HOME
Tin Quê Nhà
 
Công khai hoá lực lượng tác chiến không gian mạng: Mục đích và nhiệm vụ chính?
 




Một cư dân mạng đang xem trang Facebook có nội dung 'Hoàng Sa - Trường Sa là của Việt Nam'. Ảnh chụp ngày 10/6/2011 tại Hà Nội. AFP


(RFA): Từ những ngày cuối của năm 2017 cho đến hai tuần lễ đầu tiên của tháng Giêng năm 2018, chính phủ Việt Nam công khai thừa nhận những đơn vị chuyên đối phó với không gian mạng. Đó là Cục An ninh Mạng thuộc Bộ Công an, Bộ tư lệnh tác chiến không gian mạng hay Lực Lượng 47 thuộc Bộ Quốc phòng thành lập.
Hiện thực hoá, công khai hoá
Trả lời RFA từ Sài Gòn, bác sĩ, Trung tá Quân đội đã từ bỏ Đảng, Đinh Đức Long cho rằng điều này thể hiện sự quan tâm và cần phải kiểm soát những cái gì họ cho rằng có nguy cơ đối với an ninh và chế độ.
“Thể hiện sự quan tâm của chính quyền thấy rằng không gian mạng hiện nay là 1 mặt trận mới xưa nay chưa từng có, và nhà nước phải đối phó, không những với lực lượng dân chủ, phản biện, xã hội dân sự trong nước mà còn đối quốc tế nữa.”
Nêu nhận xét về những diễn biến này, ông Đinh Đức Long cho rằng đó chỉ là 1 cách “hiện thực hoá và công khai hoá” hoạt động của các lực lượng tác chiến an ninh mạng vốn có từ lâu.
Từ Đà Nẵng, blogger Trương Duy Nhất cũng cho biết các lực lượng an ninh mạng vốn đã được hình thành từ lâu, nhưng không công khai rộng rãi.
“Trước đây trong khối Tuyên giáo thì người ta đã hình thành một lực lượng dư luận viên đông đảo rồi, thậm chí có hàng vạn dư luận viên, hàng vạn tuyên tuyền viên như thế trong toàn quốc. Đa phần những lực lượng đó không công khai.”
Thêm vào đó, blogger Trương Duy Nhất cho rằng đây là những động thái rất tổng lực, huy động cả lực lượng trong hệ thống chính trị Việt Nam vào cuộc.
“Trước Bộ Công an thành lập cục chiến mạng thì Bộ Quốc phòng thành lập Bộ tư lệnh, 1 binh chủng đàng hoàng. Cái đó cho thấy 1 cuộc huy động bắt đầu tổng lực. chính quyền đang lo lắng có sự bất an nào đó trong không gian mạng và huy động tổng lực không chỉ trên mặt trận tư tưởng trước đây mà kể cả Bộ Quốc phòng và Bộ Công an cũng vào cuộc để tấn công.”

Vai trò của các lực lượng này
Cho đến ngày 25/12/2017, ông Nguyễn Trọng Nghĩa, thượng tướng phó chủ nhiệm Tổng Cục Chính Trị Quân đội Việt Nam cho biết về đơn vị có tên Lực Lượng 47 gồm 10 ngàn người, “vừa hồng, vừa chuyên”, là hạt nhân đấu tranh trên không gian mạng.
Tên gọi Lực Lượng 47 được đặt theo chỉ thị 47 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về những điều đảng viên không được làm, trong đó có quy định về việc giám sát, quản lý việc cung cấp, sử dụng dịch vụ internet trong quân đội, quản lý báo chí, xuất bản.
Đối với nhà hoạt động dân sự Nguyễn Chí Tuyến, quân đội, theo thông lệ là lực lượng bảo vệ đất nước, chủ quyền, người dân và quốc gia. Do đó, nếu nhiệm vụ của họ là bảo vệ Tổ quốc, sử dụng khí tài 1 cách thành thạo thì dưới góc độ là người dân Việt Nam, ông nghĩ đó là một nhiệm vụ rất tốt. Thế nhưng, điều làm cho nhà hoạt động Nguyễn Chí Tuyến ngạc nhiên chính từ lời phát biểu của Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa.
“Nhưng điều làm tôi ngạc nhiên, theo lời ông Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, lực lượng 47 là lực lượng đấu tranh chống lại những quan điểm người ta gọi là sai trái trên mạng xã hội, với người dân Việt Nam là mạng Facebook, những bàn luận đi ngược lại với quan điểm của Đảng Cộng sản. Với tư cách là 1 người dân tôi tự hỏi tại sao lực lượng quân đội lại làm 1 việc như vậy? Vì đó không phải là nhiệm vụ của 1 người lính.”
Vào chiều ngày 15/1 vừa qua, tại buổi họp báo tình hình, kết quả công tác năm 2017; phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2018 của Bộ Công an, ông Bùi Văn Nam, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết Cục An ninh mạng A68, được thành lập với mục tiêu bảo vệ an ninh mạng và đấu tranh chống lại các thế lực chống Đảng và Nhà nước.
Blogger Trương Duy Nhất cũng không phủ nhận sự quan trọng của việc thành lập Cục An ninh mạng đối với 1 chính phủ trong thế giới mạng hiện nay. Nhưng quan trọng hơn nữa, ông cho rằng đó là mục tiêu chính đáng của lực lượng này.
“Cục An ninh mạng được hình thành với mục tiêu nhắm đến là gì? Bảo vệ bí mật quốc gia, kinh tế, quân sự chứ khong phải để chủ yếu tấn công những cá nhân có ý kiến trái chiều, như chúng tôi góp ý với chính phủ.”

Nhấn mạnh vai trò của Bộ Công an?
Thật ra, Cục An ninh mạng A68 đã được quyết định thành lập từ ngày 29/8/2014, do Chủ tịch nước Trần Đại Quang, khi đó là Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì lễ công bố, nhấn mạnh tầm quan trọng của an ninh và an toàn mạng trong thời kỳ mới.
Bốn năm sau tại buổi Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 73 diễn ra vào hôm 15/1, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam ông Nguyễn Phú Trọng đã tái khẳng định nhiệm vụ của Bộ Công an là làm sao để đảm bảo Đảng lãnh đạo lực lượng công an một cách trực tiếp và tuyệt đối.
Thêm vào đó, là khẳng đinh của Thứ trưởng Bộ Công an về nhiệm vụ của Cục A 68 như chúng tôi đã đề cập, là thành lập với mục tiêu bảo vệ an ninh mạng và đấu tranh chống lại các thế lực chống Đảng và Nhà nước.
Bác sĩ quân đội Đinh Đức Long bày tỏ sự đồng tình về ý kiến cho rằng Bộ Công an đang ngày càng chiếm nhiều vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị Việt Nam. Ông nêu cụ thể phát biểu của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nói rằng còn Đảng là còn mình.
“Hiện nay thì về mặt chính thức thì Việt Nam không có giặc ngoại xâm, chiến tranh lớn thì không có. Cái mà người ta lo nhất là đối đầu với người dân, người dân mất đất, người dân oan…của chế độ ngày càng nhiều. Họ phải chống với rất nhiều lực lượng, ngoài nhân dân ra, còn ngay trong nội bộ chính quyền cho nên họ tăng cường kiểm soát công an là chuyện bình thường.”
Một ý kiến khác từ nhà hoạt động Nguyễn Chí Tuyến ông cho rằng lực lượng công an là công cụ của nhà cai trị
“Trong cuộc sống vô vàn những thông tin liên quan đến công an, vì lực lượng đó đại diện cho cơ quan công quyền, cầm nắm quyền lực, đối mặt với người dân hàng ngày hàng phút hàng giờ.”
Ông Nguyễn Chí Tuyến khẳng định những cơ quan nào thành lập vì lợi ích quốc gia thì ông ủng hộ. Còn nếu những lực lượng được thành lập để đàn áp, bịt miệng dân thì không chỉ ông, mà tất cả nhân dân đều phản đối.
Lời khẳng định này tương đồng với ý kiến của nhà báo độc lập Phạm Chí Dũng từng chia sẻ với RFA. Ông đặt câu hỏi rằng liệu vai trò chính của cái được gọi là tác chiến không gian mạng không phải là chống khủng bố hay chống những gì từ ngoài xâm nhập vào, mà là chống ngay từ bên trong, chống ngay cái mà thế giới gọi là Nhân quyền. Và ông khẳng định “điều này phản với đạo lý của dân tộc.”
RFA, 17/1/2018

