủ, Nhân quyền và Lao động của Hoa Kỳ cũng nhắc đến những hành vi đàn áp và bắt bớ người lên tiếng phản đối Formosa của chính quyền Việt Nam. Ông cho biết Hoa Kỳ sẽ yêu cầu Việt Nam phải thả các tù nhân lương tâm và dừng ngay việc bắt giữ những người hoạt động vì môi trường trong cuộc Đối thoại nhân quyền Việt- Mỹ lần thứ 21 diễn ra vào cuối tháng 5 này.
Cát Linh, phóng viên RFA
2017-05-17

--------------------
Không dễ thực hiện chuyện khai thác chung ba bên trên biển Đông

 




Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte (trái) bắt tay với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hà Nội ngày 29 tháng 9 năm 2016. AFP photo


(RFA): Ngày 14 tháng 5, năm 2017, bên lề Thượng đỉnh sáng kiến Vành Đai Con Đường do Trung Quốc chủ xướng, diễn ra tại Bắc Kinh, đại diện của Philippines lên tiếng đề nghị ba nước Philippines, Việt Nam, và Trung Quốc cùng hợp tác khai thác tài nguyên chung tại khu vực biển Đông đang tranh chấp giữa một số nước. Ngày 16 tháng 5, năm 2017, Tổng thống Rodrigo Duterte của Philippines lặp lại lời đề nghị này trong một cuộc họp báo tại thành phố Davao, Philippines.
Không dễ thực hiện
Đề xuất khai thác tài nguyên, nghiên cứu khoa học chung tại các vùng tranh chấp ở biển Đông là không mới. Vào năm 1994, Philippines và Việt Nam đã ký kết một thỏa thuận nghiên cứu khoa học chung trên biển Đông. Sau đó, vào năm 2005 Trung Quốc cũng được mời tham gia vào sự hợp tác nghiên cứu khoa học chung, với những hoạt động thăm dò địa chấn lòng biển được triển khai tại một vùng biển rộng đến gần 150 ngàn cây số vuông, tại khu vực trùng với quần đảo Trường Sa đang tranh chấp.
Đến năm 2008, thỏa thuận này không được tiếp tục do công luận và Quốc hội Philippines cho rằng hoạt động khảo sát địa chấn này vi phạm hiến pháp Philippines vì diễn ra trên một vùng rộng lớn mà Manila đòi chủ quyền.
Bình luận về lời đề nghị mới của Philippines về việc hợp tác khai thác chung, Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp hiện đang làm việc tại Viện nghiên cứu Đông Nam Á nói:
“Philippines nếu muốn khai thác chung thì phải cân nhắc tiền lệ đó, tới phán quyết của tòa trọng tài vào năm ngoái, khi xác định vùng Trường Sa rất là hạn chế, vì không có một thực thể nào ở Trường Sa là có vùng đặc quyền kinh tế, chính vì vậy mà chúng ta còn phải chờ xem.”
Phán quyết của tòa trọng tài mà ông Lê Hồng Hiệp nhắc đến là phán quyết của tòa trọng tài quốc tế có trụ sở ở Hà Lan, là án lệnh cho vụ kiện của Philippines chống Trung Quốc về những tuyên bố chủ quyền của nước này trên biển Đông. Phán quyết đưa ra vào năm 2016 nói rằng tất cả các đảo nhỏ và bãi cạn, hay còn gọi là thực thể, ở vùng Trường Sa đều không được công nhận là có một vùng có thềm lục địa bao quanh. Vì vùng biển này nằm sát bờ biển phía Tây Philippines nên nước này có một vùng thềm lục địa và đặc quyền kinh tế lớn trùm lên vùng này. Và đây có thể sẽ làm cho lý do quốc hội Phi phản đối mạnh hơn cả năm 2008.
Tiến sĩ Trần Công Trục, nguyên trưởng ban biên giới của chính phủ Việt Nam cũng đề cập đến vấn đề pháp lý liên quan đến đề nghị của Philippines:
“Tất cả những vấn đề đó liên quan đến vấn đề lãnh thổ là các thủ tục pháp lý của các quốc gia tham gia, Nhà nước, Quốc hội, của các nước phải xem xét phê chuẩn, nên tôi cho rằng đây là một quá trình dài.”
Ông giải thích rõ vấn đề pháp lý của các quốc gia chính là tuyên bố chủ quyền trên các vùng biển chồng lấn nhau của các quốc gia đó. Các quốc gia không thể thỏa thuận những vấn đề đi ngược lại với tuyên bố chủ quyền lãnh hải của mình.
Tuy nhiên ông Trần Công Trục cũng công nhận rằng giải pháp khai thác chung cũng là một giải pháp thực tiễn:
“Đây cũng là một giải pháp tạm thời để giải quyết tranh chấp, khi mà các bên ngồi đàm phán, hoặc chưa ngồi đàm phán, mà có những vấn đề căng thẳng, tìm ra những lĩnh vực có thể hợp tác được, thì đây cũng là một đề xuất mang ý nghĩa thực tiễn. Tất nhiên, vấn đề là anh xác định phạm vi hợp tác đến đâu, đối tượng là cái gì. Ai là người tham gia, vị trí, vị thế của các bên ngồi với nhau như thế nào là câu chuyện còn phải đàm phán. Khu vực quần đảo Trường Sa được xác định trên cơ sở nào?”
Ông nói thêm rằng giải pháp khai thác chung cũng nằm trong những phương cách để giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tránh xung đột chiến tranh giữa các quốc gia có tranh chấp ở đây là Việt Nam, Philippines, Trung Quốc, Brunei, Malaysia, và lãnh thổ Đài Loan.


