HOME
Tin Quê Nhà
 
Chuyên gia: Hợp tác tìm kiếm dầu khí giữa Philippines và Trung Quốc sẽ khiến Việt Nam đơn độc
 


Ngư dân Philippines và các nhà hoạt động mang thuyền gỗ diễu hành đến lãnh sự quán Trung Quốc ở Manila hôm 12/7/2016 để biểu tình. AFP


(RFA): Hôm 24 tháng 7, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố chính phủ Philippines đang thảo luận với Trung Quốc về việc hợp tác khoan tìm dầu khí ở biển Đông là khu vực tranh chấp giữa Trung Quốc và một số nước trong khu vực. Tuyên bố này ngay lập tức đặt ra một loạt các câu hỏi về tính khả thi của dự án, và nếu trở thành sự thực thì liên doanh này sẽ ảnh hưởng thế nào tới những nước khác trong tranh chấp biển Đông, nhất là Việt Nam, nước cũng đang có các hoạt động thăm dò khai thác dầu khí ngoài biển Đông.
Tính hợp hiến
Hồi đầu năm nay, ông Duterte cũng đã lên tiếng nói về khả năng hợp tác phát triển với Trung Quốc ngoài biển Đông khi ông nói rằng quân đội Philippines không có khả năng đối đầu với Trung Quốc ngoài biển Đông. Tuy nhiên theo Giáo sư Renato Cruz de Castro thuộc trường đại học De la Salle, Philippines, tuyên bố mới của Tổng thống Philippines là không chắc chắn
Ông ấy không nói một cách chắc chắn điều này sẽ xảy ra. Việc hợp tác với Trung Quốc như vậy đồng nghĩa với việc bạn chấp nhận đòi hỏi chủ quyền không tranh cãi của Trung Quốc ở biển Đông. Thêm vào đó là hoạt động này không được phép căn cứ theo hiến pháp của chúng tôi.
Trung Quốc hiện là nước đòi chủ quyền khoảng 90% diện tích biển Đông chủ yếu qua đường đứt khúc 9 đoạn mà nước này tự vẽ ra. Trung Quốc coi khu vực này là phần chủ quyền không tranh cãi của mình bất chấp phản đối từ những nước trong tranh chấp. Các nước tham gia tranh chấp trong khu vực bao gồm Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan. Đài Loan cũng đòi chủ quyền với khu vực nước trong đường đứt khúc 9 đoạn. Phán quyết của tòa Trọng tài Quốc tế (PCA) hôm 12 tháng 7 năm ngoái xác định đường đứt khúc này là không hợp pháp. Tuy nhiên Trung Quốc đã lên tiếng phủ nhận phán quyết của tòa.
Mặt khác, cản trở lớn nhất trong hợp tác chung giữa Philippines và Trung Quốc chính là tính hợp hiến của hoạt động này vì hiến pháp Philippines không cho phép các hoạt động khai thác chung với nước khác tại vùng nước mà nước này đòi chủ quyền. Giáo sư Renato de Castro giải thích:
Tổng thống Philippines sẽ phải vượt qua chướng ngại về hiến pháp. Sẽ có người nói rằng điều ông ấy làm là vi hiến bởi vì điều này đã xảy ra trước kia trong dự án nghiên cứu địa chấn giữa hai nước. Cho nên câu hỏi về tính hợp hiến của dự án này sẽ được đưa ra trước tòa tối cao Philippines.
Hồi năm 2004, một thỏa thuận về hợp tác nghiên cứu chung trên biển tại khu vực biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc đã được ký kết dưới thời của Tổng thống Gloria Arroyo. Vào năm 2005, Việt Nam cũng tham gia vào dự án này. 3 nước ký thỏa thuận khảo sát địa chấn tại một số khu vực nhất định ở biển Đông (gọi tắt là JMSU). Tuy nhiên hợp tác đã bị chấm dứt sau 3 năm vì nhiều tiếng nói ở Philippines lúc đó đã chỉ trích chính phủ của bà Arroyo vi phạm hiến pháp khi cho phép Trung Quốc vào nghiên cứu tại khu vực thuộc chủ quyền của Philippines.

Cây gậy và củ cà rốt của Trung Quốc

Ngay sau tuyên bố của Tổng thống Duterte, hôm 25 tháng 7, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, Vương Nghị đang ở thăm Philippines cũng lên tiếng ủng hộ ý tưởng này. Ông Vương Nghị còn cảnh báo rằng bất cứ hành động đơn phương nào cũng sẽ chỉ gây ra các vấn đề và làm phương hại đến mối quan hệ hai nước.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 25 tháng 7 cũng nói với báo chí tại Bắc Kinh rằng Trung Quốc có chủ quyền không tranh cãi tại quần đảo Trường Sa và thúc giục bên thứ ba ngừng các hoạt động vi phạm đơn phương tại khu vực này. Phát biểu này được đưa ra cho câu hỏi của phóng viên liên quan đến thông tin hồi đầu tuần này cho biết Trung Quốc đã gây sức ép khiến Việt Nam phải ngưng hoạt động tìm kiếm dầu khí ngoài khơi Việt Nam nơi đường đứt khúc 9 đoạn đi qua.
Tổng thống Duterte hồi tháng 5 vừa qua cũng cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố chiến tranh sẽ xảy ra nếu Philippines xúc tiến việc khai thác dầu đơn phương ở biển Đông.
Giáo sư Castro cho rằng Tổng thống Duterte hiểu được tình hình hiện tại và cũng biết được những cản trở mà ông ta sẽ gặp phải khi đưa ra đề nghị hợp tác với Trung Quốc nhưng ông Duterte vẫn tuyên bố như vậy vì những hứa hẹn về đầu tư từ Trung Quốc.
Đó là vì tiền của Trung Quốc. 24 tỷ đô la tiên đầu tư vào các dự án hạ tầng cơ sở đã khiến chính phủ hiện thời của Philippines tìm kiếm cách làm hài long Trung Quốc. Trung Quốc đang đưa ra cái củ cà rốt trị giá 24 tỷ đô la cho Philippines.
Trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 10 năm ngoái của Tổng thống Philippines Duterte, hai nước đã ký một bản ghi nhớ về cam kết đầu tư của Trung Quốc vào Philippines lên đến 24 tỷ đô la. Đây là một khoản đầu tư lớn mà Philippines cần, theo lời của giáo sư Castro, nhưng cho đến giờ vẫn chưa có một đồng đô la nào theo bản ghi nhớ này được thực hiện.