--------------------
Philippines có thể tiến xa hơn trong quan hệ với Trung Quốc

 




Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, và Ngoại trưởng Philippines Alan Peter Cayetano. 7/2017 tại Manila. AFP


(RFA): Giữa tháng Giêng năm 2018, Philippines công bố sẽ thảo luận chuyện thăm dò dầu khí chung với nhau tại Biển Đông, mà Manila gọi là Biển Tây Philippines. Động thái này của Manila và Bắc Kinh có ý nghĩa như thế nào? Tiến sĩ Nguyễn Thành Trung, Trưởng Khoa Quan hệ quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết nhận định của ông.
Tiến sĩ Nguyễn Thành Trung: Tôi vẫn chưa biết tọa độ, khu vực mà Philippines thỏa thuận với Trung Quốc là ở đâu. Theo tôi thì có những khả năng sau đây:
Cùng khai thác và tìm kiếm dầu khí thì trước đây đã làm vào năm 2005. Nhưng có nhiều học giả nói họ đã chọn một khu vực không có nhiều khả năng dầu khí. Nó chỉ là thể hiện sự hợp tác của Philippines. Hiện nay tôi chưa biết khu vực mà Philippines chọn để tìm kiếm với Trung Quốc có triển vọng là bao nhiêu.
Điều thứ hai tôi muốn nhấn mạnh ở đây là Philippines muốn thể hiện sự hợp tác với Trung Quốc theo kiểu hai bên. Điều này có thể là một dấu hiệu nói rằng Philippines và Trung Quốc có thể có một bước tiến xa hơn trong tương lai.
Không biết là Philippines và Trung Quốc sẽ mời Việt Nam cùng khai thác cái gọi là khu vực chồng lấn hay không, nhưng điều này cho thấy Philippines đã chủ động trong sự thỏa thuận với Trung Quốc.
Kính Hòa: Việc hợp tác Philippines Trung Quốc thăm dò dầu khí đã diễn ra dưới thời Tổng thống Aroyo, nhưng bị thất bại vì bị Quốc hội Phi phản đối, tại sao bây giờ có vẻ xuôi chèo mát mái như vậy?
Tiến sĩ Nguyễn Thành Trung: Theo một nghĩa nào đó thì Philippines là một quốc gia dân chủ, chính vì vậy khi Tổng thống Aroyo lúc đó ký thỏa thuận với Trung Quốc thì bị phản đối rất nhiều. Thỏa thuận đó cuối cùng bị dừng lại.
Hiện nay thì uy tín của Tổng thống Duterte đang lên trong dân chúng, cho nên ông được sự hậu thuẫn của chính trị trong nước đối với những chính sách của ông ấy. Nhưng nếu uy tín xuống, các phe đối lập chỉ ra rằng ông nhượng bộ Trung Quốc nhiều, thì ông cũng sẽ gặp khó khăn trong tương lai.
Kính Hòa: Trong sự việc diễn ra lần này có một chi tiết là ông Ngoại trưởng Phi có nói rằng nếu vùng nước thuộc chủ quyền của bạn mà bạn không có khả năng khai thác thì bạn mời nước khác đến khai thác, tức là nó sẽ diễn ra không phải trên những vùng gọi là chồng lấn trước đây. Nếu điều đó xảy ra thì có phải đây là lần đầu tiên một quốc gia Đông Nam Á mời Trung Quốc khoan dầu trong vùng chủ quyền của mình không?
Tiến sĩ Nguyễn Thành Trung: Tôi cũng không hiểu rõ ông Ngoại trưởng nói mời là như thế nào. Nhưng chúng ta thấy chính sách đối ngoại của Trung Quốc trong thời gian gần đây là khuyến khích các công ty của họ đi ra bên ngoài, tăng cường đầu tư ra bên ngoài.
Chúng ta thấy rõ rằng các công ty Trung Quốc đầu tư bên ngoài rất nhiều, chẳng hạn như vào châu Phi.
Các công ty dầu khí của Trung Quốc như là Sinopec hay là CNOOC, cũng nằm trong cái chính sách đó, tức là họ tăng cường hợp tác, khai thác dầu khí ở ngoài khơi các quốc gia khác. Nhưng hiện tại chúng ta biết rằng Trung Quốc vẫn chưa có kinh nghiệm khai thác ở ngoài khơi biển xa đường lãnh hải. Bởi vậy chúng ta vẫn chưa thấy các quốc gia khác tin tưởng Trung Quốc trong lĩnh vực khai thác ngoài khơi.
Kính Hòa: Có lý do chính trị hay không? Chẳng hạn như là các quốc gia e ngại cái gọi là chủ nghĩa bá quyền của Trung Quốc?
Tiến sĩ Nguyễn Thành Trung: Cái đó là chắc chắn, mà không chỉ ở Đông Nam Á, mà còn ở châu Phi, còn có nhiều e ngại khi Trung Quốc mua đất làm nông nghiệp, ở châu Phi và cả Nam Mỹ nữa.
Kính Hòa: Trong sự việc đang diễn ra, thì nếu chúng ta nhìn ở một góc cạnh nào đó, thì có thể là cách tiếp cận của Philippines làm cho căng thẳng giữa Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á giảm xuống không ạ?
Tiến sĩ Nguyễn Thành Trung: Theo quan điểm của tôi thì nếu sự hợp tác là hai bên cùng có lợi thì tôi luôn ủng hộ. Sự hợp tác đó không những có lợi cho hai quốc gia mà còn là hình mẫu cho sự hợp tác đa phương trong khu vực.
Kính Hòa: Theo ông thì khả năng Việt Nam hợp tác với một công ty của Trung Quốc để khai thác dầu trong thềm lục địa của Việt Nam, là như thế nào?
Tiến sĩ Nguyễn Thành Trung: Vấn đề đó nhạy cảm, nên tôi nghĩ là khả năng đó trong hiện tại là rất thấp, và tôi nghĩ rằng nó khó có thể thành hiện thực trong một tương lai ngắn trước mắt.
Kính Hòa: Xin cảm ơn ông.
Kính Hòa RFA
2018-01-17

--------------------
Ô nhiễm và phát triển kinh tế năm 2017

 