Ảnh chụp từ trên một hòn đảo ở Trường Sa ngày 21 tháng 4 năm 2017. AFP photo


Việt Nam có chấp nhận?
Khi được hỏi khả năng Việt Nam chấp nhận lời đề nghị của Philippines về việc khai thác chung, Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp nhận định:
“Về cơ bản Việt Nam không phản đối việc hợp tác khai thác chung. Việt Nam cũng đã tiến hành hợp tác khai thác chung với Malaysia, hay với Trung Quốc trong vịnh Bắc bộ chẳng hạn. Tuy nhiên đối với các khu vực khác mà chưa phân định xong, thì Việt Nam có xu hướng thận trọng hơn, ví dụ như khu vực ngoài cửa vịnh Bắc bộ chẳng hạn, phía Trung Quốc cũng đã từng đề xuất khai thác chung, nhưng Việt Nam chưa đồng ý vì Việt Nam muốn phân định trước và khai thác chung sau. Tương tự như vậy, khu vực Trường Sa vẫn đang có tranh chấp, đang có các vùng biển chồng lấn, chính vì vậy nếu tiến hành khai thác chung Việt Nam trước tiên sẽ xem xét khai thác chung là ở khu vực nào, có phù hợp với lợi ích và chủ quyền quốc gia của Việt Nam hay không.”
Vào năm 2011, khi bình luận với đài RFA về dự án nghiên cứu địa chấn chung Philippines, Việt Nam, và Trung Quốc, kéo dài từ năm 2005 đến 2008, một chuyên gia Việt Nam là Tiến sĩ Trần Trường Thủy, lúc đó là Giám đốc trung tâm nghiên cứu biển Đông trực thuộc Bộ ngoại giao Việt Nam nhận định:
“Trong khi các bên không giải quyết được tranh chấp thì các bên cùng gác lại tranh chấp để cùng phát triển hay cùng khai thác các tiềm năng. Việt Nam đã tham gia rất nhiều và về nguyên tắc là ủng hộ các giải pháp cùng phát triển. Vấn đề là để tìm ra các khu vực cũng như phương thức hợp tác thì cần phải có sự đồng thuận của tất cả các bên liên quan. Theo quan điểm của Trung Quốc mà cùng phát triển trong khu vực đường lưỡi bò thì không chấp nhận được bởi các nước xung quanh, kể cả Việt Nam.”