Thách thức đối với ASEAN và Việt Nam

Tuyên bố về hợp tác dò tìm dầu khí giữa Philippines và Trung Quốc mặt khác cũng gây quan ngại đối với ASEAN, nhóm 10 nước Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Vì vậy, hôm 26 tháng 7, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Alan Peter Cayetano cho biết nước này sẽ hỏi ý kiến ASEAN về việc hợp tác tìm kiếm dầu ở biển Đông. Ông Cayetano nói sẽ không có hành động đơn phương và bất cứ hành động đơn phương của bất cứ ai cũng sẽ dẫn đến gây mất ổn định. Tuy nhiên ông Cayetano từ chối không chỉ ra cụ thể vùng thăm dò chung với Trung Quốc sẽ nằm ở đâu trên biển Đông.
Hồi tháng 5 vừa qua ASEAN và Trung Quốc đã đồng ý bộ khung bản thảo về một Bộ Quy tắc về ứng xử của các bên trên biển Đông (gọi tắt là COC). Cả Trung Quốc và Philippines đều đã lên tiếng bày tỏ mong muốn COC sẽ được hoàn tất trong năm nay khi Philippines là nước Chủ tịch luân phiên của ASEAN.
Tuy nhiên, theo Giáo sư Castro có nhiều khả năng ASEAN sẽ không trả lời dứt khoát có hay không đối với thông báo của Philippines về vấn đề hợp tác chung với Trung Quốc vì không muốn gây bất đồng trong khối hay làm Trung Quốc tức giận.
Trong các tuyên bố chung của ASEAN, khối này thường không bao giờ chỉ đích danh Trung Quốc hay lên án nước này về các hoạt động quân sự hóa khu vực biển Đông. Nhiều khả năng điều này cũng sẽ xảy ra trong tuyên bố chung sau thượng đỉnh ASEAN diễn ra vào tuần tới ở Philippines.
Trước thượng đỉnh, Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị cũng đến thăm Thái Lan và Philippines, hai nước thành viên ASEAN. Trong các chuyến thăm này, ông Vương Nghị luôn đánh giá cao quan hệ giữa Trung Quốc và các nước liên quan, đồng thời kêu gọi ASEAN đoàn kết chống lại các lực lượng bên ngoài, ý nói đến Hoa Kỳ.
Giáo sư Castro nhận định hợp tác chung giữa Philippines và Trung quốc nếu có thành hình thì có nhiều khả năng chỉ là một dạng hợp tác tương tự như thỏa thuận JMSU như hồi năm 2004 mà thôi. Tuy nhiên, nếu hợp tác này thành hình thì điều này cũng là một thách thức lớn với cả ASEAN và Việt Nam. Giáo sư Castro nói "Việt Nam sẽ bị đơn độc và ASEAN sẽ tiếp tục bị chia rẽ".
RFA, 26/7/2017

--------------------
Những đứa con thơ dại của các nữ tù nhân lương tâm Việt Nam

 




Tù nhân lương tâm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và con gái, bé Nấm. Courtesy: Facebook Tuyet Lan Nguyen


(RFA): Trong vòng chưa đầy một tháng, nhà cầm quyền Việt Nam tuyên các bản án tù nặng nề đối với hai nhà hoạt động nhân quyền, Blogger Mẹ Nấm-Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và Trần Thị Nga. Cuộc sống của những đứa trẻ thơ là con của hai nữ tù nhân lương tâm này thế nào?
Hồn nhiên khi mẹ bị bắt?
Vào sáng sớm thứ Ba, ngày 25 tháng 7 năm 2017, hình ảnh ông Phan Văn Phong, bố của hai cháu bé Phú-Tài với những cành hoa hồng trên tay bước vội về hướng cổng Tòa án nhân dân Tỉnh Hà Nam, để tham dự phiên tòa xét xử nhà hoạt động nhân quyền Trần Thị Nga, khiến nhiều người xúc động.
Trong khi các tổ chức nhân quyền thế giới lên án mạnh mẽ việc Chính quyền Hà Nội bắt giữ bà Trần Thị Nga với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước’, theo Điều 88 Bộ luật Hình sự Việt Nam vào những ngày giáp Tết Đinh Dậu thì hai đứa con thơ của bà Nga là Phú và Tài hồn nhiên trước cảnh tượng rất đông công an và an ninh đến nhà dẫn mẹ đi.
Cũng cần nhắc lại trước thời khắc giao thừa, Đài RFA đã liên lạc với gia đình của bà Trần Thị Nga và có được cuộc trò chuyện rất ngắn với cháu Tài:
“-Con ơi, mẹ đi đâu rồi con?
-Đi vào tù.
-Con đón Tết, con nhớ mẹ nhiều không?
-Con đón Tết, con nhớ mẹ nhiều.”
Bố của hai bé Phú-Tài, ông Phan Văn Phong nói với chúng tôi rằng hai cháu quá quen thuộc với việc bà Nga thường xuyên bị chính quyền câu lưu hay công an, an ninh luôn xuất hiện sách nhiễu gia đình nên trong sự nhận thức non nớt của các bé chỉ đơn thuần là mẹ bị bắt vào tù giống như mẹ vắng nhà vài hôm rồi mẹ về.
Dù suốt nửa năm không được nhìn thấy mẹ và không được sống gần gũi bên cạnh mẹ, nhưng Phú và Tài vẫn nở những nụ cười tươi khi được nghe ai đó nhắc về mẹ của mình. Và dù phải thức dậy thật sớm vào 5 giờ sáng để theo bố với niềm mong ước được gặp mẹ, nhưng Phú-Tài lại ngoan ngoãn thơ thẩn chơi trên vỉa hè khi cả ba bố con không được phép vào dự phiên tòa mà chính quyền Tỉnh Hà Nam thông báo là “xét xử công khai”.
Có phải vì bối cảnh gia đình mà hai cháu Phú-Tài ngây ngô với cuộc sống vốn dĩ diễn ra như thế, như những chú gà con tự bới quào khi không được gà mẹ dang cánh ấp ôm, che chở? Hay có phải vì sống cảnh “gà trống nuôi con” nên bố của Phú-Tài không nhận biết được những dấu hiệu tâm sinh lý bất thường do không có mẹ bên cạnh của hai đứa trẻ con ông?
Biểu hiện tâm sinh lý bất thường?
Cũng bằng độ tuổi của cháu Tài, bé Gấu, đứa con trai bé bỏng của Blogger Mẹ Nấm-Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, một nhà hoạt động nhân quyền được Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ trao giải Phụ nữ Quốc tế Dũng cảm năm 2017và bị Tòa án Tỉnh Khánh Hòa tuyên 10 năm tù giam, có biểu hiện trầm cảm ngày một nặng hơn, kể từ khi mẹ bị bắt hồi tháng 10 năm 2016.
Thân mẫu của Blogger Mẹ Nấm-Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, bà Nguyễn Thị Tuyết Lan cho Đài Á Châu Tự Do biết thời điểm con gái của bà vừa bị bắt, cháu Gấu hay khóc quấy và hỏi bà ngoại “Mẹ đi mua sữa sao lâu quá không về?” Dần dà, bé Gấu ngồi một góc và nói chuyện một mình. Mỗi khi Gấu nói với bà ngoại những ký ức về mẹ thì y như rằng bé bị đi xón trong quần vào lúc đêm tối ngủ mớ.
Không chỉ bé Gấu mà chị của Gấu, bé Nấm, 11 tuổi còn có những biểu hiện rất khác thường. Bà Tuyết Lan kể lại:
“Lúc mẹ bị bắt, bé Nấm nhìn người ta với ánh mắt rất khó chịu và trong con mắt của cháu biểu hiện sự ghét người khác hay hận thù gì đó.”




