HOME
Tin Quê Nhà
 
Vụ Repsol: Có thể sẽ như ExxonMobil khai thác ở Đà Nẵng năm 2011
 




Ảnh giàn khoan của Repsol trên trang mạng Repsol Việt Nam. https://www.repsol.energy/


(RFA): Hãng Repsol của Tây Ban Nha ngày 2 tháng 8 chính thức xác nhận việc ngưng khoan thăm dò dầu khí tại một lô ngoài khơi Việt Nam ở Biển Đông. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam tuy không xác nhận nhưng lên tiếng cho biết các hoạt động liên quan dầu khí tại vùng biển thuộc chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam theo qui định của luật pháp quốc tế. Vấn đề này được nhận xét thế nào qua khía cạnh luật pháp, chính trị, và kinh tế?
Hoàn toàn trái luật
Vào ngày 2 tháng 8, hãng tin Reuters dẫn lời viên chức phụ trách tài chính của Repsol, ông Miguel Martinez, xác nhận Repsol đang làm việc với PetroVietnam và cơ quan chức năng chính quyền Hà Nội về quyết định ngưng khoan thăm dò dầu khí ở lô 136/3, quanh khu vực bãi Tư Chính mà Trung Quốc nói nằm trong đường lưỡi bò 9 đoạn đánh dấu chủ quyền của Trung Quốc. Theo một nguồn tin đáng tin cậy của Reuters có được trong lĩnh vực dầu khí, chính Bắc Kinh đã yêu cầu Hà Nội cho ngưng hoạt động khoan thăm dò tại lô 136/03.
Nói về động thái của Trung Quốc, Tiến sĩ Tạ Văn Tài, nguyên giảng viên trường Luật thuộc Đại học Havard - Hoa Kỳ cho biết là “hoàn toàn trái luật”: “Vị trí của cái lô đó là ở trong thềm lục địa Việt Nam, vùng kinh tế độc quyền của Việt Nam. Nó chỉ có một phần nằm bên ngoài luồng đó. Thế thì, phần nào ở trong thềm lục địa hay đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Việt Nam có toàn quyền khai thác theo luật biển. Còn bên ngoài, trong trường hợp túi dầu khí đó tràn lan ra phía ngoài, thì người nước khác có quyền khai thác phía bên kia. Hai bên đều có quyền khai thác. Trường hợp đó hay nhất là đề nghị một giải pháp là khác chung.”
Nguồn tin do Reuters đưa ra cho biết Việt Nam không muốn gây hấn với Trung Quốc chỉ vì chuyện khoan thăm dò ở lô 136/03 khu vực bãi Tư Chính. Tuy nhiên, Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Quang A, từ Hà Nội, cho rằng “đây là vấn đề rất nghiêm trọng”: “Bởi vì cái lô hãng Tây Ban Nha đó thăm dò là cái lô vẫn còn nằm ở trong khoảng cách 200 hải lý thềm lục địa của Việt Nam, nhưng đồng thời vẫn nằm trong đường lưỡi bò của Trung Quốc, do Trung Quốc tự vạch ra. Và toà án PCA năm trước đã phán đường lưỡi bò là vô hiệu, không ý nghĩa gì cả, thì việc Việt Nam cho phép Repsol thăm dò ở đó là hoàn toàn thuộc chủ quyền của Việt Nam.”
Trong phán quyết đưa ra hôm 12 tháng 7 năm 2016 liên quan đến vụ Philippines kiện yêu sách chủ quyền của Biển Đông, Tòa Trọng Tài Thường Trực Quốc Tế ở La Haye nói rằng Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông, không có cơ sở pháp lý để đòi quyền lịch sử đối với những nguồn tài nguyên nằm trong khu vực thường được gọi là “đường lưỡi bỏ” mà Bắc Kinh tự ý vẽ ra để nhận chủ quyền thuộc về mình. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã lên tiếng không công nhận mọi phán quyết mà Tòa Trọng Tài Thường Trực Quốc Tế đưa ra. Do đó, theo Tiến sĩ Nguyễn Quang A, đó là lý do vì sao Trung Quốc vẫn gây sức ép và cũng là lý do ông cho rằng đấy là sự việc rất nghiêm trọng, và đặc biệt cần phải giải quyết “một cách êm thấm với sự tôn trọng pháp luật quốc tế”, theo cách nói của ông.
Cũng trong tuần lễ đó, một hãng tin quốc tế khác, Tạp chí Foreign Policy cho biết Trung Quốc đã đe doạ sử dụng vũ lực đối với Việt Nam nếu như không cho ngừng khoan thăm dò. Động thái này, qua nhận định của Tiến sĩ Tạ Văn Tài, là “càng trái luật quốc tế”: “Vì đó là tài nguyên trên thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam thì Việt Nam hoàn toàn có quyền khai thác, không phải hỏi ký kiến ai hết. Doạ dẫm như thế là đi trái với Hiến chương Liên Hiệp Quốc là không dùng võ lực trong bang giao quốc tế.”
Tuy nhiên ông cũng nói thêm rằng lời doạ đó được thể hiện qua hình thức bán chính thức, là ông Thượng tướng Phạm Trường Long, Phó Chủ tịch Quân uỷ Trung ương Trung Quốc đột ngột bỏ về, cắt ngắn chuyến thăm Việt Nam vừa qua.