Nhà máy thép Formosa tại Hà Tĩnh, ngày 4 tháng 12 năm 2015. AFP


Nền kinh tế sau thảm họa
(RFA): Một trong những thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam năm 2017 là hậu quả do thảm họa môi trường biển do Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa gây ra từ tháng 4/2016.
Thảm họa Formosa đã đánh động toàn bộ nền kinh tế, đến mức Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phải tuyên bố không đánh đổi môi trường để tăng trưởng kinh tế.
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan thừa nhận quan tâm của Chính phủ Việt Nam, cũng như doanh nghiệp và xã hội tới môi trường trong năm 2017 đã tăng lên đáng kể.
Năm vừa qua, Bộ Tài nguyên - Môi trường cũng tuyên bố là đưa vào mũi nhọn, tập trung để kiểm soát một số dự án lớn như Formosa, hoặc là Lee&Man, hoặc một số dự án có nguy cơ gây thảm họa môi trường cao. Thế nhưng mà đưa vào để làm mũi nhọn, để tập trung kiểm soát thì cũng là tốt thôi, nhưng mà kiểm soát như thế nào, và minh bạch hóa hoạt động kiểm soát của mình như thế nào, cũng như minh bạch hóa hoạt động của doanh nghiệp như thế nào. Thì đây là điều cần phải thúc đẩy nhiều hơn.”
Thống kê từ cơ quan chức năng Việt Nam cho thấy Công ty gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, trong năm 2017 đã sản xuất được hơn 1 triệu tấn thép cuộn cán tấm cao cấp - loại hàng mà Việt Nam phải nhập khẩu trước đó và đã đóng góp vào tăng trưởng kinh tế Quý 3 và 4. Dự kiến trong năm 2018, sản lượng của Formosa đạt hơn 5 triệu tấn thép.
Tuy nhiên, Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, Bộ Tài nguyên - Môi trường không nên nhập nhằng hai vấn đề: (1) khắc phục 52/53 lỗi vi phạm, chi trả tiền hỗ trợ cho người dân ; và (2) khắc phục hậu quả thảm họa đã gây ra đối với môi trường, người dân và nền kinh tế biển. Bởi theo bà, kinh nghiệm của thế giới cho thấy, việc khắc phục hậu quả cho môi trường biển phải mất hàng chục năm.
Bởi vì cái giá của 1 triệu tấn thép đó, cái đóng góp một chút ít vào tăng trưởng GDP, hoặc tăng trưởng công nghiệp của Việt Nam đó không bõ gì so với cái thảm họa mà họ gây ra, họ làm mất mát đi, gây suy giảm đi kinh tế của bốn tỉnh Bắc Trung Bộ, cũng như ảnh hưởng đến ngành thủy sản, nông sản và đời sống người dân vùng đó.”
Theo Giáo sư Nguyễn Mại - cựu Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư, kể từ sau thảm họa Formosa, dự án sản xuất thép tại Ninh Thuận gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ giới chuyên gia, bởi điều kiện tự nhiên không thuận lợi và nguy cơ gây ô nhiễm môi trường lớn.
May mắn, tôi cũng phải nói thẳng, rất cảm ơn Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nghe ý kiến chuyên gia cho nên dừng việc đầu tư 4 tỷ USD vào Ninh Thuận để làm thép của ông Đặng Lê Nguyên Vũ - Tôn Hoa Sen.”

Sự vội vã của điện lực Việt Nam
Theo Giáo sư Nguyễn Mại, trong năm 2017, Việt Nam đón nhận 23 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài (FDI), trong đó, chỉ tính riêng ba dự án xây dựng nhà máy nhiệt điện than đã chiếm 7 tỷ USD. Giáo sư Mại quan ngại và phản đối 3 dự án này bởi khả năng gây ô nhiễm cao và không phù hợp với xu thế phát triển năng lượng sạch, tăng trưởng “xanh”.
Theo tổng sơ đồ quy hoạch điện 7 được Chính phủ Việt Nam thông qua, đến năm 2030 nhiệt điện than sẽ chiếm 64% tổng sản lượng điện cả nước với hàng chục nhà máy mới sẽ được xây dựng. Giáo sư Mại cho rằng, tiếp tục cấp phép đầu tư cho nhiệt điện than là “tự sát”.
Nếu như mà có 64% điện than mà như EVN (Tập đoàn Điện lực Việt Nam) công bố, thì chúng ta phải nhập 50 triệu tấn than/ năm. Mà 50 triệu tấn than/năm thì phải làm một cảng (nước sâu) riêng than và không biết điều gì sẽ xảy ra đối với đất nước chúng ta về thảm họa môi trường, khí thải nhà kính. Vì vậy, cho nên câu chuyện 3 nhà máy BOT về điện than là câu chuyện đại sự. Tôi hy vọng rằng là Chính phủ sẽ xem lại một cách thận trọng hơn. Nếu đã quyết 3 nhà máy này rồi, thì năm 2018 trở đi nên cân nhắc không nên cho làm.”


Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân. RFA


Giáo sư Nguyễn Mại và Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đều nhấn mạnh đến xu thế sản xuất năng lượng tái tạo - tức là điện gió, điện mặt trời với công nghệ tiến nhanh, giá thành ngày càng rẻ. Chính phủ Việt Nam cũng đã ban hành một nghị định về năng lượng tái tạo, nâng giá mua điện mặt trời lên 0.935 cent/kw và buộc EVN phải mua toàn bộ, vô điều kiện điện “sạch”.
Riêng trong mấy năm gần đây thôi, kể từ chuyến đi của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sang thăm Hoa Kỳ, khi ông Trump mới lên nhậm chức đến giờ, thì cũng đã có hàng loạt những dự án của các nhà đầu tư Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật Bản cam kết đầu tư vào Việt Nam về làm, phát triển các lĩnh vực về điện sử dụng năng lượng tái tạo rồi. Thì tại sao Việt Nam không tận dụng cái nguồn đầu tư của hơn 100 dự án đã đăng ký làm như vậy, mà phải đi vội vã làm cái tổng sơ đồ điện 7 của tập đoàn điện làm gì?”
Ngoài hai ngành sản xuất gang thép và nhiệt điện than, giới chuyên gia kinh tế còn khuyến nghị dừng cấp phép mới cho các dự án sản xuất xi măng và lọc hóa dầu vì môi trường. Theo Giáo sư Mại giải thích, hiện tổng sản lượng xi măng đạt 100 triệu tấn/năm, trong đó nhu cầu trong nước là 65 triệu tấn, xuất khẩu khoảng 7 triệu tấn, lượng dư thừa quá nhiều, và gây ô nhiễm môi trường
Chúng tôi cho rằng là, chúng ta không phải là nước có dồi dào dầu thô, vì vậy chúng ta chỉ nên có lọc hóa dầu đủ để cung cấp xăng dầu trong nước thôi. Hiện nay, theo tôi tính là tất cả các dự án lọc hóa dầu hiện nay mà làm, thì đã gần 50 triệu tấn/năm công suất lọc hóa dầu rồi, vượt quá nhu cầu cho đến năm 2030.”
Bên cạnh việc phải phát triển, ứng dụng những công nghệ tân tiến, thân thiện với môi trường và tăng cường vai trò giám sát của nhà nước, người dân cần quan tâm, lên tiếng cho vấn đề môi trường tại cộng đồng dân cư và xa hơn là cả nước.
Theo bà Phạm Chi Lan, nhà nước cần để người dân giám sát nhiều hơn trong việc bảo vệ môi trường.
Thực sự đã có khá nhiều những vụ việc người dân chủ động thể hiện phản ứng của mình. Và từ phản ứng chủ động của người dân muốn bảo vệ môi trường cho khu vực mình sống hoặc vùng biển của mình, thì mới dẫn tiếp đến cảnh báo đối với nhà nước, hoặc các đơn vị liên quan quan tâm nhiều hơn. Ví dụ như việc chôn lấp bùn ở Nhiệt điện Vĩnh Tân chẳng hạn. Chất thải mà đưa ra, chôn xuống biển mà coi như đấy là an toàn, thì đó là cách làm rất là tệ. Nhưng cũng may là người dân tỉnh ngộ, người ta thấy được, và người ta có phản ứng kịp thời, để cho nhà nước cũng phải có phản ứng theo.”
Còn Giáo sư Nguyễn Mại nhấn mạnh vai trò của cộng đồng dân cư trong nền kinh tế thị trường. Những vấn nạn về tham nhũng, lạm quyền, lãng phí và ô nhiễm môi trường là do ý kiến, phản ứng của cộng đồng dân cư không được quan tâm đúng mức. Nếu không phát huy vai trò của cộng đồng thì không thể giải quyết các nan đề này.
Phóng viên RFA
2018-01-17

--------------------
“Khắc phục hậu quả”

 