Tù nhân lương tâm Trần Thị Nga và con trai, bé Tài. Courtesy: Facebook Hoang Sy Vu


Trước biểu hiện tâm sinh lý không bình thường của hai chị em Nấm-Gấu, thân mẫu của tù nhân lương tâm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh rất lo lắng. Sau nhiều tháng bà mẹ đơn thân Nguyễn Ngọc Như Quỳnh bị bắt, bé Nấm được gặp mẹ trước ngày phiên tòa sơ thẩm mở ra. Tuy vậy, bé Nấm vẫn không rơi một giọt nước mắt nào trong giây phút hiếm hoi nhìn thấy mẹ.
Vì không thể tìm được bác sĩ tâm lý tại Thành phố Nha Trang, bé Nấm được người quen của gia đình dắt đi điều trị ở Sài Gòn. Bà Tuyết Lan kể về lần đầu tiên bé Nấm gặp gỡ với chuyên gia tư vấn tâm lý:
“Bác sĩ tâm lý hỏi là ‘Nấm có khóc không?’ Nấm suy nghĩ và nói rằng ‘Tại sao phải khóc?’ Bác sĩ tâm lý hỏi thêm ‘Tại sao không khóc?’ Nấm trả lời lại “Khóc là hèn, là yếu đuối, không có gì để khóc hết’.”
Bà Tuyết Lan cho biết tình trạng tâm lý của bé Nấm tương đối được ổn định sau vài tháng điều trị. Và vì hoàn cảnh gia đình đơn chiếc, bé Gấu không được đưa đi khám bệnh như chị gái của mình. Bà Tuyết Lan nói về biểu hiện của bé Nấm trong thời gian gần đây:
“Lúc đầu Nấm ở trong phòng không tiếp xúc với ai. Hỏi gì cháu cũng im lặng, không nói không rằng gì hết. Bây giờ thì đã nói lại. Những ngày gần đây, Nấm đọc trên mạng xã hội về cô Trần Thị Nga. Nấm nói với tôi là ‘Cô này cũng có con nhỏ bằng tuổi Gấu, chưa đầy 5 tuổi nè ngoại à’. Nửa đêm, Nấm ôm bà và nói ‘Bà ơi, con nhớ mẹ lắm bà!’.”
Chúng tôi cũng được dịp trao đổi với bé Nấm và được nghe cháu chia sẻ trong tâm thái rất bình tĩnh. Bé Nấm nhận thức rõ được vai trò của một người chị gái phải phụ bà ngoại chăm sóc cho em, sau khi nghe bà đi dự phiên tòa xét xử mẹ về và nói rằng phải chờ đến khi vào đại học thì mới được gặp lại mẹ. Đáp câu hỏi của RFA rằng mong ước hiện tại là gì, câu trả lời của bé Nấm đã không nói cho riêng mình:
“Con mong tất cả các bạn được sống với mẹ và được mẹ yêu thương, chứ mẹ không bị đi tù.”
Với lời bộc bạch của bé Nấm, khó ai có thể hình dung được một bé gái mới hơn mười tuổi đầu luôn khát khao hơi ấm của mẹ, dù được bà ngoại yêu thương và chăm sóc rất chu đáo, lại luôn sống trong sự hoài nghi, cảnh giác với mọi người xung quanh. Ánh mắt thơ ngây của bé Nấm vẫn ánh lên sự giận dữ mỗi khi bắt gặp những người lạ quanh quẩn ba bà cháu trong các sinh hoạt thường nhật bất kể ngày hay đêm.
Blogger Trịnh Bá Phương, con trai của tù nhân lương tâm Cấn Thị Thêu, một phụ nữ đấu tranh giữ đất và chống tham nhũng, chia sẻ rằng anh rất thấu hiểu và đồng cảm với bé Nấm. Anh Trịnh Bá Phương cho biết là một người trưởng thành và chuẩn bị tinh thần cho việc bố mẹ có thể bị bắt giữ bất cứ lúc nào, nhưng:
“Sau khi bố mẹ em bị bắt vào ngày 25/04/2014 thì hình thức mà họ sử dụng bạo lực kết hợp với nhà tù thì em nhận biết rõ hơn về sự phi nhân và tàn bạo của chế độ và tâm lý của em rất là căm thù. Mỗi khi đối diện với tất cả an ninh và những người trong chính quyền thì em cảm thấy họ là những kẻ tàn ác. Em nhìn họ như đứt từng tia máu trong ánh mắt, cảm giác căm thù đến mức độ như vậy.”
Đài Á Châu Tự Do ghi nhận không chỉ Blogger Trịnh Bá Phương mà cộng đồng cư dân mạng xã hội cùng dư luận trong và ngoài nước đều bày tỏ sự xót xa cho các cháu bé, con của hai nhà hoạt động nhân quyền Nguyễn Ngọc Như Quỳnh và Trần Thị Nga; đồng thời cũng lên án mạnh mẽ nhà cầm quyền Việt Nam không chỉ tuyên các bản án tù nặng nề đối với hai bà mẹ đơn thân vô tội mà còn gián tiếp trút lên đầu những đứa con thơ của họ bằng sự bất nhân, tàn nhẫn và bạo quyền của một chế độ.
Hòa Ái, phóng viên RFA
2017-07-26

--------------------
Ngư dân Việt nói gì về cảnh sát biển Indonesia

 