Bản đồ cho thấy các khu vực / lưu vực nơi Repsol có hoạt động thăm dò hoặc phát triển. www.repsol.energy

‘Lùi một bước, tiến hai bước’?
Ngoài việc cho biết hoạt động khoan thăm dò đã ngưng, ông Miguel Martinez không thể đưa ra bình luận nào khác. Về phía nhà nước Việt Nam, tuy không xác nhận tin cho ngưng khoan thăm dò dầu khí nhưng trong tuần vừa qua, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam khi trả lời báo giới chỉ nói rằng các hoạt động liên quan dầu khí đó được thực hiện tại vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam theo qui định của luật pháp quốc tế. Không như những gì thấy được trên truyền thông mạng xã hội, những người quan tâm vụ việc này đã bày tỏ bức xúc vì sự im lặng của nhà nước Việt Nam. Tuy nhiên, Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho rằng: “Đó là một cách ứng xử khôn và khéo, bởi vì không nên nói lên những gì không cần phải nói và không muốn nói.”
Theo Tiến sĩ Nguyễn Quang A, ông tin rằng “vấn đề như thế có thể tìm ra rất nhiều giải pháp mà tất cả các bên liên quan đều hài lòng.”: “Tôi không nghĩ rằng Việt Nam có thể phủ phục đầu hàng một cách dễ dàng như thế. Vì cái đấy sẽ rất nguy hiểm. Mà nguy hiểm nhất là cho bản thân những lãnh đạo bây giờ.”
Còn đối với Tiến sĩ Tạ Văn Tài, ông cho rằng khi Việt Nam giữ im lặng là với mục đích giảm căng thẳng: “Tạm ngừng thôi. Giải pháp gọi là lùi 1 bước nhưng có thể lấn tới 2 bước sau này.”
Ông phân tích thêm đó là một hình thức, hoặc có thể gọi là một nghệ thuật trong lĩnh vực ngoại giao mà Việt Nam đang áp dụng, nhằm tránh những rắc rối khác sau này.
Có hy vọng tiếp tục
Một trong những vấn đề quan trọng được nhiều người quan tâm trong sự việc này là liệu Việt Nam có phải đền bù số tiền 27 triệu đô la Mỹ là kinh phí do hãng Repsol đã bỏ ra cho giếng khoan thăm dò tại lô 136/3 hay không? Câu trả lời của Tiến sĩ Tạ Văn Tài là “có” nếu hai bên huỷ hợp đồng, ngưng khoan thăm dò vĩnh viễn.
Tuy nhiên, theo ông Greg Poling, Giám đốc Nhóm Sáng kiến Minh bạch Hàng hải, thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc tế tại Washington D.C cho biết, việc ngưng khoan thăm dò không có nghĩa là hợp đồng bị huỷ. Phân tích thêm tính khả thi của ý kiến trên, Tiến sĩ Tạ Văn Tài đưa ra dẫn chứng: “Giống như Exxon Mobil, vào năm 2012, ngay ở Washington, Trung Quốc đe doạ chính phủ Việt Nam không được khai thác ở khu vực tranh chấp trên biển Đông. Nhưng sau khi dừng 1 vài năm, Exon Mobil vẫn khai thác trở lại.”
Cũng cần nhắc lại, năm 2009, tập đoàn Exxon đã giành được quyền thăm dò trên một diện tích hơn 52,000 km2 ngoài khơi bờ biển Việt Nam, trong một khu vực thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam theo công ước Liên Hợp Quốc về luật biển, cho dù khu vực đó Trung Quốc cũng tuyên bố sở hữu một vài lô. Và “đại gia” dầu khí của Mỹ, Exxon Mobil cùng với đối tác là tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam - Petro Việt Nam, đã khoan thành công hai giếng trong các năm 2011 và 2012.
Cát Linh, RFA
2017-08-11

--------------------
Vì sao hàng không mẫu hạm Mỹ đến Việt Nam năm sau?

 




Chiến hạm USS John S. McCain của Mỹ tại Biển Đông. Ảnh chụp hôm 10/8/2017. AFP photo