Bị cáo Trịnh Xuân Thanh tại tòa án ở Hà Nội hôm 11/1/2018. AP


(RFA): Tuần qua, vụ các ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh và 20 bị cáo ra tòa trong vụ án liên quan đến Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và Tổng công ty Xây lắp Dầu khí Việt Nam tiếp tục lôi kéo sự chú ý của dư luận. Diễn đàn Kinh tế đề nghị một cách lý giải bất ngờ về một hệ thống tòng thuộc kinh tế chính trị…
Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do cùng Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, vụ xét xử các bị can liên hệ đến Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và Tổng công ty Xây lắp Dầu khí Việt Nam vẫn chưa kết thúc và có thể kéo dài đến tuần tới. Tuy nhiên, trong tiến trình xét xử, có một việc xảy ra với trường hợp ông Trịnh Xuân Thanh khiến dư luận thắc mắc. Theo cáo trạng của Hội đồng Xét xử, ông Trịnh Xuân Thanh chiếm hưởng bốn tỷ đồng bạc Việt Nam và bị đề nghị án chung thân với tội Tham ô tài sản. Sau đó, ông Trịnh Xuân Giới, cựu Phó ban Dân vận Trung ương, là thân phụ của bị cáo Trịnh Xuân Thanh, được báo Infonet của Bộ Thông tin-Truyền thông hôm Thứ Bảy 14 dẫn lời trình bày trước Hội đồng Xét xử rằng "gia đình chúng tôi khi được gặp Trịnh Xuân Thanh trong trại tạm giam có được nghe con trai tôi nói rằng không tham ô tài sản. Tuy nhiên, luật sư của con trai tôi tư vấn rằng để bày tỏ thiện chí, con trai tôi đã nhận trách nhiệm người đứng đầu thì hãy khắc phục hậu quả, số tiền này sẽ được trả lại nếu kết luận con trai tôi không tham ô. Chúng tôi đã tự nguyện nộp bốn tỷ đồng vào tài khoản tạm giữ của cơ quan điều tra." Thưa ông, thắc mắc của dư luận là về hiện tượng gọi là “khắc phục hậu quả” đó. Ông có cách lý giải nào về việc này?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: Thưa là nền pháp lý tại Việt Nam có những lý lẽ mà lý trí không giải thích được, vả lại vụ này chưa chấm dứt nên chúng ta cứ chờ xem. Tuy nhiên, trong chương trình hôm nay, tôi xin đề nghị là mình nên nhìn vào một trường hợp khác tại một nước xa xôi nhưng vẫn nằm trong lục địa Á Châu, đó là Vương quốc Saudi Arabia ở nhà gọi là Ả Rập Xê Út. Đầu năm lại dịp cận Tết, ta cũng nên có một tiết mục vui vui nhưng vẫn bổ ích cho thính giả của chúng ta.
Nguyên Lam: Nguyên Lam quen dần với cách tiếp cận vấn đề của kinh tế gia Nguyễn-Xuân Nghĩa, theo cái hướng gián tiếp mà lại soi ra nhiều lý giải bất ngờ. Thưa ông, vì sao ông lại nghĩ tới xứ Saudi Arabia?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: Trước hết, Vương quốc này tại Trung Đông vẫn nằm trong lục địa Á Châu, thuộc về khu vực Tây Nam. Lãnh đạo xứ này là một người đội bốn mũ hay nói cho đúng về trang phục là cuốn bốn cái khăn: là Quốc vương Saudi Arabia, Thủ tướng, người Canh phòng hai đền thánh Hồi giáo và thứ tư Lãnh đạo Hoàng tộc Saudi. Đó là vua Salman bin Abdulaziz. Xin có vài câu về cách đặt tên theo phong tục của họ: tên thì là Salman, “bin” nghĩa là con, và Abdulaziz là tên thân phụ. Chúng ta cứ gọi là Salman cho dễ nhớ. Sinh năm 1935, ông là hoàng tử thứ 25 của Quốc vương Abdulaziz bin Abdulrehman, người sáng lập xứ này vào năm 1932. Vua Salman lên ngôi từ đầu năm 2015, ở tuổi 79, và Tháng Sáu năm ngoái quyết định truất ngôi Thái tử của người cháu và đưa con là Mohammad bin Salman vào vị trí kế nhiệm rồi tuyên bố sẽ thoái vị. Sinh năm 1985, còn khá trẻ, Thái tử Mohammad bin Salman sẽ lên ngôi vua, nhưng là người vừa gây ra một trận động đất tại Trung Đông và bên trong xứ Saudi Arabia.
Nguyên Lam: Ngoài cách gọi tên khá đặc biệt của sắc tộc Á Rập, ông vừa nói vua Salman của quốc gia Tây Á này đội bốn cái mũ là giữ bốn chức vụ khác nhau. Cái đó là gì vậy, thưa ông?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: Mỗi quốc gia lại có một hệ thống chính trị riêng, như Tập Cận Bình vừa là Tổng bí thư đảng Cộng sản Trung Quốc, sẽ lại là Chủ tịch Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, kiêm Chủ tịch Trung ương Quân ủy hội của đảng và Chủ tịch Trung ương Quân ủy hội của Nhà nước, chưa kể cả chục vai trò then chốt khác! Trở lại vụ “khắc phục hậu quả” tại Saudi Arabia, xứ này thuộc sắc tộc Á Rập theo Hồi giáo và người cầm đầu quốc gia nên gọi là Quốc vương, cầm đầu nhà nước nên làm Thủ tướng, lại giữ vai trò về tôn giáo khi canh phòng hai ngôi đền thiêng liêng nhất của đạo Hồi, và sau cùng là người đứng đầu hoàng tộc Saudi.
- Gần đây, Quốc vương Salman tỏ ý từ bỏ vị trí canh phòng thánh địa và người kế nhiệm là Thái tử Mohammad cũng sẽ quyết định như vậy, nghĩa là lãnh đạo mới của Saudi Arabia đang hạ thấp tầm quan trọng của tôn giáo trong chính trị, là điều rất đáng chú ý vì hệ phái Hồi giáo của họ thuộc vào khá cực đoan. Việc đáng nói hơn nữa là Thái tử Mohammad bin Salman sẽ lên ngôi là người có tư tưởng đổi mới rất táo bạo vì vậy tôi mới nói đến một cơn địa chấn…
Nguyên Lam: Chúng ta bắt đầu đi vào chủ điểm, thưa ông, Thái tử Mohammad trù tính đổi mới ra sao?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: Từ khi thành lập năm 1932, xứ này dựa trên hai cái trụ, thứ nhất là Hồi giáo theo một hệ phái cực đoan, thứ hai là dầu khí lần đầu tiên được khai thác kể từ năm 1938, cách nay đúng 80 năm. Hoàng tộc Saudi lập ra một chế độ kinh tế chính trị tôi xin gọi là “tòng thuộc”, tức là ban phát quyền lực chính trị và quyền lợi kinh tế cho các thành phần lệ thuộc vào mình, trước tiên là các Hoàng thân trong tông tộc, các giáo sĩ và giới chức bảo vệ chế độ.
- Nhưng 80 năm sau, thời thế đã thay đổi và xứ này không thể mãi lệ thuộc vào nguồn lợi kinh tế tài chính chủ yếu là dầu thô, nhất là khi giá dầu giảm mạnh từ mấy năm nay. Nhẹ hơn, một số phong tục cũ phải được cách tân như Mohammad quyết định cho phép phụ nữ được lái xe hơi. Quan trọng hơn cả, sau khi kho lẫm cạn kiệt vì dầu thô sụt giá, Hoàng gia Saudi không thể tiếp tục ban phát quyền lợi cho tay chân mà không nhìn xuống số phận của bá tánh dân đen ở dưới. Trong khi đó, cả thế giới Hồi giáo chung quanh cũng rung chuyển nên lãnh đạo không thể không thấy mối nguy từ một cường quốc Hồi giáo của sắc tộc Ba Tư, theo hệ phái Shia đối nghịch và phải tìm phương tiện phòng thủ. Vì vậy, Mohammad mới nghĩ tới nền tảng tòng thuộc kinh tế chính trị của chế độ và muốn thay đổi.
Nguyên Lam: Thưa ông, ông Mohammad này muốn thay đổi như thế nào?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: Chuyện cứ như là ở bên Tầu hay bên Ta vậy! Mới đầu, Thái tử Mohammad trình bày một kế hoạch cải cách gọi là “Viễn ảnh cho năm 2030” mà chẳng ai tin là sẽ thành hình một mô thức công nghiệp hóa hiện đại, nhất là việc tư nhân hóa Tập đoàn Dầu khí Quốc doanh Aramco, là bán cổ phần cho tư nhân theo thể thức phát hành cổ phiếu đầu tiên, gọi là IPO để lấy tiền về cho công quỹ. Nào ngờ Quốc vương Salman còn lập ra Ủy ban Bài trừ Tham nhũng, mùng bốn Tháng 11 vừa qua thì ban sắc lệnh bổ nhiệm Thái tử Mohammad cầm đầu Ủy ban này. Ngay tối đó, Mohammad lập tức cho tống giam một số nhân vật trọng yếu của hoàng tộc, trong nội các và trên doanh trường, là các thành phần ưu tú của chế độ cho tới nay. Ly kỳ hơn thế, các Hoàng thân bị giam trong một khách sạn cực sang để ngã giá về tù và tiền. Nếu trả lại tiền đã lấy được thì có thể giảm án tù về tội tham nhũng.
- Thế rồi hôm mùng bảy vào tuần trước thì có 11 Hoàng thân bị tống giam vì tội biểu tình. Họ biểu tình phản đối quyết định ban hành hôm mùng bốn rằng từ nay họ phải trả tiền điện nước trong các dinh cơ chứ không thể trông chờ ngân sách mới kể từ đầu năm nay. Chuyện này làm dân chúng rất hả dạ vì ngân sách trợ cấp cho giới cao niên, sinh viên, binh lính và công chức thì tăng và lên tới 18 tỷ, chứ cho hoàng thân quốc thích thì bị cắt. Ai có tội thì còn bị bắt vào tù!
Nguyên Lam: Nếu thế thì thưa ông, trong mấy chục năm liền, các thành phần tòng thuộc ấy đã lấy công khố làm lợi riêng và ngày nay bị thanh trừng để trả lại các khoản tiền gọi là bất chính đó, có phải như vậy không?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: Cho tới nay thì chưa ai biết khối tiền gọi là bất chính hay tham ô đó lên tới bao nhiêu. Tờ Wall Street Journal bên Mỹ ước lượng là 800 tỷ đô la, cho Tổng sản lượng là 1.800 tỷ thì rất lớn, mà chưa ai kiểm chứng nổi. Năm 2014, hai cơ quan Wealth-X và UBS Billionnaire Census cho biết Saudi Arabia đứng hạng 10 trong 40 nền kinh tế có lắm tỷ phú nhất và đếm ra 57 tỷ phú Saudi có tài sản khoảng 166 tỷ đô la. Lần này ngoài việc bắt bớ, cả ngàn trương mục ngân hàng hay tài khoản của giới tòng thuộc bị phong tỏa để kiểm tra.
- Trong số bị tống giam có nhân vật khét tiếng giàu có và là anh họ của Thái tử Mohammad, đó là Hoàng thân Alawleed bin Talal, vì các tội danh rửa tiền, hối lộ và tống tiền viên chức nhà nước. Ông bin Talal này có khoảng 18 tỷ đô la đầu tư vào hơn chục ngành làm ăn lớn của quốc tế và hình như là năm 2015 còn nói là sau khi tạ thế thì sẽ đem tài sản trị giá 32 tỷ đô la của mình cho các hội từ thiện. Một nhân vật như thế mà nay ngồi tù làm quốc tế phải giật mình. Càng giật mình hơn là sau chín ngày tạm trú trong khách sạn Ritz-Carlton quá sang trọng mà chưa ngã giá xong việc “khắc phục hậu quả”, hôm 13 vừa rồi, Hoàng thân tỷ phú bin Talal bị đưa vào nhà tù kiên giam số một là al-Ha’ir. Có lẽ khung cảnh âm u đó sẽ có sức thuyết phục cao hơn!
Nguyên Lam: Có lẽ bây giờ thính giả của chúng ta hiểu ý nghĩa của “khắc phục hậu quả” là gì, khi ông nói đến chuyện đang xảy ra tại Saudi Arabia. Thưa ông, người ta nên kết luận thế nào về hiện tượng kỳ lạ này?
Nguyễn-Xuân Nghĩa: Tôi không nói đến các rủi ro chính trị của Saudi Arabia mà xin nhìn qua một xứ khác là Cộng hòa Hồi giáo Iran, nơi vừa có biến động từ ngày 28 tháng trước, cũng xuất phát từ nỗi lầm than kinh tế của người dân và nổi lên thành sự chống đối ách độc tài, bất công và ngu dân vì giáo điều của đạo Hồi.
- Ngẫm lại thì chính quyền của nhiều nước đang phải đối phó với vấn đề kinh tế và xã hội, như nghèo đói, lạm phát, thất nghiệp, nạn bất công trong môi trường ô nhiễm, v.v. Trước những thách đố nguy ngập như vậy, việc một thiểu số ăn trên ngồi chốc chiếm đoạt lợi thế kinh tế nhờ quyền lực chính trị là điều khó chấp nhận được. Là quốc gia nhiều người cho là cổ hủ, phong kiến, lại bị khống chế dưới ách độc tài tư tưởng của tôn giáo, chẳng khác gì của một đảng chính trị, Saudi Arabia đang cố xoay qua hướng khác và tiến dần đến việc xóa bỏ hệ thống tòng thuộc ở trên để lo cho dân đen ở dưới. Họ có thể bị loạn trong bước ngoặt nguy hiểm này, nhưng chắc chắn là sẽ bị đại loạn nếu không thay đổi. Việt Nam cũng vậy thôi và người dân đang theo dõi chuyện “khắc phục hậu quả” không chỉ của vài chục người trên chóp bu mà của cả hệ thống kinh tế chính trị lạc hậu.
Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do cùng Nguyên Lam xin cảm tạ kinh tế gia Nguyễn-Xuân Nghĩa về bài phân tích lý thú kỳ này.
Nguyễn Xuân Nghĩa, RFA
2018-01-17