Tàu về. Courtesy Citizen


(RFA): Truyền thông trong nước loan tin vào ngày chủ nhật 23 tháng 7, bốn ngư dân Việt Nam bị Cảnh sát biển Indonesia bắn bị thương khi đang đánh bắt trên vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam. Tuy nhiên hai ngày sau phía Indonesia lên tiếng bác bỏ nói rằng chỉ bắn cảnh cáo khi phát hiện một chiếc tàu của ngư dân Việt Nam xâm phạm lãnh hải của Indonesia. Nhóm phóng viên RFA nói chuyện được với một ngư dân từng mấy lần gặp lực lượng tuần duyên Indonesia cho biết lại thực tế đối với bản thân và những bạn đi biển khác.
Bị kéo tàu, chuyện bình thường
Ông Lê Đức Anh, ngư dân Bình Thuận, chia sẻ:
"Họ vào vùng biển của mình gặp chiếc nào là bắt chiếc đó, tàu giã cào cũng bắt. Bắt xong là họ kéo qua vùng biển của họ và quay phim. Quay phim xong rồi họ yêu cầu tài công theo tàu của họ chạy qua bên đảo luôn; nhưng mình không biết đảo nào hết!”
Ông Anh cho biết thêm là trường hợp tàu cá Việt Nam bị tàu cảnh sát biển Indonesia nhầm hoặc cố tình kéo về vùng biển của họ, sau đó chụp ảnh, lùa ngư dân lên tàu cảnh sát và cho chủ tàu lái tàu chạy theo họ vào một đảo nào đó của Indonesia, từ đó nhốt tàu là chuyện xảy ra thường xuyên. Với ba lần bị bắt theo kiểu này, ông Anh cho rằng cảnh sát biển Indonesia hoặc cố ý, hoặc hiểu nhầm do trước đó có một số tàu của Việt Nam tiến sang vùng biển Indonesia để đánh bắt, khi thấy cảnh sát của họ thì chạy trốn về phía Việt Nam, họ tiến thẳng sang Việt Nam và kéo bất kì tàu cá Việt Nam nào mà họ gặp.
Như trường hợp mới xảy ra gần đây nhất với ông Anh, tàu của ông là một tàu giã cào và lặn các loại hải sản ở vùng nước sâu. Ông đang đánh ở ngay vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam. Lúc các ngư dân đăng lặn nghêu thì tàu cảnh sát biển Indonesia tiến đến cặp vào tàu của ông. Đợi các ngư dân lặn được gần đầy nghêu thì họ móc xích vào tàu, kéo thẳng về vùng biển của họ và chụp ảnh, lập biên bản, bắt ngư dân Việt Nam ký vào đó và kéo thẳng về nước của họ.
Tàu của ông bị nhốt ở Indonesia gần nửa năm, trong thời gian đó, các ngư dân được cung cấp gạo, nước mắm để sống qua ngày. Riêng gạo, nhắc đến nó là ông muốn ê răng bởi không hiểu loại gạo gì mà sạn nhiều không thể tưởng tượng được. Cho dù có đãi sạn trước đó rất kĩ thì khi ăn cơm, nếu nhai không nhẹ một chút sẽ bị mẻ răng sau tiếng cốp phát ra từ miệng.
Hằng ngày, các ngư dân bị đánh thức lúc 5 giờ sáng và chạy bộ, tập thể dục để giữ sức khỏe, tránh bệnh tật và không được uống rượu, bia. Có một số chủ tàu Trung Quốc cập bến gần chỗ tàu Việt Nam bị bắt nhốt thường gạ các thuyền viên Việt Nam tháo trộm phụ tùng trên tàu để bán cho họ hoặc đổi rượu, bia, thuốc lá. Và hầu hết các chủ tàu Việt Nam sau khi bị bắt, chiếc tàu được thả ra hoặc không còn gì, phải bỏ luôn, hoặc phải bổ sung phụ tùng, có khi lên đến hàng trăm triệu đồng mới chạy được.
Thường thì ngư dân Việt Nam ra khơi luôn trong tình trạng cô độc bởi thiếu sự bảo vệ của cảnh sát biển Việt Nam. Cảnh sát biển Indonesia luôn có mặt trên vùng biển của họ thì ngược lại cảnh sát biển Việt Nam hiếm khi có mặt trên vùng biển Việt Nam, đó là một thực tế.

Cảnh sát biển Việt Nam đi đâu?
Bày tỏ quan điểm về tình trạng bốn ngư dân Việt Nam vừa bị tàu cảnh sát Indonesia bắn, ông Anh chia sẻ thêm:
“Không có một cảnh sát biển nào của mình hết. Họ nằm trên vùng Trường Sa chứ còn ráp ranh Mã Lai… không có ai luôn. Nhưng cảnh sát biển của họ thì nhiều lắm, cứ mỗi tuần họ lại thay phiên: anh trực một tuần thì anh vô, tui ra.”
Ông Anh cho rằng bản thân ông không hề ngạc nhiên khi ngư dân Việt Nam bị cảnh sát Indonesia bắn. Bởi việc bắn hay bắt diễn ra quá dễ với họ. Thường thì mỗi nhóm cảnh sát trực một tuần ngoài khơi Indonesia, hết phiên thì có tàu khác ra trực thế và tàu kia lại vào nghỉ ngơi. Vùng biển các nước trong khu vực luôn có tàu cảnh sát biển tuần tra mỗi ngày, riêng Việt Nam thì hiếm khi có tàu cảnh sát biển tuần tra.
Và ông Anh cũng khẳng định thêm là chính vì việc ít tuần tra, dẫn đến lượng xăng dầu dư thừa và một số cảnh sát biển bán xăng dầu cho ngư dân để đổi các loại hải sản quí hiếm, tìm một chỗ nào đó kín đáo để tổ chức ăn nhậu. Vì Cảnh sát biển Việt Nam hầu như vắng mặt trên vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam nên mỗi khi các ngư dân bị rượt đuổi, chỉ còn cách bỏ chạy, nếu không chạy kịp thì bị bắt. Mà thường là bị bắt trong lúc đánh cá ngay trong vùng biển Việt Nam, sau đó họ kéo tàu về vùng biển của họ để chụp ảnh làm bằng chứng và bắt nhốt.
Ông Anh cho rằng đó cũng là một chiến thuật xâm chiếm vùng biển một cách khôn khéo. Nghĩa là cứ bắt ngư dân Việt ngay tại vùng biển Việt Nam ở các khu vực giáp ranh, sau đó tìm bằng chứng giả để nhốt, làm nhiều lần như vậy thì ngư lùi dần vào thềm lục địa và phần biển giáp ranh giữa Việt nam và Indonesia sẽ lệch dần về phía Việt Nam.
Ông Anh tỏ ra bức xúc bởi nếu như có sự can thiệp cũng như sự có mặt thường xuyên của lực lượng chấp pháp trên biển của Việt Nam thì nhất định cảnh sát biển Indonesia sẽ không thể lộng hành như đang có. Nhưng nghiệt nỗi, mỗi khi có sự cố gì cho ngư dân Việt Nam thì chẳng thấy cảnh sát biển Việt Nam nào có mặt, phía nước bạn muốn làm gì thì làm.
Như để kết câu chuyện, ông Anh khẳng định là cảnh sát biển Việt Nam vắng mặt thường xuyên trên vùng biển Việt Nam, đặc biệt là vùng giáp ranh Việt Nam với Indonesia, ngược lại, cảnh sát biển Indonesia luôn có mặt tại vùng giáp ranh này. Và hầu hết các cuộc bắt bớ ngư dân Việt Nam đều diễn ra trên vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Nhưng ngư dân Việt Nam đành chịu thua thiệt!
Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam
017-07-26

--------------------
Việt Nam, Úc củng cố mối quan hệ nhiều mặt

 




Bộ trưởng Ngoại giao Australia Julie Bishop (trái) và người đồng nhiệm Việt Nam Phạm Bình Minh tại Hà Nội vào ngày 18 tháng 2 năm 2014. AFP photo