(RFA): Một hàng không mẫu hạm Mỹ sẽ lần đầu tiên đến Việt Nam năm 2018 thể theo quyết định của hành pháp Hoa Kỳ ở Washington DC. Chuyên gia trong và ngoài nước nói gì về động thái này của Hoa Kỳ trong bối cảnh căng thẳng vì hành động quân sự hóa Biển Đông, nơi mà Bắc Kinh dành gần như hầu hết chủ quyền.
Lời hứa từ Tổng thống Mỹ
Gởi một hàng không mẫu hạm Mỹ đến Việt Nam là lời hứa từ tổng thống Donald Trump với thủ tướng Việt Nam khi ông Nguyễn Xuân Phúc ghé Toà Bạch Ốc ngày 31 tháng Năm 2017. Nếu mọi chuyện diễn biến như dự định thì năm 2018 Việt Nam sẽ lần đầu tiên đón tiếp một hàng không mẫu hạm chứ không phải những chiến hạm thông thường từng cập cảng Việt Nam trước giờ.
Tin được loan báo vào lúc dư luận trong nước tập trung mọi chú ý vào chuyến thăm Hoa Kỳ của đại tướng Ngô Xuân Lịch lần này trong cương vị bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Việt Nam. Trên báo mạng National Business Times hôm 9 tháng Tám vừa qua, với câu hỏi “Tại Sao Hoa Kỳ Gởi Hàng không mẫu hạm Đến Việt Nam”, ký giả Pritha Paul dẫn lời bộ trưởng Jim Mattis của Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ nói với đối tác Việt Nam Ngô Xuân Lịch hôm thứ Ba rằng Wahington và Hà Nội có cùng lợi ích chung, đó là tuyến lưu thông tự do trên vùng biển Nam Trung Hoa không thể gặp trở ngại vì những hành động có tính cách liên tục và thách đố từ phía Trung Quốc.
Cùng ngày văn bản gởi ra từ Ngũ Giác Đài cho thấy bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ nói với bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Việt Nam rằng Mỹ ca ngợi sự dấn thân cũng như phát triển vai trò lãnh đạo của Việt Nam trước những vấn đề thuộc khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Quyết định của Mỹ gởi hàng không mẫu hạm đến Việt Nam được tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng, nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Hoà Lan, hiện là viện phó Viện Nghiên Cứu Các Vấn Đề Phát Triển Của Việt Nam VIDS, cho là một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược giữa 2 quốc gia: "Bước ngoặt ở đây thể hiện qua 3 điểm, thứ nhất là tổng thống Trump nói ít làm nhiều. Thứ hai, Việt Nam cũng đến lúc không thể lần khân mãi được như qua vụ Giàn khoan 360 cuối tháng Bảy vừa qua. Thứ ba, quyết định này từ cả 2 phía nó càng nói lên “điểm tới hạn” của chính sách an ninh quốc phòng “ba không” của Việt Nam với Mỹ và thế giới. Tôi không muốn dùng chữ “hai cựu thù” vì từ này đã lỗi thời từ lâu, cả Mỹ lẫn Việt Nam nên cảm ơn Trung Quốc đã thúc đẩy tiến trình này nhanh hơn so với các chuyển động nội tại bên trong nền chính trị vốn rất khó phân biệt và khó nhận dạng của Việt Nam".
Được hỏi tại sao một quyết định quan trọng như vậy, tức gởi hàng không mẫu hạm đến Việt Nam, không được tiến hành ngay mà phải chờ đến sang năm, ông Đinh Hoàng Thắng phân tích: "Nhà báo hẳn còn nhớ câu của người Châu Âu, là “thuốc súng luôn phải giữ khô”, kéo dài việc thực thi một quyết định hệ trọng như vậy phải cần thời gian để tất cả các bên liên quan quen với trạng thái “thuốc súng đang được sấy”. Có thể sẽ có thay đổi từ giờ đến sang năm, thế nhưng quyết định này khó dẫn đến xung đột quân sự. Mỹ và Trung Quốc khó có thể đụng độ quân sự vì các bãi đảo đá ngầm mà nhiều nước cũng đang tranh giành chủ quyền. Mỹ và Trung Quốc đều có những lợi ích toàn cầu lớn hơn nhiều, nhưng vấn đề FONOPS và “đi qua vô hại” là lý do tồn tại qui chế siêu cường của Hoa Kỳ, nếu không thì đấy không còn là nước Mỹ nữa".