--------------------
Hội Giáo Chức Chu Văn An lên tiếng vụ bắt Vũ Hùng

 




Hình thầy giáo Vũ Hùng. Courtesy of FB Tụ Tinh Thần


(RFA): Hội Giáo chức Chu Văn An (HGCCVA) hôm 16/1/2018 đưa ra bản tuyên bố về trường hợp thầy giáo Vũ Văn Hùng, cựu tù nhân lương tâm hiện đang bị bắt giữ tại Công an Quận Thanh Xuân, Hà Nội.
Bản tuyên bố ghi rõ “khẩn thiết kêu gọi những người có lương tri, các cơ quan truyền thông trong và ngoài nước, các tổ chức nhân quyền quốc tế, các cơ quan ngoại giao quan tâm lên tiếng yêu cầu công an của nhà cầm quyền CSVN trả tự do ngay lập tức cho thầy giáo Vũ Hùng.”
Chiều tối ngày 17/1/2018, RFA liên lạc với bà Lý Thị Tuyết Mai, vợ của thầy giáo Vũ Hùng và được bà cho biết vẫn chưa có thêm thông tin nào khác từ phía cơ quan công an, cũng như chưa thể gặp chồng của mình thêm lần nữa kể từ ngày 5/1/2018.
“Ngày hôm nay tôi vẫn chưa có tin gì mới, chỉ có sáng nay tôi đến công an quận để gửi đồ ăn và các thứ vào cho anh ấy. Anh Hùng không được gặp. Tôi đã hỏi anh công an xử lý điều tra việc anh Hùng gây thương tích cho ai để gia đình có nhã ý đến thăm nhưng công an không tiết lộ danh tính vì đó là nạn nhân tố giác.”
Bà Tuyết Mai cũng cho biết luật sư Ngô Anh Tuấn, người đại diện bảo vệ pháp lý cho ông Vũ Hùng chỉ mới gặp được ông Hùng 1 lần vào trưa ngày 10/1/2018. Trong bản lên tiếng của HGCCVA có nêu rõ diễn biến sự việc kể từ ngày ông Vũ Hùng bị mất tích, là trưa ngày 14/1/2018 sau khi ông đi tham dự buỗi gặp mặt kỷ niệm thành lập HGCCVA.
Cho đến chiều ngày 15/1/2018, gia đình ông Hùng mới nhận được thông báo bằng văn bản do thượng tá Nguyễn Thế Bảy, phó thủ trưởngCơ Quan Cảnh sát Điều Tra của Công an Quận Thanh Xuân ký ngày 4 tháng một, cho biết ông Vũ Hùng ‘có hành vi gây rối trật tự công cộng’ theo điều 318 Bộ Luật Hình sự Việt Nam.
RFA, 17/1/2018