Phán quyết của tòa trọng tài vẫn có giá trị pháp lý

Đường lưỡi bò mà Tiến sĩ Trần Trường Thủy đề cập là một ranh giới đứt khúc chín đoạn trên biển Đông mà Trung Quốc đơn phương vạch ra để tuyên bố chủ quyền lãnh hải của mình. Theo tuyên bố chủ quyền này thì đến 90% diện tích biển Đông là của Trung Quốc, và đường lưỡi bò này lấn sâu vào vùng thềm lục địa và đặc quyền kinh tế của các quốc gia Việt Nam, Philippines, Malaysia.
Đường này đã bị phán quyết của tòa trọng tài quốc tế năm 2016 bác bỏ.
Trong phát biểu trả lời báo chí tại Davao, Philippines vào ngày 16 tháng 5, Tổng thống Philippines có nhắc tới phán quyết của tòa trọng tài quốc tế và nói rằng hiện nay ông không có ý định làm áp lực với Trung Quốc về việc thi hành phán quyết này.
Trên thực tế từ khi lên cầm quyền một năm nay, ông Duterte đã không đề cập đến phán quyết này với Trung Quốc, mặc dù nó rất có lợi cho Philippines.
Tiến sĩ Trần Công Trục nhận xét về tính pháp lý của phán quyết này:
“Phán quyết trước đó mà nói rằng bây giờ không nói đến nó, là không dùng đến nó là không phải đâu. Nó vẫn tồn tại như là một nội dung của luật pháp quốc tế, mà bất kỳ một bên nào, một thành viên nào của cộng đồng quốc tế này đều có thể sử dụng để phục vụ cho việc bảo vệ lợi ích của mình.”
Ông nói thêm là hiện nay có nhiều ý kiến chỉ trích Tổng thống Phi về những tuyên bố và động thái xích lại gần Trung Quốc của ông này, tuy nhiên đó có thể là những biện pháp khéo léo để tránh sức mạnh của Trung Quốc, giữ quyền lợi của quốc gia, cũng giống như thái độ của Việt Nam với Trung Quốc hiện nay.
Kính Hòa, phóng viên RFA
2017-05-17

--------------------
Biển miền Trung: Hải sản tầng đáy chưa an toàn

 




Người dân biểu tình phản đối Formosa hủy hoại môi trường biển Việt Nam. Ảnh chụp tại Hà Nội ngày 1/5/2016. AFP photo


(RFA): Việt Nam tiếp tục khuyến cáo ngư dân 4 tỉnh miền Trung không nên đánh bắt hải sản ở tầng đáy ở khu vực 20 hải lý trở vào bờ do ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường do Formosa gây ra.
Đây là yêu cầu được Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình đưa ra tại cuộc họp của Ban chỉ đạo khắc phục sự cố, ổn định đời sống, sản xuất kinh doanh cho bốn tỉnh bị ảnh hưởng diễn ra vào hôm 17 tháng 5 tại Hà Nội.
Bốn tỉnh bị ảnh hưởng bao gồm Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế.
Cũng tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình yêu cầu các tỉnh hoàn thành việc chi trả phần kinh phí đền bù đã được tạm cấp trước ngày 30 tháng 6 và có đề xuất lên Bộ Tài Chính để tiếp tục chi trả.
Chính phủ cũng đồng ý rà soát lần cuối về bổ sung người bị thiệt hại sẽ được đền bù và hỗ trợ.
Sau khi bị phát hiện xả thải ra môi trường biển khiến cá chết hàng loạt vào tháng 4 năm ngoái, công ty Formosa Hà Tĩnh đã chính thức lên tiếng xin lỗi và đồng ý trả 500 triệu đô la tiền bồi thường cho người dân bị ảnh hưởng và để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường biển.
Báo cáo của chính phủ Việt Nam công bố hồi năm ngoái cho thấy thảm họa môi trường biển do Formosa gây ra đã ảnh hưởng đến cuộc sống của hơn 200 ngàn người. Một năm sau thảm họa, nhiều người dân miền Trung vẫn xuống đường biểu tình đòi đóng cửa Formosa và yêu cầu được bồi thường thỏa đáng.
RFA, 17/5/2017

--------------------
Trung Quốc đặt dàn phóng hỏa tiễn ở Đá Chữ Thập

 