Bãi Đá Vành Khăn, nơi Trung Quốc bồi đắp thành đảo nhân tạo. AFP


Trung Quốc khiến Việt Nam gần Mỹ hơn
Giáo sư Amitav Acharya, chuyên gia quan hệ quốc tế, giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Á Châu thuộc American University ở Washington DC, nói rằng tình hình căng thẳng trên biển Nam Trung Hoa, mà Việt Nam gọi là Biển Đông, khiến Việt Nam phải lo củng cố mối quan hệ quân sự song phương với Hoa Kỳ bằng cách này cách khác, thế nhưng: "Tôi không nghĩ hàng không mẫu hạm Mỹ tới Việt Nam có nghĩa là Mỹ sẵn sàng cho chiến tranh, đó chỉ là biểu tượng hay giản dị đó là dấu hiệu cho thấy hai bên đang xích lại gần nhau hơn về mặt quân sự. Có rất nhiều việc khác trong mối quan hệ quân sự đó, thí dụ những cuộc tập trận chung trong tương lai, những loại vũ khí nào Mỹ sẽ bán cho Việt Nam, những cái đó quan trọng hơn là điều động một hàng không mẫu hạm tới một nước".
Không thể chối cãi là Hoa Kỳ đang nỗ lực để chứng tỏ sự hiện diện của mình trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, giáo sư Acharya khẳng định tiếp, nhưng cũng đừng quên là chiến lược tái cân bằng lực lượng mà tổng thống tiền nhiệm Obama đề ra cho vùng Châu Á Thái Bình Dương đã chấm dứt từ lúc tổng thống Trump bước vào Toà Bạch Ốc: "Ngoại trừ lập trường tự do lưu thông và tự do hàng hải ra thì không ai biết thực sự chính sách quân sự của hành pháp Trump đối với biển Nam Trung Hoa như thế nào. Theo tôi tốt nhất là nên chờ đợi và theo dõi, nhất là khi hành pháp Mỹ có vẻ như đang quá bận bịu với vấn đề Bắc Hàn. Ngay cả phản ứng của Trung Quốc sẽ như thế nào một khi khi hàng không mẫu hạm Mỹ tiến vào hải phận Việt Nam cũng là điều tôi không muốn phán đoán trước. Tôi nghĩ chúng ta nên chờ một thời gian để xem mối quan hệ quân sự Việt Nam Hoa Kỳ trong đó có yếu tố Trung Quốc nó sẽ chuyển biến như thế nào.
Tôi cũng không thấy có dấu hiệu nào là Hoa Kỳ với hành pháp Trump sẽ hết lòng bảo vệ cho Việt Nam, một điều chừng như vượt quá chính sách hiện hành vốn rất không rõ ràng của ông Trump. Hãy còn quá sớm để bình luận, đó là tất cả những gì tôi có thể nói về quan hệ quân sự Mỹ Việt tính đến lúc này".
Theo nhận định của ông Rodger Baker, nhà phân tích chiến lược và địa chính trị của công ty tham vấn Stratfor, được ký giả Prathi Paul trích dẫn trong bài của ông liên quan đến việc hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ sẽ đến Việt Nam năm tới, thì cuộc gặp gỡ và lời hứa hẹn của tổng thống Donald Trump với thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hồi tháng Năm là sự kiện được hành pháp Trump tính toán kỹ lưỡng nhằm tạo một thế phòng vệ mới trước ý đồ quân sự hóa các bãi đá và các đảo trên biển Nam Trung Hoa.
Việt Nam chiếm một vị trí quan trọng trong vùng Đông Nam Á, ông Rodger Baker nhận định, đã có nhiều tàu tuần tra cỡ nhỏ đã được Mỹ chuyển giao cho lực lượng tuần duyên Việt Nam mấy tuần qua, những cuộc giao lưu trao đổi giữa hải quân 2 nước đã và đang diễn ra, trong lúc quyết định bán vũ khí cho Việt Nam đã được Hoa Kỳ dỡ bỏ một phần từ năm ngoái. Tuy nhiên vẫn lời ông Baker thì sau chuyến viếng thăm của thủ tướng Việt Nam đến Toà Bạch Ốc hồi tháng Năm thì quan hệ ngoại giao Việt Nam Trung Quốc càng ngày càng xấu đi.
Theo giới quan sát, trong bối cảnh Việt Nam trở nên thân thiện hơn với Hoa Kỳ về mặt quân sự thì Biển Đông sẽ trở thành tâm điểm biểu dương lực lượng của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc. Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp, chuyên gia về quan hệ quốc tế đang làm việc tại Singapore nhận định: "Tôi cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy Hoa Kỳ muốn Việt Nam can dự nhiều hơn, muốn Việt Nam trở thành đối tác để xử lý vấn đề Biển Đông, ứng phó với tham vọng hàng hải của Trung Quốc ở Hoa Đông và Biển Đông".
Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp kết luận là dù tàu chiến hay hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ có ghé Việt Nam hay không thì Trung Quốc cũng sẽ không ngưng hành động bành trướng thế lực trên biển. Ông nói tác động bên ngoài không làm Bắc Kinh nao núng, họ chỉ nhượng bộ khi gặp khó khăn trong nước hoặc khi nào đã hoàn tất kế hoạch quân sự hóa của mình.
Thanh Trúc, phóng viên RFA
2017-08-11

--------------------
Việt Nam mở rộng khả năng sản xuất vũ khí

 




Công nhân nhà máy sản xuất vũ khí Z111. Courtesy of soha


(RFA): Bộ Quốc Phòng Việt Nam vừa công bố hoạt động mở rộng quy mô sản xuất của một trong những nhà máy sản xuất vũ khí chính của bộ này.
Mạng báo chuyên về tin quân sự, quốc phòng IHS Jane’s vào ngày 9 tháng 8 loan tin nhà máy Z111 ở tỉnh Thanh Hóa hiện đang vượt chỉ tiêu sản xuất đề ra vào đầu năm 2017; mặc dù con số vượt chỉ tiêu bao nhiêu không được nói rõ. Vào năm ngoái, nhà máy Z111 vượt chỉ tiêu 16%.
IHS Janes’s dẫn nguồn Bộ Quốc phòng Việt Nam cho biết gần đây, nhà máy này cũng đã thành công trong việc sản xuất ra loại súng 12.7 mm với tầm 1,800 m và có thể bắn thủng loại xe bọc thép hạng nhẹ. Những tiến bộ đó được cho là bằng chứng về năng lực của nền công nghiệp quốc phòng đang phát triển của Việt Nam.
RFA, 11/8/2017

--------------------
Cách chức giám đốc tư vấn nhận chìm bùn xuống biển Bình Thuận

 