(RFA): Việt Nam và Australia vào ngày 25 tháng 7 thỏa thuận về những biện pháp củng cố mối quan hệ đối tác toàn diện giữa hai phía trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế- thương mại, nông nghiệp, hỗ trợ phát triển, giáo dục- đào tạo, khoa học-kỹ thuật- sáng tạo, du lịch và tiếp xúc nhân dân.
Thỏa thuận đạt được trong những cuộc gặp giữa phó thủ tướng Việt Nam Vương Đình Huệ với đại diện phía Australia tại Canberra gồm phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nông nghiệp và Nguồn nước Barnaby Joyce, Bộ trưởng Ngoại giao Julie Bishop, Bộ trưởng Thương mại-Du lịch và Đầu tư Steven Ciobo.
Một chỉ tiêu được hai phía thống nhất là tăng kim ngạch mậu dịch song phương hằng năm hiện nay ở mức 5 tỷ đô la Mỹ lên thêm nữa.
Phía Australia hứa tiếp tục cung cấp vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA cho Việt Nam trong một số lĩnh vực như thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường khả năng cho khu vực kinh tế tư nhân, bình đẳng giới.
Trong vấn đề tranh chấp tại khu vực Biển Đông, cả Việt Nam và Australia cùng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an toàn, tự do hàng hải và hàng không trong khu vực. Mọi tranh chấp cần được giải quyết thông qua biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982- UNCLOS 1982.
Năm nay Việt Nam và Australia kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao nên sẽ có những chuyến thăm của cấp lãnh đạo đôi bên dự kiến diễn ra trong thời gian còn lại của năm 2017 và đầu năm 2018.
RFA, 26/7/2017

--------------------
Giới khoa học sẽ tham gia dự án dìm chất thải ở biển Bình Thuận

 




Tàu cá trên vùng biển Mũi Né, Bình Thuận. AFP photo


(RFA): Giới khoa học Việt Nam được yêu cầu tham gia đánh giá toàn diện dự án nhận chìm bùn ở biển Bình Thuận.
Đại diện Viện Hàn Lâm Khoa Học Và Công Nghệ Việt Nam, gọi tắt là VAST,cho biết vào ngày 26 tháng Bảy, là nhận được văn bản từ Văn Phòng Chính Phủ đề nghị cơ quan khoa học chuyên ngành này chủ trì và phối hợp xem xét, đánh giá toàn diện tác động môi trường, giải pháp bảo vệ môi trường liên quan đến việc thải hay nhận chìm gần 1 triệu mét khối chất nạo vét xuống vùng biển Bình Thuận.
Vẫn theo lời người đại diện này, trong đánh giá toàn diện còn bao gồm cả việc rà soát nội dung bản báo cáo về tác động môi trường của dự án nhận chìm bùn xuống biển, và trong trường hợp cần thiết thì Viện Hàn Lâm Khoa Học Và Công Nghệ có thể mời tư vấn nước ngoài tham gia.
Truyền thông trong nước loan tin vừa qua Viện Hải Dương Học trực thuộc Viện Hàn Lâm Khoa Học Và Công Nghệ có tham gia khảo sát hiện trạng khu vực biển Bình Thuận, nơi được Bộ Tài Nguyên- Môi Trường cấp phép cho Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Điện Lực Vĩnh Tân 1 nhận chìm gần 1 triệu mét khối bùn, cát, vỏ sò, sạn sỏi ra vùng biển thuộc xã Vĩnh tân, huyện Tuy Phong.
Đại diện VAST nói sẽ những thông tin đó sẽ là thông tin nền để viện này xem xét khi thực hiện đánh gía toàn diện dự án thải bùn xuống biển này.
Quyết định của Bộ Tài nguyên- Môi trường cho phép ‘dìm’ gần 1 triệu mét khối chất nạo vét xuống biển như vừa nêu bị phản đối từ phía chính quyền tỉnh Bình Thuận, nhiều nhà khoa học cũng như doanh nghiệp và người dân trong vùng.
RFA, 26/7/2017

--------------------
Tập trung xử lý các vụ án tham nhũng

 




Phiên xử các quan chức Vinashin hôm 30/3/2012. AFP photo


(RFA): Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Việt Nam, ông Trương Hòa Bình vào ngày 26 tháng bảy, đưa ra yêu cầu nâng cao chất lượng công tác điều tra, kịp thời truy tố và xét xử những vụ án nghiêm trọng mà dư luận xã hội quan tâm, trong đó có 12 vụ đại án tham nhũng.
Ông Trương Hòa Bình đưa ra yêu cầu như vừa nêu đối với Ban Chỉ đạo phòng chống tội phạm của Chính phủ, còn gọi là Ban chỉ đạo 138, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác phòng, chống tội phạm và phòng chống mua bán người 6 tháng đầu năm 2017.
Trong Báo cáo của Bộ Công An được trình bày tại Hội nghị trực tuyến diễn ra trong ngày 26 tháng bảy, Thứ trưởng Bộ Công An, Thượng tướng Lê Quý Vương cho biết trong 6 tháng đầu năm 2017, cả nước xảy ra 25.800 vụ phạm pháp hình sự. Con số này giảm gần 4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Thượng tướng Lê Quý Vương còn cho biết liên quan nhóm tội phạm về kinh tế, tham nhũng thì tập trung xảy ra trong lãnh vực tài chính ngân hàng với các hành vi tham ô, lợi dụng chức vụ quyền hạn, cố ý làm trái các quy định của nhà nước, lừa đảo chiếm đoạt tài sản…
Báo cáo của Bộ Công An cũng đề cập đến tình trạng mà cơ quan chức năng Việt Nam cho là tụ tập đông người liên quan đến tôn giáo, đền bù đất đai gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự; cũng như chống người thi hành công vụ mang tính chất tập thể.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình yêu cầu Bộ Công An trong 6 tháng cuối năm 2017 cần bảo vệ tuyệt đối an toàn các sự kiện chính trị, trong đó trọng tâm là Hội nghị APEC 2017.
RFA, 26/7/2017

--------------------
Hoa Kỳ lên tiếng về án tù của bà Trần Thị Nga

 




Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Ted Osius. AFP photo


(RFA): Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Ted Osius, vào ngày 26 tháng 7 ra tuyên bố về bản án mà tòa tại Hà Nam tuyên đối với nhà hoạt động nữ Trần Thị Nga.
Tuyên bố của vị đại sứ Mỹ tại Hà Nội được đưa ra một ngày sau khi tòa sơ thẩm ở tỉnh Hà Nam tuyên mức án bị cho là nặng đối với nhà hoạt động Trần Thị Nga theo cáo buộc ‘tuyên truyền chống nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam’
Trong tuyên bố, đại sứ Ted Osius bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc một tòa án Việt Nam kết án bà Trần Thị Nga với mức án 9 năm tù giam và 5 năm quản chế về những hoat động mà ông này cho là ôn hòa; trong khi đó cáo buộc ‘tuyên truyền chống nhà nước’ là mơ hồ.
Vị đại diện ngoại giao của Hoa Kỳ tại Việt Nam nhắc lại trong tuyên bố về việc tòa án tỉnh Hà Nam kết án bà Trần Thị Nga rằng ‘ tất cả mọi người đều có quyền tự do cơ bản về biểu đạt, lập hội và tụ họp ôn hòa.’
Đại sứ Ted Osius thừa nhận Hoa Kỳ có chứng kiến một số bước tích cực về nhân quyền tại Việt Nam trong vài năm qua; tuy vậy xu hướng gia tăng các vụ bắt giữ, kết án, và rồi kể từ đầu năm 2016 đến nay những bản án hà khắc tuyên cho các nhà hoạt động ôn hòa là rất đáng lo ngại.
Hoa Kỳ kêu gọi Việt Nam trả tự do cho nhà hoạt động Trần Thị Nga và tất cả những tù nhân lương tâm khác; đồng thời cho phép mọi cá nhân tại Việt Nam được tự do thực thi quyền bày tỏ quan điểm và hội họp một cách ôn hòa mà không lo sợ bị trả thù.
Trong tuyên bố, đại sứ Ted Osius còn cho biết phía Hoa Kỳ thúc giục chính phủ Việt Nam đảm bảo các hành vi và luật lệ của họ, trong đó có Bộ Luật Hình sự, phải nhất quán với các điều khoản về nhân quyền trong Hiến pháp Việt Nam cũng như các nghĩa vụ và cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia ký kết.
Ngay sau khi bản án mà tòa sơ thẩm tại Hà Nam tuyên cho nhà hoạt động Trần Thị Nga được công khai, một số tổ chức theo dõi nhân quyền quốc tế gồm Ân Xá Quốc Tế, Ủy ban Bảo vệ Ký giả lên tiếng phản đối bản án cho đó là một bản án vô nhân đạo, bất công.
Trước khi phiên xử bà Trần Thị Nga diễn ra, các tổ chức theo dõi nhân quyền như Human Rights Watch, Phóng viên Không Biên giới, Ủy ban Nhân quyền Việt Nam… đều lên tiếng kêu gọi chính quyền Hà Nội hủy bỏ mọi cáo buộc bị cho là vô lý đối với nhà hoạt động Trần Thị Nga.
RFA, 26/7/2017

--------------------
Đội bóng phản đối đường lưỡi bò của Trung Quốc, NoU, bị cản trở

 




Ảnh chụp đội N0-U ngày 9 tháng 7/2017 tại một sân bóng ở Hà Nội, với cờ hiệu phản đối đường lưỡi bò. AFP


(RFA): Đội bóng đá NoU- phản đối đường lưỡi bò của Trung Quốc ở Biển Đông) là một ví dụ điển hình cho việc các nhà bất đồng chính kiến sử dụng một hình thức khác để tập hợp và thể hiện mình. Sở dĩ họ làm như vậy vì các phương tiện khác như blog chính trị hay Facebook thường xuyên bị công an theo dõi.
Đó là lời bình luận về đội bóng đá NoU tại Hà Nội, của bà Janice Beanland, người vận động cho tổ chức Ân xá quốc tế tại Việt Nam, Lào, và Cam Pu Chia.
Ông Nguyễn Chí Tuyến, một sáng lập viên của đội bóng nói với hãng tin AFP rằng đội bóng là nơi họ có thể trao đổi với nhau bất cứ chuyện gì một cách tự do.
Đội bóng đá này được thành lập vào năm 2011, sau những cuộc biểu tình chống Trung Quốc diễn ra ở Hà Nội, Sài Gòn. NoU có nghĩa là không công nhận đường đứt khúc 9 đoạn hình chữ U do Trung Quốc tự vạch ra trên biển Đông để tuyên bố chủ quyền lên đến 90% vùng biển này.
Ngày chủ nhật 9 tháng bảy vừa qua khi đội bóng này đến 1 sân bóng ở Hà Nội thì bị những người được cho là cảnh sát mặc thường phục bố ráp, đuổi ra khỏi sân.
Và đây không phải là lần đầu tiên đội bóng bị bố ráp như thế.
Nhận xét về lời bình luận của bà Janice Beanland, ông Nguyễn Lân Thắng, một thành viên của đội bóng NoU nói với đài RFA:
Thực ra họ nói như thế là hoàn toàn chính xác, nhưng quan điểm của tôi thì không ủng hộ những chuyện đối đầu với chính quyền. Dù cách này hay cách kia, những việc chúng tôi làm không phải là những hoạt động lật đổ chế độ. Cái quan trọng là chúng tôi mong muốn những hoạt động ôn hòa, trong việc đấu tranh hay lên tiếng, để cho việc mình muốn thay đổi đất nước diễn ra trong một sự êm thắm.”
Tuy nhiên dường như chính quyền tìm cách để ngăn chận hoạt động của đội bóng này, mặc dù các hoạt động của họ như đá bóng, tiệc tùng không mang tính chính trị. Theo ông Thắng thì cơ quan an ninh thường gây áp lực với những người chủ của các sân bóng đá, để không cho đội bóng tập dượt, mặc dù họ đã trả tiền.
Ông Nguyễn Chí Tuyến, nói rằng ông và các đồng đội giống như đang chơi trò mèo vờn chuột với công an. Các thành viên của đội bóng chỉ thông báo địa điểm sân tập vào giờ chót để tránh bị bố ráp giải tán.
Các thành viên của đội bóng cũng thường xuyên bị nhân viên an ninh quấy nhiễu. Ông Nguyễn Văn Phương, một thành viên khác nói rằng mỗi lần như vậy ông cảm thấy rất tức giận.
Giới quan sát cho rằng việc quấy nhiễu, đàn áp đội bóng NoU này đã tăng lên từ đầu năm 2017 đến nay, sau khi Việt Nam có một ban lãnh đạo mới.
RFA, 26/7/2017

--------------------
Nhà hoạt động Trần Thị Nga bị tuyên 9 năm tù

 