Bãi đá Chữ Thập. Courtesy of csis.org


(RFA): Viện dẫn lý do phải ngăn chận hoạt động của lực lượng người nhái quân đội Việt Nam, Trung Quốc cho đặt các dàn phóng hỏa tiễn ở Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa.
Tin này được tờ Quốc Phòng Thời Báo xuất bản tại Hoa Lục phổ biến ngày hôm nay, và được hãng thông tấn Reuters trích dẫn lại.
Bài báo của Trung Quốc cho biết dàn phóng hỏa tiễn chống người nhái NORINCO CS/AR-1 được đặt tại Đá Chữ Thập là dàn phóng có nhiều khả năng khác nhau, từ phát hiện, nhận dạng cho đến tấn công kẻ địch.
Tờ Quốc Phòng Thời Báo của Trung Quốc cũng ghi rõ hệ thống này được đặt để phòng chống hoạt động của lực lượng người nhái Việt Nam, nhắc lại chuyện người nhái quân đội Việt Nam đã đặt nhiều lưới đánh cá ở Hoàng Sa từ hồi tháng Năm 2014.
Đá Chữ Thập là nơi tranh chấp giữa Việt Nam, Trung Quốc, Philippines và Đài Loan, nhưng Trung Quốc nắm quyền kiểm soát từ năm 1988 đến giờ.
Đây cũng là địa điểm Trung Quốc cải tạo, xây nhiều cầu tầu, bãi đáp trực thăng, trạm radar, đặc biệt xây một đường băng cho máy bay ném bom chiến lược đáp hoặc cất cánh, để không quân của họ có thể hoạt động trong không phận quy mô, kéo dài từ Tây Thái Bình Dương cho đến Ấn Độ Dương.
Hoa Kỳ đã nhiều lần lên tiếng chỉ trích các hành động mang tính quân sự hóa của Trung Quốc, đồng thời Washington cũng khẳng định quyền tự do hàng hải và hàng không bằng những cuộc tuần tra trên không và trên biển, kể cả những hoạt động sát đảo Đá Chữ Thập.
Trung Quốc cũng thường xuyên lên tiếng phản đối những hoạt động của quân đội Mỹ, khẳng định có quyền triển khai cơ sở trên tất cả những hòn đảo mà họ có chủ quyền.
Tin Trung Quốc đặt dàn hỏa tiễn tại Đá Chữ Thập được Bắc Kinh phổ biến chỉ ít ngày sau chuyến viếng thăm Trung Quốc của ông Trần Đại Quang, Chủ Tịch Nhà Nước Việt Nam.
Bản thông cáo chung công bố tại Bắc Kinh cho thấy hai nước cam kết kiểm soát tốt mọi bất đồng trên biển, không có những hành động khiến tình hình trở nên phức tạp hơn, không mở rộng tranh chấp và cùng nhau gìn giữ hòa bình, ổn định ở Biển Đông.
Thông cáo chung giữa Trung Quốc và Việt Nam còn viết rằng hai nước đồng ý sẽ tiếp tục đàm phán để giải quyết tranh chấp, cùng đi tìm giải pháp cơ bản và lâu dài mà hai bên có thể chấp nhận được.
Một diễn biến liên quan khác cũng cần nhắc lại là mới hôm qua, Tổng Thống Phi Rodrigo Duterte tuyên bố sẵn sàng hợp tác chung với Trung Quốc và Việt Nam trong kế hoạch thăm dò khai thác tài nguyên ở Biển Đông.
Điều này được nhà lãnh đạo Phi nói với báo chí ngay sau khi từ Bắc Kinh về lại Manila. Tuy nhiên Tổng Thống Duterte cũng nói là thỏa thuận đó nếu thành hình, phải dựa theo các tiêu chuẩn công bằng và cân đối.
Đây là lần đầu tiên Tổng Thống Phi đưa ra ý kiến hợp tác tay ba để dò tìm và khai thác tài nguyên ở Biển Đông. Đầu năm nay ông đã nêu ý tưởng tương tự, nhưng chỉ nói tới hợp tác song phương với Trung Quốc.
RFA, 17/5/2017

--------------------
Việt Nam đề xuất hợp tác khai thác hải sản với Indonesia

 




Một lính hải quân Indonesia nhắm bắn chìm một tàu cá Việt Nam bị bắt giữ do đánh cá trộm vùng đảo Anarmas, tỉnh Riau vào ngày 5 tháng 12 năm 2014. AFP photo