Vùng biển Bình Thuận, Mũi Né chụp 14/1/2016. AFP


(RFA): Ông Hà Quốc Quân, giám đốc tư vấn dự án “nhận chìm bùn” xuống biển Bình Thuận của Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 bị cách chức.
Quyết định trên do Viện trưởng Viện Ngiên cứu Chiến lược Chính sách Công nghiệp, thuộc Bộ Công Thương ký và có hiệu lực thi hành từ ngày 10 tháng 8 năm 2017.
Ông Hà Quốc Quân bị kỷ luật bằng hình thức cách chức do thành lập và quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân cũng như kê khai tài sản, thu nhập không trung thực.
Ông Hà Quốc Quân bị đình chỉ công tác 15 ngày trước khi nhận quyết định bị cách chức vào ngày 10 tháng 8.
Xin được nhắc lại, hồi cuối tháng 6, Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 được Bộ Tài Nguyên-Môi Trường cấp phép nhận chìm gần một triệu m3 bùn xuống vùng biển thuộc xã Vĩnh Tân, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận từ tháng 6 đến tháng 10 năm 2017. Tuy nhiên, dự án này gặp phải sự phản đối mạnh mẽ vì giới khoa học lo ngại có thể gây nên thảm họa môi trường.
Vào ngày 3 tháng 8, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài Nguyên-Môi Trường xem xét, xử lý đúng quy định của pháp luật đối với dự án nhận chìm bùn nạo vét tại vùng biển Bình Thuận của Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Nhiệt điện Vĩnh Tân 1, đồng thời cũng yêu cầu Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam khẩn trương đánh giá toàn diện tác động môi trường và các giải pháp bảo vệ môi trường của dự án này.
RFA, 11/8/2017

--------------------
Cựu tù nhân chính trị Nguyễn Văn Oai sẽ ra tòa ngày 21/8

 




Cựu tù nhân chính trị Nguyễn Văn Oai kêu gọi trả tự do cho Luật sư Nguyễn Văn Đài. File photo


(RFA): Phiên xử cựu tù nhân lương tâm Nguyễn Văn Oai có thể sẽ diễn ra vào ngày 21 tháng 8 tới đây với cáo buộc ‘chống người thi hành công vụ’ và ‘không chấp hành án’.
Thân nhân của tù nhân lương tâm Nguyễn Văn Oai cho Đài Á Châu Tự Do biết về tin vừa nêu cũng như những bất hợp lý trong những cáo buộc mà phía chính quyền đưa ra: “Tới hiện tại gia đình chưa nhận được thông báo nào từ tòa án, nên chưa biết cụ thể như thế nào. Chỉ biết là 21 tháng 8 này thôi nhưng cụ thể như thế nào thì chưa rõ lắm, chưa có gì cả.”
Cựu tù nhân lương tâm Nguyễn Văn Oai là một người trong nhóm 14 thanh niên Công Giáo và Tin Lành bị cơ quan chức năng Việt Nam bắt vào năm 2011 và bị đưa ra tòa xét xử vào năm 2013 với cáo buộc ‘hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân’ theo Điều 79 Bộ Luật Hình sự Việt Nam.
Bản thân ông Nguyễn Văn Oai bị tuyên án 4 năm tù giam và 4 năm quản chế. Tuy nhiên ông này cho rằng không hề phạm tội mà chỉ lên tiếng đòi hỏi quyền lợi cho người dân theo đúng qui định của Hiến Pháp và Pháp Luật Việt Nam. Ông bị một nhóm người thường phục bắt vào ngày 19 tháng giêng vừa qua khi đang di chuyển trên đường thuộc địa bàn xã Quỳnh Vinh, thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An. Đến hôm sau, Công an Xã Quỳnh Vinh mới thông báo cho gia đình ông Nguyễn Văn Oai về việc bắt giữ như thế.
Thân nhân cựu tù nhân lương tâm Nguyễn Văn Oai bày tỏ phản đối về những cáo buộc mà cơ quan chức năng đưa ra với ông này: “Đối với gia đình của chúng tôi thì không thể chấp nhận được hai cáo trạng đó bởi vì về tội không thi hành công vụ thấy Oai không làm gì để cãi cả. Vả lại khi công an tới nhà không mang đồng phục của công an, chỉ giả dạng côn đồ thôi, Oai không tiếp đón và có hành hung vì chuyện đó là chuyện bình thường bởi vì vào nhà mà không làm việc với Oai không mang đồng phục của công an thì Oai có quyền làm chuyện đó. Cho nên không thể cáo là chống đối thi hành công vụ được. Bắt Oai khi không có một giấy nào ra lệnh bắt, rồi đánh đập hành hung sau đó bắt đi nên gia đình không ai chấp nhận như thế, ai cũng bực tức cả.”
RFA, 11/8/2017

--------------------
Lại xảy ra cá chết trên sông Chà Và

 




Những người lính đổ cá chết vào thùng rác ở Hồ Tây, hồ lớn nhất tại Hà Nội vào ngày 03 tháng 10 năm 2016. AFP