--------------------
Nghi phạm Việt Nam bị nêu danh trong vụ ăn cắp dầu ở Singapore

 




Các nghi phạm (trước và ở giữa đằng sau, mặc áo trắng) trên xe của cảnh sát đến tòa án ở Singapore hôm 13/1/2018. AFP


(RFA): Mạng báo Strait Times của Singapore vào ngày 16 tháng một nêu rõ danh tánh của 3 nghi phạm Việt Nam trong vụ vụ ăn cắp sản phẩm từ nhà máy lọc dầu Shell ở Singapore.
Đó là Nguyen Duc Quang, 46 tuổi, Dang Van Hanh, 37 tuổi. Tên của hai người được viết ở báo tiếng Anh nên không có dấu. Cả hai người vào tuần qua bị cơ quan chức năng Singapore cáo buộc tòng phạm trong âm mưu nhận 1260 tấn dầu ăn cắp, trị giá hơn 680 ngàn đô la tại Cầu Cảng số 5 trên đảo Bukom, Singapore vào ngày 7 tháng giêng vừa qua.
Cáo trạng cho biết rõ là dầu được chuyển từ cầu cảng sang tàu Prime South.
Trước đó vào ngày 23 tháng 10 năm ngoái, Quang cũng nhận hơn 1200 tấn dầu ăn cắp trị giá hơn 650 ngàn đô la tại Cầu cảng Số 3 trên đảo Bukom. Và vào ngày 2 tháng 10, Quang nhận hơn 1300 tấn đầu ăn cắp trị giá gần 580 ngàn đô la. Trong cả hai vụ này dầu cũng được chuyển sang tàu Prime South.
Một nghi phạm Việt Nam bị nêu danh khác là Doan Xuan Than, 46 tuổi, bị cáo buộc nhận hơn 1340 tấn dầu ăn cắp vào đêm giao thừa năm mới. Số dầu ăn cắp được chuyển sang tàu MT Gaea cũng từ cầu cảng đảo Bukom.
RFA, 17/1/2018

--------------------
Việt Nam sắp đón chiến hạm Gepard thứ tư

 




Tàu Gepard thứ 3 trên đường từ Nga tới Việt Nam (Hình chụp màn hình từ Vietnam Army)năm 2017

Courtesy of Vietnam Army

(RFA): Thêm một chiến hạm Gepard 3.9 do Nga sản xuất sắp về đến Việt Nam.
Đây là chiến hạm Gepard 3.9 thứ tư do Việt Nam đặt hàng theo hai hợp đồng đóng tàu chiến với nước Nga của chính phủ Hà Nội.
Theo truyền thông Việt Nam, chiếc Gepard 3.9 vừa nêu được một tàu vận tải chở từ cảng Novorossiysk của Nga và sẽ đến cảng Cam Ranh của Việt Nam vào cuối tháng này.
Hai chiếc tàu Gepard 3.9 đầu tiên đã được Nga giao cho Việt Nam vào năm 2011. Chiến thứ ba giao cho Việt Nam hồi năm ngoái 2017.
Biện pháp trang bị thêm tàu chiến này được xem là nỗ lực của Việt Nam nhằm hiện đại hóa lược lượng hải quân của mình để ứng phó với sự gia tăng lấn lướt của Trung Quốc ở Biển Đông. Các tàu chiến Gepard có trang bị hoả tiễn diệt chiến hạm, pháo phòng không, cũng như có khả năng săn tàu ngầm.
RFA, 17/1/2018

--------------------
Google đã hợp tác tốt hơn với chính phủ Việt Nam

 




Một tấm biển quảng cáo của Google tại triển lãm CES 2018 ở Las Vegas, Mỹ hôm 9/1/2018. AFP


(RFA): Giám đốc Chính sách công và quan hệ Chính phủ của Tập đoàn Google khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, bà Ann Lavin, vừa có cuộc làm việc với Ông Trương Minh Tuấn, Bộ trưởng Bộ thông tin và truyền thông Việt Nam, vào sáng 17 tháng 1 tại Hà Nội.
Truyền thông Việt Nam loan tin tại buổi gặp gỡ, Bộ trưởng Trương Minh Tuấn đã đánh giá cao sự hợp tác của Google với chính phủ Việt Nam thời gian qua.
Cụ thể theo Ông Tuấn, tính đến hết năm 2017, Google đã ngăn chặn và gỡ bỏ gần 6.500 trong số 7500 video clip mà phía Việt Nam yêu cầu gỡ bỏ khỏi Youtube và 6 trò chơi bị lấy khỏi Google Play do vi phạm pháp luật Việt Nam.
Cũng tại buổi gặp gỡ, Bộ trưởng Trương Minh Tuấn đề nghị Google gỡ bỏ nguyên kênh vi phạm pháp luật Việt Nam thay vì gỡ bỏ từng video clip như hiện nay.
Ngoài ra, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng đề nghị Google lập văn phòng đại diện tại Việt Nam để xử lý nhanh các yêu cầu từ phía Việt Nam và cập nhật kết quả xử lý kênh vi phạm vào mỗi thứ ba hàng tuần.
Ông Tuấn cũng cho biết phía Việt Nam đang lập danh sách đen các kênh vi phạm cũng như các kênh có đăng ký nội dung với chính phủ, và yêu cầu Google hợp tác làm việc với các đại lý quảng cáo về danh sách này để tránh sai sót.
Về phía Google, trả lời báo chí trong nước, bà Ann Lavin cho biết, sau cuộc gặp gỡ vào năm 2017, Google và chính phủ Việt Nam đã hợp tác tốt hơn.
Bà cũng cho biết Google đến quốc gia nào thì đều phải tuân thủ pháp luật quốc gia đó, trong đó có Việt Nam.
Trước đó vào ngày 11 tháng 1 năm 2018, đại diện công ty Facebook cũng đã gặp gỡ Bộ Thông tin và truyền thông Việt Nam. Tại buổi gặp gỡ, phía Việt Nam cũng đã ghi nhận sự hợp tác của Facebook trong việc gỡ bỏ hơn 670 trong tổng số gần 5 ngàn tài khoản Facebook mà chính phủ Việt Nam cho là giả mạo, có nội dung tuyên truyền, xuyên tạc, chống phá Đảng và Nhà nước.
RFA, 17/1/2018

--------------------
Ngân hàng phá sản: Người dân lo gì?