(RFA): UBND Thành phố Vũng Tàu vừa đề xuất với chính quyền Thành phố Padang, Indonesia cho tàu cá của Vũng Tàu sang Padang đánh bắt hải sản và chế biến tại Indonesia hoặc tàu cá của hai tỉnh cùng đánh bắt rồi đưa về Bà Rịa- Vũng Tàu chế biến.
Đây là đề xuất được đưa ra tại buổi lễ ký kết chương trình hành động trong quan hệ hợp tác, đối tác giữa hai thành phố ngày 17/5 tại TP Vũng Tàu.
Tin trong nước ngày 17/5 cho biết phía Indonesia nói sẽ nghiên cứu đề nghị này.
Ngoài ra, tại buổi lễ, hai bên cũng đồng ý đưa nông dân sang học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, trao đổi kinh nghiệm trong chế biến hải sản, trao đổi giáo viên và tham dự các hoạt động văn hóa giữa hai thành phố.
Phía đại diện Padang cho biết đã giới thiệu Bà Rịa - Vũng Tàu với cư dân địa phương, và Vũng Tàu cũng sẽ làm điều tương tự.
Mới hồi đầu tháng 5, cơ quan chức năng Indonesia công bố số liệu cho thấy gần 600 ngư dân Việt Nam bị Indonesia bắt giữ vì đánh bắt cá trái phép trên vùng biển của nước này.
RFA, 17/5/2017

--------------------
Ít nhất 800 trường hợp bị nhiễm mã độc Wannacry

 




Ảnh minh họa một máy tính bị hacker. AFP photo


(RFA): Tính đến ngày 16 tháng Năm Việt Nam đã có gần 800 trường hợp bị nhiễm mã độc Wannacry. Tin do CMC InfoSec cung cấp cho phóng viên báo mạng VietnamPlus thì 800 trường hợp nhiễm độc Wannacry bao gồm cả máy tính cá nhân và máy chủ, các ca bị nhiễm mã độc Wannacry nhiều phần tập trung về các thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, Sài Gòn và các tỉnh lân cận.
Vẫn theo CMC InfoSec, nạn nhân của Wannacry ở Việt Nam phần lớn là những doanh nghiệp vừa và nhỏ với hệ thống cảnh báo cũng như bảo mật khá yếu. Bên cạnh đó, những doanh nghiệp cung cấp và cho thuê server, tên miền, hệ thống dữ liệu kể cả những doanh nghiệp mua bán trực tuyến cũng bị ảnh hưởng bởi mã độc Wannacry.
Theo VietnamPlus, con số gần 800 mà CMC InfoSec đưa ra chỉ được coi là ghi nhận tức thời của doanh nghiệp, trong lúc trên thực tế số lượng nhiễm mã độc Wannacry có thể cao hơn.
Trước đó, những cơ sở chuyên môn ở Việt Nam như Trung Tâm VNCERT đã khuyến cáo xử lý và cập nhật cách chặn chống mã độc nguy hiểm đã lan tràn qua hơn 90 nước trên thế giới.
Liên quan đến tin tặc tại Việt Nam, hôm thứ Hai 15 tháng Năm người quản lý công ty an ninh mạng FireEye là ông Nick Carr cho rằng tin tặc ở Việt Nam có thể là người làm việc cho chính phủ.
Trả lời cuộc phỏng vấn trước khi có báo cáo của FireEye về tin tặc tại Việt Nam, ông Nick Carr cho rằng Wannacry không liên hệ đến những vụ xâm nhập tấn công vào máy tính của nhà báo và giới đấu tranh tại Việt Nam.
Vẫn thei lời ông, không thể định vị chính xác hay xác nhận là tin tặc có làm việc cho chính phủ Việt Nam hay không nhưng các thông tin tìm thấy được sẽ rất hữu ích.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Việt Nam, bà Lê thị Thu Hằng, khi đó đã phủ nhận thông tin do FireEye đưa ra, nói rằng Việt Nam không cho phép bất cứ hình thức tấn công mạng nào nhắm đến bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào, các hành vi như vậy sẽ bị trừng phạt đúng theo pháp luật.
RFA, 17/5/2017

--------------------
Đại diện các nước APEC họp tại Hà Nội

 




Trang trí cho Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Hà Nội. Ảnh chụp ngày 21 tháng 4 năm 2017. AFP photo