Bà Trần Thị Nga bị bắt hôm 27/1/2017. Photo courtesy of Danlambao


(RFA): Nhà hoạt động nữ Trần Thị Nga vào ngày 25/7 bị tòa án tỉnh Hà Nam tuyên 9 năm tù giam và 5 năm quản chế với cáo buộc "tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam" theo các mục a,b,c khoản 1 Điều 88 Bộ Luật Hình sự Việt Nam.
Một trong 3 luật sư tham gia bào chữa cho nhà hoạt động nữ Trần Thị Nga tại phiên sơ thẩm trong ngày 25/7 là luật sư Hà Huy Sơn, sau khi kết thúc vụ xử cho Đài Á Châu Tự Do biết về diễn tiến trong ngày tại tòa: “Phiên tòa hôm nay các quan điều tra cho rằng nhưng clip có nội dung tuyên truyền chống nhà nước. Chị Nga ở tòa không thừa nhận những chứng cứ đó và các luật sư chúng tôi cho rằng những chứng cứ thu thập không đúng theo trình tự pháp luật của Việt Nam, nên chúng tôi yêu cầu tòa trả tự do vô tội, nhưng cuối cùng tòa không chấp nhận và tuyên bản án như vậy (9 năm tù, 5 năm quản chế). Tại tòa tôi không nghe chị Nga nói kháng cáo nhưng tôi nghĩ với tinh thần tòa hôm nay chị sẽ kháng cáo bản án này. Tôi thấy trong phiên tòa không có ai là người của gia đình cả chỉ có công an và những người do tòa triệu tập tới”.
Những cáo buộc được nêu tại phiên xử trong ngày 25 tháng 7 đối với nhà hoạt động Trần Thị Nga là đưa lên mạng những bài viết và băng hình video tố cáo nhà nước cộng sản vi phạm nhân quyền, kêu gọi đa nguyên - đa đảng, bãi bỏ Điều 4 Hiến pháp nước Cộng Hòa Xã hội Chủ Nghĩa Việt Nam qui định sự lãnh đạo toàn diện của đảng cộng sản. Phiên xử sơ thẩm nhà hoạt động Trần Thị Nga được thông báo công khai; tuy nhiên tương tự những phiên xử giới bất đồng chính kiến lâu nay, không ai được vào dự tòa. Một số nhà hoạt động là thân hữu của bà Trần Thị Nga đến Hà Nam với mục đích tham dự phiên tòa nhưng đều phải ở ngoài. Nhà hoạt động Lã Việt Dũng từ Hà Nội đến Hà Nam tham dự trình bày lại: “Khi mọi người đến đề nghị được tham dự phiên tòa công khai, đã có rất nhiều cảnh sát công an đứng dầy đặc trong sân của tòa án họ lấy cớ trong tòa đã kín người, bọn anh đề nghị bắc loa ra ngoài để nghe và tất nhiên là bị từ chối lúc đầu họ cũng để đứng đó một cách bình thường, nhưng sau đó họ lấy cớ gây rối bất trật tự bọn họ đuổi bọn anh ra khỏi vỉa hè đấy, lúc đấy mọi người cũng đồng ý và tiến về vỉa hè đối diện với tòa và ngồi ở đấy. Bước tiếp theo họ cho xe đến bật máy nổ khói bụi ầm ĩ mịt mù để bọn anh không thể ngồi đấy được, nhưng mọi người vẫn kiên trì. Buổi chiều khi mọi người định quay lại chỗ đó thì họ đã giăng giây kín mít không cho ngồi đó nữa”
Nhà hoạt động nữ Trần Thị Nga, 40 tuổi, hiện có hai con nhỏ, bị bắt vào ngày 21 tháng giêng năm nay, ngay trước tết âm lịch Đinh Dậu. Bà là người được biết đến với tinh thần cương quyết, trực diện đấu tranh với lực lượng công an, an ninh, chính quyền trong các lần đi đòi hỏi quyền lợi chính đáng của công dân, chống bất công, cường quyền… Bản thân là một công nhân xuất khẩu lao động sang làm việc tại Đài Loan, bị ngược đãi, thương tích nên bà thấu hiểu hoàn cảnh của những người lao động xa xứ. Sau khi về nước bà tham gia giúp đỡ cho những trường hợp bị lừa xuất khẩu lao động. Tiếp đó bà tham gia các hoạt động chính trị, xã hội như biểu tình chống Trung Quốc gây hấn với Việt Nam, hỗ trợ cho các nhà hoạt động khác, cũng như giúp đỡ những thành phần dân chúng phải khiếu kiện vì đất đai bị cưỡng chế phi pháp, lên tiếng về thảm họa môi trường do nhà máy thép Formosa gây nên tại khu vực biển miền Trung…
Bà Trần Thị Nga từng bị những thành phần mặc thường phục hành hung đến thương tích vào giữa năm 2014. Nhà của bà ở Phủ Lý, Hà Nam thường xuyên bị canh giữ, bị ném chất dơ… Bà Trần Thị Nga là thành viên của một số tổ chức xã hội dân sự độc lập tại Việt Nam gồm Hội Phụ Nữ Nhân Quyền Việt Nam, Hội Bầu Bí Tương Thân…
Phiên tòa sơ thẩm xử nhà hoạt động nữ Trần Thị Nga diễn ra không bao lâu sau phiên xử một nhà hoạt động nữ khác ở Việt Nam là blogger Mẹ Nấm - Nguyễn Ngọc Như Quỳnh. Bà này cũng là một người mẹ đơn thân có hai con nhỏ bị tòa án tỉnh Khánh Hòa vào ngày 29 tháng 6 tuyên án 10 năm tù giam. Vào ngày 24 tháng 7, Cảnh sát Điều tra, Công an tỉnh Nghệ An tiến hành bắt giữ ông Lê Đình Lượng 52 tuổi khi đang đi trên đường đến địa bàn thị xã Hoàng Mai nhân dịp cùng một thân hữu khác đến thăm người vợ của tù nhân Nguyễn Văn Oai. Cáo buộc được đưa ra trong một thông cáo báo chí nói rằng là ông Lê Đình Lượng có hành vi hoạt động lật đổ nhà nước theo điều 79 Bộ Luật Hình sự Việt Nam. Hình thức bắt giữ ông Lê Đình Lượng bị nhiều người hiểu luật cho là không theo đúng qui định của luật pháp Việt Nam.
Việt Nam mở cửa cải cách kinh tế cách đây 3 thập niên và trở thành một trong những quốc gia có tốc độ phát triển kinh tế nhanh tại Châu Á; tuy nhiên chính quyền do đảng cộng sản lãnh đạo hầu như bất dung mọi tiếng nói bất đồng.
RFA, 25/7/2017

--------------------
Dân căng lều phản đối công ty xả thải

 




Công ty TNHH Pacific Crystal ở tỉnh Hải Dương. Photo courtesy of inres.vn


(RFA): Tháng Hai vừa rồi Đài Á Châu Tự Do chúng tôi có loan tin về việc người dân ở xã Lai Vu, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương phàn nàn về công ty dệt may Pacific Crystal ở địa phương xả thải gây ô nhiễm nguồn nước, không khí và tiếng ồn, ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân nơi đây. Tin chúng tôi mới nhận được cho biết hiện nay tình trạng này vẫn tiếp tục và người dân đã mắc lều trước cửa để phản đối công ty này hoạt động.
Dân căng lều phản đối
Bà Tân năm nay đã ngoài 50 tuổi. Cả cuộc đời bà gắn bó với vùng quê nghèo xã Lai Vu, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương. Tuy nhiên bà nói với chúng tôi rằng quê hương nơi bà sinh ra và lớn lên ấy bây giờ không còn bình yên như trước nữa kể từ khi công ty Pacific Crystal kéo về dựng nhà xưởng ở địa phương gây ô nhiễm, làm đảo lộn cuộc sống của bà con. Bà Tân cho biết cách đây hơn 3 tháng, hàng trăm người dân địa phương đã dựng lều trước cổng công ty này để phản đối: "Nhân dân dựng lều ở cổng công ty không cho nó làm nữa vì nó cứ xả thải ra, phạt hai lần rồi nhưng vẫn tiếp tục xả thải ra. Dân chặn ở cổng công ty không cho làm 3 tháng rưỡi rồi. Từ hôm nay (21/7), huyện nó đe dỡ lều của bọn cô. Nó về đọc trên loa là tháo gỡ lều để cho nhà máy hoạt động nhưng dân không nghe".
Hồi tháng Hai vừa rồi chúng tôi cũng đã nói chuyện với người dân xã Lai Vu và được họ cho biết là công ty Pacific Crystal xả thải gây ô nhiễm nặng nề con sông Rạng, làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của các điạ phương quanh con sông này. Ngoài ra người dân cũng phản ánh là khí thải từ công ty này làm bầu không khí lúc nào cũng nặng mùi khét rất khó chịu. Một người dân khác ở Lai Vu là bà Nhị nói với chúng tôi rằng tình hình hiện tại không những không được cải thiện mà còn tồi tệ hơn trước: "Nước thối và các con vật như cá, cua, tôm ở đó đều chết, nổi lên. Không khí thì mùi nặng kinh lắm, cứ tầm tối tối mà ra đó thì thấy các cây cỏ ở trên mặt đê gần chỗ nhà máy cứ lăn tăn lăn tăn, nhìn như sóng! Kinh lắm!"
Cả hai người dân chúng tôi được tiếp xúc đều nói rằng họ thấy chính quyền huyện và tỉnh không thực sự quan tâm giải quyết vấn đề cho người dân mà chỉ mong thuyết phục người dân cho công ty hoạt động lại. Ngoài ra, bà Nhị cho chúng tôi thêm thông tin như sau: "Ở tỉnh vẫn bảo là dân không được giữ chúng nó nữa, phải để cho chúng nó làm 50% công suất. Nhưng chúng cô bảo là người dân chúng tao ngu lắm không biết gì hết, chúng mày cứ bảo làm 50% nhưng hoạt động hết công suất thì chúng tao cũng không biết".