 




Khách hàng đang gửi tiền mặt vào một ngân hàng thương mại ở Hà Nội. AFP


(RFA): Quốc Hội Việt Nam thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng hồi tháng 11 năm 2017, có hiệu lực từ ngày 15/1/2018. Mặc dù giới chuyên gia cho rằng luật mới này có thể giúp kiểm soát và quản lý những ngân hàng yếu kém được hiệu quả hơn, thế nhưng dân chúng tại Việt Nam tỏ ra hoang mang và lo lắng trước thông tin ngân hàng được phép phá sản.
Quản lý chặt chẽ hơn
Một ngày sau khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng chính thức có hiệu lực, vào tối ngày 16 tháng Giêng, từ Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, một chuyên gia tài chính-ngân hàng độc lập, cho RFA biết Luật ban hành vừa nêu có hai điểm đáng chú ý. Thứ nhất, Luật không cho phép lợi ích nhóm nảy sinh trong hệ thống ngân hàng, thông qua quy định giới lãnh đạo ngân hàng không thể là lãnh đạo của doanh nghiệp trong cùng thời gian. Thứ hai, Luật quy định về phá sản ngân hàng.
Theo Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi, các ngân hàng hoạt động yếu kém, bị đặt trong tình trạng kiểm soát đặc biệt thì sẽ được Ngân hàng Nhà nước xem xét áp dụng 5 phương án để tái cơ cấu, bao gồm phục hồi; sát nhập; giải thể; chuyển giao bắt buộc và phá sản. Một khi 4 phương án đầu tiên không thể thực hiện được, ngân hàng yếu kém được kiểm soát đặc biệt sẽ nhận quyết định chọn phương án phá sản theo chủ trương của Chính phủ đề ra. Khi đó, Ban kiểm soát đặc biệt cùng phối hợp với ngân hàng xây dựng phương án phá sản để trình với Ngân hàng Nhà nước.
Trong vòng 30 ngày nhận được phương án phá sản, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét, đánh giá tính khả thi và trình Chính phủ phê duyệt cho phép ngân hàng phá sản theo Điều 52 hay không. Nếu một ngân hàng hoạt động yếu kém được cho phép phá sản thì ngân hàng đó sẽ bị đưa ra tòa án phá sản.
Đài Á Châu Tự Do ghi nhận, một số chuyên gia cho rằng Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi có tác dụng hệ thống hóa một cách rõ ràng hơn trong việc quản lý các ngân hàng hoạt động yếu kém, không hiệu quả so với Luật Các tổ chức tín dụng được ban hành trước đó. Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu nêu lên nhận định của ông: “Luật sửa đổi này đưa ra trình tự là Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ sẽ giải quyết một ngân hàng yếu kém như thế nào. Có nghĩa rằng với việc phá sản ngân hàng, không phải ngân hàng yếu kém là tự động bị phá sản mà phải qua một trình tự rất lâu dài cũng như qua các bước từ việc Ngân hàng Nhà nước sẽ giúp phục hồi hay không phục hồi, sẽ giúp sát nhập hay không sát nhập, bắt chuyển giao cho một tổ chức tín dụng khác và đến cuối cùng mới là phá sản. Thành ra, đúng là Luật sửa đổi này chặt chẽ hơn và bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền và bảo vệ quyền lợi của ngân hàng mà có thể bị phá sản.”

Quyền lợi của khách hàng
Bên cạnh những ý kiến khẳng định Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi bảo vệ quyền lợi của khách hàng khi ngân hàng bị phá sản, chúng tôi cũng ghi nhận không ít người lên tiếng Luật này chưa xét đến rủi ro của người gửi tiền. Báo giới trong nước mới đây nhắc lại, trong phiên chất vấn với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng hồi trung tuần tháng 11 năm 2017, nhiều Đại biểu Quốc hội thắc mắc về tiền gửi của người dân trong ngân hàng bị phá sản sẽ ra sao khi chiếm đến 80% tổng số tiền gửi ngân hàng, cũng như niềm tin của người gửi tiền sẽ thế nào khi hàng trăm triệu, hàng tỷ đồng gửi vào ngân hàng và chỉ được nhận lại bằng khoản bảo hiểm tiền gửi 75 triệu đồng theo quy định hiện hành?
Trao đổi với chúng tôi, một vài chuyên gia ở trong nước cho biết nguyên tắc đầu tiên khi ngân hàng bị phá sản là tài sản ngân hàng đó phải trả lại cho ngân sách nhà nước trước và sau đó đến lượt trả cho các khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân. Tuy nhiên, các chuyên gia này cũng nhấn mạnh hiện tại Việt Nam có nhiều khách hàng gửi tiền tỷ, thậm chí vài chục tỷ đồng và với số tiền bảo hiểm tiền gửi 75 triệu đồng như thế, khiến cho nhiều khách hàng cảm thấy bất an.
Đại diện một doanh nghiệp tư nhân ở Sàigòn nói với RFA Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi gây tác động rất lớn đến số đông khách hàng là các doanh nghiệp nhỏ cũng như thành phần người dân để dành tiền dưỡng già: “Những người lấy tiền hưu gửi tiết kiệm để sống an phận sẽ chết trước. Ví dụ, họ gom góp số tiền 400-500 hay 700-800 triệu, nói chung số tiền này là có thì họ buồn, họ lo, họ rầu. Khi luật này có hiệu lực, thì họ đi rút hoặc chia nhỏ ra. Đối với những doanh nghiệp nhỏ, lẻ, tư nhân thì họ sẽ chết. Tại vì, tài sản của họ thế chấp chỉ được 50% trên giá trị tài sản thật, nên khi ngân hàng phá sản rồi thì tài sản của họ có thể bị mất luôn.”
Vị đại diện cho doanh nghiệp tư nhân không muốn nêu tên còn chia sẻ Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi tạo điều kiện cho thành phần doanh nghiệp không làm ăn chân chính có thể được hưởng lợi: “Những doanh nghiệp nào mà đi cửa sau thì sẽ vui. Ví dụ, tài sản của một doanh nghiệp trị giá thực tế là 1 tỷ đồng, nhưng doanh nghiệp đó đút lót để được tăng giá trị lên 1.5 tỷ. Những doanh nghiệp lớn thường vay nhiều hơn là cho vay. Nếu ngân hàng phá sản thì họ càng mừng nữa. Nói thật là như vậy.”
Qua thông tin về Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi, quy định về ngân hàng phá sản, chính thức có hiệu lực từ ngày 15 tháng Giêng, một số người dân bày tỏ với RFA nỗi lo lắng không biết phải làm gì với số tiền chắt chiu, dành dụm để phòng thân của họ. Họ nói rằng, giữ ở nhà thì sợ cướp, gửi ngân hàng thì làm sao biết được ngân hàng nào uy tín và an toàn, khi Thống đốc Ngân hàng Nhà nước tuyên bố không thể công khai danh sách xếp hạng tổ chức tín dụng, vì được sử dụng để quản lý điều hành chính sách và nếu chọn gửi ngân hàng thì lại ngày đêm nơm nớp lo sợ không biết khi nào ngân hàng mình gửi tiền thông báo bị phá sản.
Trước sự hoang mang, không yên tâm của người dân lẫn những thắc mắc của các Đại biểu Quốc hội như chúng tôi đã đề cập, giới chức Ngân hàng Nhà nước vẫn chưa phổ biến rộng rãi đến công chúng những giải pháp bảo đảm quyền lợi cho khách hàng của ngân hàng khi Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi được ban hành, ngoại trừ lời khẳng định khái quát của Thống đốc Lê Minh Hưng rằng trong bất kỳ trường hợp xử lý phương án nào đối với tổ chức tín dụng thì vẫn bảo đảm mục tiêu giữ được lòng tin và bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.
Hoà Ái, RFA
2018-01-16

--------------------
Dân biểu Úc lên tiếng về tình trạng nhân quyền Việt Nam

 




Blogger Mẹ Nấm, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh tại phiên toà phúc thẩm Tòa án tỉnh Khánh Hoà ngày 30 tháng 11 năm 2017. AFP