(RFA): Đại diện các nước thuộc Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á Thái Bình Dương (APEC) đang họp tại Hà Nội hôm nay, 17 tháng 5, để tìm giải pháp thúc đẩy việc triển khai các thỏa thuận liên quan đến việc xây dựng khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (gọi tắt là FTAAP).
FTAAP được đề xuất sau vòng đối thoại thất bại tại Doha của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO vào năm 2006, mục đích nhằm kết nối các nền kinh tế thuộc vành đai Thái Bình Dương từ Trung Quốc đến Chile, bao gồm cả Hoa Kỳ.
Theo các nhà phân tích quốc tế, một trong các hiệp định giúp cho FTAAP thành hiện thực là hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) gồm 12 nước. Tuy nhiên hiệp định này đang gặp nhiều khó khăn sau khi Hoa Kỳ, 1 trong 12 nước thành viên hiệp định, tuyên bố rút khỏi hiệp định vào hồi đầu năm nay.
Tại phiên họp lần này, đại diện các nước cũng thảo luận các giải pháp ủng hộ thương mại đa phương, ủng hộ WTO.
Sau cuộc họp vừa nói, Hội nghị các Bộ trưởng Phụ trách thương mại lần thứ 23 (MRT 23) sẽ diễn ra trong 2 ngày 20 và 21 tháng 5 cũng tại Hà Nội.
Đây là một trong những hội nghị Bộ trưởng chuyên ngành quan trọng nhất được tổ chức hàng năm. Hội nghị MRT 23 lần này sẽ rà soát việc triển khai chủ đề và các ưu tiên của năm APEC 2017. Chủ đề mà Việt Nam, nước chủ nhà của APEC 2017, lựa chọn là tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung.
Bốn ưu tiên được Việt Nam đưa ra trong APEC năm nay bao gồm thúc đẩy tăng trưởng bền vững, sáng tạo, tăng cường liên kết kinh tế khu vực, nân cao năng lực cạnh tranh và sáng tạo của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trong kỷ nguyên số, tăng cường an ninh lương thực và nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu….
Hội nghị cấp cao APEC 2017 sẽ được tổ chức tại Đà Nẵng vào tháng 11 năm nay. Tháng trước, Toà Bạch Ốc thông báo Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đến dự hội nghị.
RFA, 17/5/2017

--------------------
TT Nguyễn Xuân Phúc: Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển

 




Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc. AFP photo


(RFA): Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong hội nghị với doanh nghiệp Việt Nam diễn ra ngày hôm nay tại Hà Nội tuyên bố "Các doanh nghiệp mỗi năm chỉ bị kiểm tra một lần". Và đây cũng là một điểm trong Chỉ thị 20 của Chính phủ Việt Nam được ký trong ngày hôm nay để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam phát triển trong thời gian tới.
Phát biểu tại hội nghị, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam hoan nghênh Chỉ thị 20 của chính phủ, nhưng ông nói rằng mặc dù trong một năm qua, chính phủ Việt Nam đã có nhiều cố gắng tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam phát triển, nhưng các cơ chế và chính sách hay thay đổi làm cho nhiều doanh nghiệp lo ngại.
Một số doanh nghiệp cũng nêu ý kiến là mặc dù có những qui định chính thức nhưng các doanh nghiệp vẫn phải đóng những chi phí không chính thức, đôi khi được gọi là chi phí bôi trơn, một kiểu đưa tiền hối lộ, và điều này làm cho chi phí sản xuất của doanh nghiệp tăng lên.
Cũng trong hội nghị, các doanh nghiệp tư nhân cũng nêu lên ý kiến là bộ máy nhà nước quá cồng kềnh có đến 50% số nhân viên dư thừa.
Hội nghị doanh nghiệp Việt Nam được xem như là một cuộc đối thoại với chính phủ, trong đó có nhiều doanh nghiệp tư nhân để tìm cách tháo gỡ những cản trở sự phát triển kinh tế tại Việt Nam. Đối thoại giữa doanh nghiệp và chính phủ được tổ chức lần đầu tiên vào tháng 4 năm 2016.
RFA, 17/5/2017

--------------------
Tại Việt Nam lịch sử được viết như thế nào?