Đường ống xả thải của Công ty Pacific Crystal đang được xử lý khắc phục. Photo courtesy of suckhoedoisong.vn


Những người địa phương này cũng bày tỏ bức xúc vì theo họ nguồn nước, không khí bị ô nhiễm khiến tỷ lệ ung thư đặc biệt là ung thư phổi của người dân ngày càng cao, một số gia đình có đến 3, 4 người bị ung thư. Bà Nhị kể cho chúng tôi biết rằng trước đó công ty này từng thuê 3 người dân dọn bể hóa chất, trả công 2 triệu đồng/giờ. Sau khi vào bể để dọn, một người thấy quá chóng mặt nên bỏ về và hiện tại cơ thể còi cọc ốm yếu. Còn hai người ở lại dọn sạch bể thì hiện cả hai đều qua đời.
Trước đó báo cáo của Sở TN&MT tỉnh Hải Dương về kết quả phân tích mẫu nước xả thải của Công ty Pacific cho thấy có 5/10 thông số vượt quy chuẩn, trong đó có những thông số vượt đến hơn 30 lần.
Chưa xử lý được!
Hãng Reuters ngày 21/7 vừa qua cũng trích thông tin trên website của chính quyền địa phương Hải Dương hồi tháng Hai năm nay rằng Pacific Crystal đã nộp phạt 672 triệu đồng, tương đương 30,000 đô la, từ tháng Mười Hai năm ngoái vì gây ô nhiễm nguồn nước với những hóa chất độc hại khiến nước có mùi rất gắt. Công ty này còn phải cam kết khắc phục hậu quả ô nhiễm môi sinh đã gây ra. Tuy nhiên người dân nói với chúng tôi là họ muốn công ty phải đóng cửa chứ không chỉ bồi thường là xong.
RFA đã liên lạc với ông Bùi Đỗ Đạt, Phó Chủ tịch UBND xã Lai Vu và được ông xác nhận tình trạng người dân căng lều chặn công nhân tới nhà máy làm việc và nói rằng hiện cơ quan chức năng đang cố gắng giải quyết vấn đề: "Để nhân dân giảm bớt bức xúc và có những biểu hiện thế này thế khác, hiện nay từ tỉnh, huyện đang họp bàn giải quyết chỗ nhân dân bức xúc như hiện nay".
Ông Đạt cũng nói với chúng tôi rằng tình trạng ô nhiễm tại địa phương do công ty Pacific Crystal xả thải là có thật: "Nói cho cùng thì cũng có những biểu hiện sự cố của nhà máy gây ra ô nhiễm thì đương nhiên phải là chủ thể của công ty. Bà con cũng phát hiện được và đã thông báo cơ quan chức năng để có biện pháp ngăn chặn, xử lý nhưng đến bây giờ vẫn chưa xử lý được."
Về vấn đề bồi thường, Phó Chủ tịch xã Lai Vu chia sẻ những khó khăn như sau: "Thực ra mà nói thì đền bù phải có cụ thể về ông A, ông B, tài sản nọ kia. Nhưng đây nó lại là môi trường nước chung ở khu vực đó hoặc nó thải ra ngoài sông thôi chứ bây giờ không có chủ thể bị thiệt hại do ô nhiễm nên người ta không thể căn cứ vào đâu để bồi thường được. Người ta chỉ xử lý tội gây ô nhiễm môi trường với các cơ quan chức năng thôi chứ địa phương không có thẩm quyền xử lý đó".
Cũng trong bài báo loan đi hôm 21/7, Reuters cho biết đã liên lạc với giám đốc Eugene Cheng của công ty trách nhiệm hữu hạn Pacific Crystal. Ông này cho biết công ty đã nộp phạt và đã nhận lãnh trách nhiệm khắc phục hậu quả nhưng vẫn không hiểu tại sao dân làng vẫn muốn công ty phải đóng cửa khi mà bà con họ hàng của họ vẫn đang làm việc cho công ty.
Đáp lại email của RFA hỏi về các giải pháp để thắt chặt nạn xả thải bừa bãi của các doanh nghiệp, Tiến sĩ Tô Văn Trường, Viện trưởng Viện Quy hoạch thủy lợi cho biết: "Việc cần làm quan trong nhất là làm thế nào để có được những con người thực sự làm việc trong một thể chế lành mạnh hơn. Còn nói theo chủ trương chung thì là "cần phải xử phạt nghiêm minh và phạt nặng để ai muốn xả thải sẽ phải biết sợ để không dám xả thải nữa và phải nâng cao ý thức của người dân và doanh nghiệp để phát triển kinh tế trong khuôn khổ bảo vệ môi trường. Có thông tin Bộ Tài nguyên & Môi trường đã/đang phân cấp cho địa phương chịu trách nhiệm 100% việc giám sát tuân thủ về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp và cán bộ địa phương đang than trời. Vậy thì chắc chỉ có trời mới biết làm thế nào!"
Số liệu từ Bộ Y Tế và Bộ Nông Nghiệp Phát Triển Nông Thôn, Việt Nam công bố hồi tháng 6 cho thấy có 9.000 người chết vì nguồn nước bẩn và điều kiện vệ sinh kém, và 100,000 người mắc bệnh ung thư mỗi năm do sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm. Pacific Crystal là công ty vốn nước ngoài có tổng đầu tư 180 triệu đô la, liên doanh giữa công ty trách nhiệm hữu hạn Pacific Holdings với tập đoàn may mặc Crystal của Hong Kong, khởi sự hoạt động từ 2015 ở Hải Dương, chuyên sản xuất và cung cấp hàng cho một số công ty hàng hiệu trên thế giới, trong đó có tập đoàn bán lẻ UNIQLO của Nhật.
RFA, 25/7/2017