(RFA): Cá bè trên sông Chà Và chết hàng loạt một cách bất thường làm nhiều hộ nuôi cá nước lợ tại làng bè Long Sơn, thành phố Vũng Tàu lâm cảnh điêu đứng.
Nguồn tin từ báo trong nước cho thấy từ một tuần nay cá chết hàng loạt đã lên tới mức 90 tấn. Do không rõ nguyên nhân, người dân đã kéo đến cơ quan hành chính tỉnh Bà Rịa, Vũng Tàu, đòi gặp chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân tỉnh để thông báo vụ việc.
Tin nói trong số 90 tấn thủy sản chết bất thường gồm cá và tôm hùm của 23 hộ nuôi lồng bè ở Long Sơn.
Sáng ngày 11 tháng Tám, ông Trần Văn Cường, giám đốc Sở Nông Nghiệp & Phát Triển Nông Thôn Bà Rịa, Vũng Tàu, cho biết kết quả kiểm tra các mẫu cá chết ở bè Long Sơn cho thấy có dấu hiệu của một loại vi khuẩn chuyên gây lở loét và xuất huyết trên thân cá. Ông Trần Văn Cường khẳng định đây là nguyên nhân chính dẫn đến việc cá chết hàng loạt.
Trước đây người nuôi cá lồng bè tại Long Sơn phải mang cá chết bỏ trên đường để biểu tình chống trình trạng các xí nghiệp sản xuất xả thải khiến môi trường nước nuôi cá bị ô nhiễm.
RFA, 11/8/2017

--------------------
Dân Lạng Sơn về Bộ Công thương phản đối phá chợ

 




Người dân buôn bán tại chợ Đồng Đăng, Lạng Sơn. baophapluat


(RFA): Hơn 100 hộ tiểu thương ở Lạng Sơn vào sáng ngày 11 tháng 8 về trụ sở Bộ Công thương tại Hà Nội để xin giữ lại chợ Đồng Đăng, Lạng Sơn - nơi hơn 500 hộ đang buôn bán.
Người dân nói rằng đây là khu chợ họ kinh doanh buôn bán phục vụ người dân và khách du lịch đến thăm quan Đền Mẫu đã nhiều năm nay nhưng hiện chính quyền địa phương muốn phá bỏ chợ này đi để xây công viên cây xanh. Theo dự định, những hộ kinh doanh này sẽ được chuyển đến Trung tâm thương mại Đồng Đăng.
Tuy nhiên người dân không đồng ý với quyết định này của chính quyền và đã hơn 2 tháng nay họ đóng cửa quầy hàng để cầu cứu các cơ quan chức năng.
Bộ Công thương cùng ngày cho biết việc giữ lại chợ này hay không không thuộc thẩm quyền của Bộ Công Thương.
Trước đó ông Phạm Ngọc Thưởng, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn nói với báo chí rằng việc thu hồi đất ở khu chợ này để xây công viên cây xanh là đúng quy định của pháp luật.
Tại nhiều địa phương trên cả nước, lâu nay xảy ra tình trạng cơ quan chức năng xây trung tâm kinh doanh mới thay cho chợ đang có. Nhiều tiểu thương phản đối vì những trung tâm kinh doanh không nằm ở vị trí thuận tiện cho mua bán cũng như giá thuê cao. Một số cuộc biểu tình của tiểu thương nổ ra, thậm chí có người tự thiêu để phản đối; nhưng hầu như mọi tiếng nói của tiểu thương đều không được lắng nghe.
RFA, 11/8/2017

--------------------
Mười ngư dân Việt Nam bị Philippines cầm giữ

 




Ngư dân Việt Nam được Philippines trả tự do, tháng 11 năm 2016. AFP


(RFA): 10 ngư dân Việt Nam bị Philippines bắt giữ khi đang đánh cá gần hòn đảo Taputin, thuộc tỉnh Palawan, của Philippines.
Sự việc xảy ra hôm 8 tháng tám, và Lực lượng Tuần duyên Phi phát hiện trên chiếc tàu của ngư dân Việt cá mập đã xẻ thịt.
Những ngư dân này bị giam vì tội đánh cá trộm trong vùng biển Philippines và sẽ bị trục xuất theo qui định của Philippines.
Vùng biển Palawan của Philippines nằm sát bên vùng quần đảo Trường Sa, nơi đang có tranh chấp giữa Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei, Đài Loan, và Trung Quốc.
Trong thời gian gần đây số lượng ngư dân Việt Nam bị bắt vì đánh cá trên vùng biển các nước láng giềng ngày càng tăng. Lý do được nói do vùng biển Việt Nam không còn dồi dào hải sản như trước. Số lượng ngư dân Việt Nam bị nước ngoài bắt giữ nhiều nhất là ở Indonesia, chỉ trong 5 tháng đầu năm nay, 2017, có đến 340 ngư dân Việt Nam bị bắt ở nước này.
Vào tháng 11 năm ngoái, đích thân tổng thống Philippines ra lệnh trả tự do cho 17 ngư dân Việt Nam bị giam 2 tháng tại Philippines vì đánh cá tại vùng biển của nước này.
RFA, 11/8/2017

--------------------
Ngành Sư phạm đang đi vào ngõ cụt?