 




Trong một tiệm sách cũ ở Hà Nội hôm 4/1/2016. AFP photo


(RFA): Đầu tháng 5, năm 2017, tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ có diễn ra một cuộc hội thảo về cuốn sách lịch sử mang tên Vietnam the New History, của nhà sử học Christopher Gosha, tạm dịch, Việt Nam cái nhìn lịch sử mới. Ông Gosha hiện dạy sử tại Đại học Quebec ở Montreal, Canada, ông cũng từng nghiên cứu lịch sử và học tiếng Việt tại Việt Nam. Trong quyển sách này tác giả cho rằng lịch sử được dạy ở Việt Nam như một công cụ chính trị.
Sau đây là phân tích của một số nhà quan sát và sử học về cách thức viết sử tại Việt Nam, cũng như là sự thay đổi từ từ của nhà nước Việt Nam về cách viết sử.
Lịch sử là một công cụ chính trị
Một điểm quan trọng trong quyển sách mới của sử gia Christopher Gosha về sách lịch sử của Việt Nam là cách mà lịch sử được trình bày bên trong Việt Nam trong mấy chục năm qua: “Ở Việt Nam, có lẽ là hơn nhiều nơi khác, nhất là khi so với người Mỹ, người Pháp, lịch sử được dùng để phục vụ cho việc vinh danh các cuộc chiến tranh. Sách giáo khoa lịch sử phải bảo đảm làm sao cho những người trẻ tuổi học về các cuộc kháng chiến chống xâm lược, từ xưa đến nay. Điều tôi thấy ở đây là sự huy động ở mức rất cao phương tiện lịch sử cho các mục đích chính trị. Một sự huy động các nhà viết sử chính thống được đảng chấp nhận nữa.”
Sự huy động phương tiện lịch sử cho các mục đích chính trị mà ông Gosha nêu ra, còn được một số nhà quan sát chính trị xã hội Việt Nam gọi là sự định hướng. Khi trao đổi với chúng tôi về sách giáo khoa lịch sử Việt Nam ở trong nước, Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp, chuyên nghiên cứu về quan hệ quốc tế tại Viện nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore nói: “Chương trình (lịch sử) ở một chế độ, một đất nước như Việt Nam thì người ta cần phải định hướng. Có những sự kiện người ta không thể đề cập đến một cách đầy đủ, mà chỉ trình bày theo một chiều hướng nào đó.”
Ông Lê Hồng Hiệp nói rằng cách trình bày như vậy sẽ làm cho các học sinh Việt Nam bị thiệt thòi vì không biết đầy đủ các sự kiện lịch sử đã xảy ra. Một cựu giáo viên dạy sử hiện sống tại Đà Nẵng nói rằng cách thức trình bày lịch sử tại Việt Nam hiện nay là theo quan điểm Marxism, tức là tất các sự kiện lịch sử sẽ được đưa về giải thích bằng sự mâu thuẫn giai cấp, một điểm cốt lõi của học thuyết chính trị xã hội này.
Trong các sách giáo khoa lịch sử Việt Nam, giai đoạn từ khi đảng Cộng sản Đông Dương được thành lập vào năm 1930 trở về sau chiếm rất nhiều chương. Trong khi giai đoạn lịch sử trước đó kéo dài hàng ngàn năm thì chiếm thời lượng ít hơn, cũng như giai đoạn Pháp thuộc, giai đoạn Việt Nam Cộng Hòa cũng sơ sài. Theo ông Gosha thì lẽ ra lịch sử Việt Nam phải được viết một cách kỹ lưỡng hơn về quá khứ của nó, và bên cạnh đó những thời gian và không gian lịch sử trong thời hiện đại cũng không nên bị bỏ qua, vì Việt Nam ngày nay là tổng hợp của những cái đó.
Ông Gosha nói rằng nước Việt Nam hiện đại ngày nay được hình thành dựa trên những điều kiện đã có trước đó không thể bỏ qua được. Ông đưa ra các chủ đề như là giai đoạn Việt Nam là thuộc địa của đế quốc Trung Hoa đã đem đến cho Việt Nam những ý tưởng về nhà nước, về luật, hay là Việt Nam vừa bị thuộc địa bởi người Trung Quốc, người Pháp, đồng thời cũng chinh phục các lãnh thổ khác của người Chăm, người Khmer để làm thuộc địa, và trong tất cả quá trình đó, những con người khác nhau, những ý tưởng khác nhau đã tương tác lẫn nhau để tạo nên Việt Nam ngày nay. Ông nói về một số chương sách của ông: “Trong quyển sách của tôi, tôi cố trình bày câu chuyện xứ Đông Dương thuộc Pháp vốn bị các nhà viết sử chính thống Việt Nam bỏ qua, và tôi cũng cố gắng trình bày về những người Việt Nam dân tộc chủ nghĩa. Ông Hồ Chí Minh, ông Lê Duẩn (phe cộng sản), đương nhiên, nhưng còn có Việt Nam thứ hai nữa, Việt Nam Cộng Hòa. Việt Nam này bị thất bại, nhưng không phải vì thất bại mà bỏ nó ra khỏi dòng lịch sử.”
Theo ông Gosha đã có những ý tưởng thách thức cách viết sử của các nhà sử học chính thống, ông lấy ví dụ như hai nhà văn Dương Thu Hương, và Bảo Ninh đã nêu lên cách nhìn chiến tranh của mình không giống như lịch sử chính thống của nhà nước trong các tác phẩm của họ. Bảo Ninh và Dương Thu Hương là hai nhà văn lớn lên từ miền Bắc dưới chế độ của đảng Cộng sản Việt Nam.
Một nhà nghiên cứu lịch sử khác đã quá cố là ông Tạ Chí Đại Trường cũng có cách ghi nhận lịch sử không giống với các nhà viết sử chính thống. Trong quyển sách của ông tên gọi Lịch sử nội chiến Việt Nam, ông đã phân tích những khiếm khuyết của triều đại nhà Tây Sơn, trong khi đó triều đại này thường được lịch sử của nhà nước Việt Nam ca ngợi, thậm chí gọi đây là cuộc cách mạng của giai cấp nông dân. Ông Tạ Chí Đại Trường là một nhà sử học của miền Nam Việt Nam, nghiên cứu lịch sử Việt Nam tại miền Nam trước năm 1975, và tại Hoa Kỳ sau năm 1975.