(RFA): Ông Chris Hayes, một dân biểu Úc vừa gửi thư cho Ngoại trưởng Úc Julia Bishop, yêu cầu bà thúc giục chính quyền Hà Nội trả tự do cho ba nhà hoạt động Việt Nam là cô Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, bà Trần Thị Nga và anh Nguyễn Văn Oai.
Trong bức thư gửi cho bà ngoại trưởng vào ngày 16 tháng 1 năm 2018, dân biểu Úc Chris Hayes nói rõ là một công dân Úc được sống trong tự do, dân chủ và thể chế tam quyền phân lập, ông quan ngại trước tình trạng đàn áp, bắt bớ và bị kết tội với những điều luật mơ hồ ngày càng nhiều ở Việt Nam. Ông Chris Hayes mong mỏi bà ngoại trưởng Úc mạnh mẽ thúc giục chính quyền Việt Nam trả tự do cho ba nhà hoạt động trên.
Thư của dân biểu Chris Hayes nhắc đến Cô Nguyễn Ngọc Như Quỳnh với bút danh "Mẹ Nấm" bị chính quyền Việt Nam bắt giữ từ tháng 10 năm 2016 và bị Tòa án Nhân dân tỉnh Khánh Hòa tuyên án 10 năm tù giam tại phiên tòa sơ thẩm hôm 29 tháng 6 năm 2017 với tội danh tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, theo điều 88 BLHS. Trước phiên xử phúc thẩm Mẹ Nấm vào tháng 11 năm 2017, luật sư bào chữa cho bà là luật sư Võ An Đôn đã bị kỷ luật xoá tên khỏi danh sách Đoàn Luật sư tỉnh Phú Yên.
Một nhà hoạt động xã hội khác cũng được ông nói tới là bà Trần Thị Nga bị chính quyền bắt giữ vào tháng 1 năm 2017 và bị Tòa án tỉnh Hà Nam tuyên án 9 năm tù giam tại phiên sơ thẩm vào tháng 7 năm 2017 và tuyên y án vào phiên phúc thẩm hôm 22 tháng 12 năm 2017. Bà cũng bị kết tội vi phạm điều 88 BLHS Việt Nam.
Dân Biểu Úc Chris Hayes cũng nói tới trường hợp mới nhất là nhà hoạt động Nguyễn Văn Oai, vừa bị tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An y án 5 năm tù giam và 4 năm quản chế tại phiên xử phúc thẩm hôm 15 tháng 1 năm 2018. Tại phiên sơ thẩm hôm 18 tháng 9 năm 2017 diễn ra tại Tòa án Nhân dân tỉnh Nghệ An, anh Nguyễn Văn Oai bị truy tố tội Không chấp hành án theo Điều 304 Bộ luật Hình sự và tội Chống người thi hành công vụ theo Điều 257 BLHS. Anh Nguyễn Văn Oai là thành viên của nhóm Thanh niên Công giáo và Tin Lành ở vụ xử "âm mưu lật đổ chính quyền" hồi 2013 tại Việt Nam. Anh bị chính quyền Việt Nam bắt giữ vào tháng 1 năm 2017.
RFA, 16/1/2018

--------------------
Việt Nam tiếp tục bị xếp hạng là quốc gia không có tự do

 




Bà Trần Thị Nga, một nhà hoạt động xã hội bị bắt bỏ tù. Ảnh chụp phiên tòa xử bà Nga ngày 21/12/2017. AFP


(RFA): Việt Nam không phải là một quốc gia tự do. Đó là xếp hạng của Tổ chức theo dõi tự do và dân chủ, Freedom House, có trụ sở tại Hoa Kỳ, công bố trong báo cáo thường niên 2018, vào ngày 16 tháng Một, năm 2018. Theo tổ chức này, tại Việt Nam, quyền tự do được xếp hạng 6/7, trong đó hạng 7 là những quốc gia mất tự do nhất. Tương tự, quyền chính trị của người dân được xếp hạng 7/7 tức là không có quyền hạn chính trị nào. Lĩnh vực khá nhất của Việt Nam là các quyền dân sự được xếp hạng 5/7.
Theo báo cáo của Freedom House, năm 2017 là năm mà nền dân chủ gặp khủng hoảng trên toàn thế giới, trong đó có cả Hoa Kỳ quốc gia được xem là mẫu mực của dân chủ. Cụ thể chính phủ của tổng thống Donald Trump xâm phạm những chuẩn mực đạo đức, cũng như làm giảm tính minh bạch của họ. Theo báo cáo mới công bố, trong tổng số 195 quốc gia được khảo sát chỉ có 88 quốc gia được gọi là tự do, chiếm 45% các quốc gia trên thế giới; Số có phần nào tự do là 58, tức 30% và số không có tự do là 49 nước, chiếm 25%. Các quốc gia được xếp hạng tệ nhất là Syria, Bắc Hàn, và một số nước khác vùng Trung Đông, Trung Á và châu Phi.
Tại châu Á có những sự kiện sau đây được Freedom House nêu ra như là minh chứng cho sự thoái trào của nền dân chủ, đó là các nghị sĩ ở Hong Kong bị bãi chức, các thủ lĩnh đối lập bị bỏ tù, Đảng Cộng sản Trung Quốc tiếp tục tăng cường sự kiểm sóat đối với truyền thông, Chính phủ Campuchia giải tán đảng đối lập.
RFA, 16/1/2018

--------------------
Hai nhà hoạt động phản đối Formosa sẽ ra tòa ngày 25/1

 




Anh Hoàng Đức Bình (phải) và Bạch Hồng Quyền (trái). Courtesy FB Bạch Hồng Quyền


(RFA): Hai nhà hoạt động tham gia khởi kiên nhà máy Formosa gây ô nhiễm môi trường biển miền Trung sẽ phải ra tòa vào ngày 25/1/2018 tới đây.
Quyết định do Toà án nhân dân huyện Diễn Châu, Nghệ An đưa ra ngày 12/1/2018.
Hai người hiện đang bị giam giữ và phải ra tòa gồm anh Hoàng Đức Bình, Phó Chủ tịch Phong trào Lao động Việt, và anh Nguyễn Nam Phong, vốn là tài xế chở linh mục Nguyễn Đình Thục, quản xứ Song Ngọc, giáo phận Vinh. Anh Hoàng Đức Bình bị cáo buộc tội "chống người thi hành công vụ" và "Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân" theo điều 258 của Bộ luật hình sự. Anh Nguyễn Nam Phong bị truy tố về tội "chống người thi hành công vụ" theo điều 257.
Nhà hoạt động Hoàng Đức Bình, bị bắt vào ngày 15/5/2017 tại Diễn Châu, Nghệ An khi đang đi trên một chiếc xe cùng linh mục Gioan Baotixita Nguyễn Đình Thục.
Anh Nguyễn Nam Phong bị bắt vào ngày 28 tháng 11 năm ngoái.
Sau khi có quyết định của Toà án Nhân dân huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An về ngày xét xử, linh mục Nguyễn Đình Thục đã gửi lên toà án 1 lá đơn đề nghị được làm chứng tại phiên toà. Linh mục Nguyễn Đình Thục yêu cầu viện kiểm sát nhân dân huyện Diễn Châu trả tự do vô điều kiện cho anh Nguyễn Nam Phong và Hoàng Đức Bình và cho ông được tham dự phiên toà với tư cách là người làm chứng.
Nội dung lá đơn cũng được linh mục Nguyễn Đình Thục đăng tải trên trang cá nhân của ông, trong đó ghi rõ: “Tôi là người có trách nhiệm trực tiếp giúp đỡ bà con giáo dân Song Ngọc kiện Formosa, theo sự hướng dẫn của Ban Hỗ trợ Các Nạn nhân ô nhiễm biển Giáo phận Vinh. Do vậy, anh Hoàng Đức Bình chỉ là người cộng tác giúp tôi trong công việc này; anh Nguyễn Nam Phong đi cùng với tôi để lái xe giúp tôi mỗi khi tôi mệt hoặc cần làm công việc khác.”
RFA, 16/1/2018