 




Ảnh minh họa: Một giờ học tại trường Đại học Văn hóa Hà Nội hôm 26/04/2010. Photo: RFA


(RFA): Mức điểm chuẩn tuyển sinh của một số trường cao đẳng sư phạm năm 2017 hạ xuống rất thấp, làm dấy lên mối lo ngại rằng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến giáo dục của Việt Nam trong tương lai. Nguyên nhân và hậu quả của vấn đề vừa nêu như thế nào?
Tuyển sinh tràn lan
Mùa tuyển sinh đại học năm 2017 thu hút sự quan tâm của dư luận với kết quả điểm trúng tuyển được công bố cao ngất ngưỡng, như 30.5 điểm vào Học viện An ninh Nhân dân, nhưng càng gây bất ngờ lẫn hoang mang khi một giáo viên tương lai chỉ cần đáp ứng đủ 9 điểm đầu vào cho 3 môn thi.
Đại diện của một trong số các trường cao đẳng sư phạm công bố điểm trúng tuyển ở mức 9 điểm cho 3 môn, Hiệu trưởng Trường Cao Đẳng Sư Phạm Bắc Ninh, ông Nguyễn Hữu Tuyến, vào sáng ngày 9 tháng 8, cho Báo mạng Zing.vn biết lý do tuyển sinh đầu vào với tiêu chuẩn thấp như thế là vì tạo cơ hội cho học sinh đến nhập học theo nguyện vọng 2 và 3 cũng như những học sinh bị loại khỏi các khoa có điểm chuẩn cao và giúp cho học sinh có khả năng nhưng “sơ suất” bị điểm kém trong thi cử.
Hiệu trưởng Trường Cao Đẳng Sư Phạm Bắc Ninh còn cho biết nhà trường cũng lấy điểm trúng tuyển thấp tương tự từ năm 2016, là thời điểm Bộ Giáo Dục-Đào Tạo không còn đưa ra quy định mức điểm sàn cao đẳng và trong bối cảnh khó khăn chung của các trường sư phạm, không được xếp vào danh sách nghề nghiệp chọn lựa hàng đầu của sinh viên.
Theo truyền thống của người Việt Nam, nghề dạy học được xem là một trong những nghề cao quý. Tuy nhiên, sinh viên không muốn trở thành những “kỹ sư tâm hồn” vì tỉ lệ sinh viên sư phạm thất nghiệp rất cao, trung bình trong hai năm vừa qua, có đến 4,000 sinh viên ra trường mỗi năm không có việc làm. Hội thảo khoa học Quốc gia đào tạo giáo viên, được tổ chức hồi tháng 6 năm 2016, cũng đưa ra số liệu đến năm 2020 Việt Nam dự kiến sẽ dư thừa khoảng 70,100 sinh viên sư phạm tốt nghiệp.
Giải thích về hậu quả của vấn đề dư thừa như thế, các giáo viên và những nhà quản lý giáo dục cho rằng nguyên nhân là do sự bất cập trong việc tuyển sinh tràn lan, đào tạo quá nhu cầu sử dụng. Nhà giáo Phạm Toàn, từ Hà Nội nói với RFA các trường hạ điểm chuẩn đầu vào thấp xuống để đạt đủ chỉ tiêu tuyển sinh, theo đúng yêu cầu tiêu chuẩn hoạt động do Bộ Giáo Dục-Đào Tạo đề ra. Thầy giáo Đỗ Việt Khoa, một giáo viên thâm niêm luôn đấu tranh chống tiêu cực trong ngành giáo dục, chia sẻ quan điểm của ông là giải pháp cho thực trạng sinh viên sư phạm tốt nghiệp không có việc làm thì giống như một mạng nhện có nhiều mắt lưới mà càng gỡ thì càng rối. Thầy giáo Đỗ Việt Khoa khẳng định: “Thời gian vừa rồi đào tạo nhiều như thế thì làm sao giải quyết được? Nếu là bộ trưởng giáo dục đi chăng nữa thì tôi cũng không thể giải quyết nổi vấn đề việc làm cho các thầy cô giáo trẻ mới bước vào ngành. Không có cách nào giải quyết được. Không cách nào đổi mới. Thôi thì chấp nhận hiện tại và cất tấm bằng lại, coi như là một thất bại trong việc chọn nghề, trừ những con ông cháu cha xin xỏ được. Rất nhiều chuyện tiêu cực trong ngành mà nói ra thì không thể nào giải quyết được.”
Đồng quan điểm với thầy giáo Đỗ Việt Khoa, một số giáo viên giảng dạy lâu năm mà chúng tôi tiếp xúc cho biết rất thông hiểu cho hoàn cảnh của hầu hết các sinh viên sư phạm mới tốt nghiệp phải tốn công, tốn sức và nhiều người phải chạy vạy hàng chục triệu cho đến hàng trăm triệu để có được công việc với mức lương vài ba triệu đồng/một tháng. Và điều mà các giáo viên thâm niên nhấn mạnh rất đau lòng khi nhìn thấy không ít giáo viên trẻ tuổi có tâm huyết với nghề, nhưng đành phải xếp xó tấm bằng sư phạm và trở thành công nhân, lao động tay chân trong nhà máy, cơ xưởng…


Học sinh, sinh viên tại Hà Nội tìm hiểu thông tin du học, ảnh chụp hôm 4/10/2016. Photo: AFP