Một cậu bé đọc sách lịch sử tại một công viên tại Hà Nội. AFP photo


Sự thay đổi
Tuy nhiên với sự mở cửa của xã hội Việt Nam, một số sách lịch sử có cách viết khác với lối viết chính thống được chấp nhận tại Việt Nam. Vào năm 2007, quyển sách Lịch sử nội chiến Việt Nam của ông Tạ Chí Đại Trường đã được xuất bản tại Việt Nam, nhưng buộc phải đổi tên là Nước Việt Nam thời Tây Sơn.
Tiến sĩ sử học Bùi Trân Phượng, cựu hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen tỏ ý cẩn trọng khi nói với chúng tôi về việc xuất bản quyển sách này ở Việt Nam: “Người mà xuất bản thì muốn xuất bản với cái nội dung, cho nên sự đổi tên là một sự nhượng bộ để có thể xuất bản được. Khi mà có thể thay đổi thì người ta nói lại cho đúng thôi. Sẽ có sự thay đổi nếu nó đến từ những người trước đây không đồng ý, tôi không nghĩ rằng những người đó đã thay đổi.”
Tuy nhiên theo ông Nguyễn Gia Kiểng, một nhà hoạt động chính trị và nghiên cứu lịch sử Việt Nam hiện sống ở Pháp thì chính phủ Việt Nam đã có nhiều nhân nhượng về cách thức viết lịch sử. Ông đưa ra ví dụ là vào năm 2014, ông Tạ Chí Đại Trường đã được một quĩ nghiên cứu độc lập tại Việt Nam là Quĩ Phan Chu Trinh trao giải thưởng về các công trình của ông, trong đó có quyển sách Lịch sử nội chiến Việt Nam. Và trong bản tin của báo Tuổi Trẻ Saigon vào tháng 3 năm 2016 về việc qua đời của nhà sử học Tạ Chí Đại Trường, tên quyển sách được gọi theo tên gốc của nó là Lịch sử Nội chiến Việt Nam chứ không phải là Việt Nam thời Tây Sơn như lần xuất bản năm 2007. Khi chúng tôi hỏi ông Gosha là liệu sắp tới đây các nhà viết sử bên trong Việt Nam sẽ thay đổi cách viết của họ hay không, ông cho rằng trong tương lai gần thì điều đó không xảy ra.
Kính Hòa, phóng viên RFA
2017-05-16