Giải quyết hậu quả ra sao?
Trước đây giới sinh viên thường truyền khẩu cùng nhau “chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm”, nhưng giờ đây dẫu rằng có “chạy cùng sào” cũng không muốn học ngành sư phạm. Nhất là thời gian gần đây, Bộ trưởng Giáo Dục Phùng Xuân Nhạ đưa ra đề án thử nghiệm bỏ biên chế giáo viên khiến cho nhiều bạn trẻ đánh đồng nghề dạy học sẽ không ổn định. Và khi sinh viên quay lưng với ngành sư phạm thì dù các cơ sở đào tạo, bao gồm trường đại học và cao đẳng sử dụng cách thức lấy điểm chuẩn ở mức thấp cũng không thu hút được đầu vào.
Mặc dù vậy, cách thức tuyển sinh này bị giới chuyên môn phản đối là “không thể chấp nhận được” và gây nghiêm trọng đến chất lượng giáo dục. Báo mạng Zing.vn dẫn lời của Phó Giáo sư Văn Như Cương, Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Lương Thế Vinh, Hà Nội nhận định về việc lấy mức trúng tuyển 9 điểm cho 3 môn để vào ngành sư phạm là nguy hại và là nỗi lo cho thế hệ tương lai vì sẽ đào tạo ra những giáo viên không đủ chất lượng. Phó Giáo sư Văn Như Cương còn cho rằng để đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục của Việt Nam thì việc đầu tiên là thay đổi giáo viên.
Thế nhưng, Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hưng, từng giảng dạy trong và ngoài nước cũng như tiếp cận với nhiều nền giáo dục của thế giới hàng chục năm, lại quả quyết: “Nền giáo dục Việt Nam không phải chỉ là lạc hậu mà còn là lạc đường. Vì lạc đường nên nó loay hoay mãi không có lối ra. Mình sai thì còn có thể sửa, nhưng đi lạc đường mà lại tin tưởng con đường đó đúng thì không bao giờ thoát ra khỏi cái hệ lụy đó được.”
Một trong những lụy nghiêm trọng nhất mà Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hưng đề cập đó là ngành sư phạm đang đi vào ngõ cụt và viễn ảnh giáo dục của Việt Nam được so sánh như một bức màn đen mà không tia sáng nào lọt qua được, nếu như giới lãnh đạo giáo dục cấp thượng tầng không bao giờ nhận thức họ đang bị lạc đường. Đài Á Châu Tự Do ghi nhận trong mùa tuyển sinh năm 2017, mặc dù đa số các trường đại học và cao đẳng sư phạm lấy điểm chuẩn rất thấp, khoảng từ 9 đến 15.5 điểm để thu hút đầu vào nhưng một số trường cho biết đến ngày 9 tháng 8 chỉ có số ít sinh viên đăng ký nhập học. Trong khi đó, một điểm sáng đối với ngành sư phạm khi hai trường Đại học Sự phạm Hà Nội và Đại học Sư phạm Saigon công bố điểm chuẩn trúng tuyển lần lượt là 27.5 và 26.5 điểm. Tuy nhiên, mùa khai trường năm học mới 2017-2018 chưa đến, nhưng rất nhiều giáo viên khắp các tỉnh, thành tại Việt Nam âu lo trước thông tin có đến 51 giáo viên thuộc các trường tiểu học và trung học cơ sở ở huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên nhận thông báo bị cắt hợp đồng làm việc.
Hòa Ái, phóng viên RFA
2017-08-10

--------------------
Khi “lạm phát” lãnh đạo trong bộ máy nhà nước

 




Đợt thi tuyển công chức trực tuyến do Bộ Nội Vụ tổ chức trước đây. (ảnh minh họa) File photo


(RFA): Đoàn giám sát của Quốc hội ngày 7/8 công bố kết quả giám sát về việc thực hiện chính sách pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2016, cho thấy hiện tại số lượng người giữ vị trí lãnh đạo từ cấp phòng trở lên là quá lớn, dẫn đến mất cân đối trong tỷ lệ lãnh đạo và công chức.
Hệ lụy khôn lường
Báo cáo của đoàn giám sát nêu rõ, nếu năm 2011 tại các tổng cục thuộc bộ, cơ quan ngang bộ số công chức giữ vị trí quản lý từ cấp phòng trở lên là hơn 12,200 người, tỷ lệ lãnh đạo trên công chức là 1/6 thì đến năm 2016 tăng lên hơn 13,500 người, tỷ lệ là 1/5 tức là cứ 5 công chức lại có một lãnh đạo. Tương tự ở các vụ, cục thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ tăng từ hơn 3,800 lên hơn 4,600, tỷ lệ là 1/2 và 4/7 (tức cứ 7 công chức bình thường lại có 4 người lãnh đạo).
Tại Bộ Công thương, báo cáo cho thấy, cứ 4 công chức lại có 3 người là lãnh đạo. Bộ Tài chính, Bộ Lao động, Thương Binh và Xã hội, Văn phòng Chính phủ, Bộ Nội vụ thì tỷ lệ nhỏ hơn một chút là 3 lãnh đạo/5 công chức.
Từ Sàigòn, Nhà báo độc lập - Tiến sĩ Phạm Chí Dũng nói với chúng tôi rằng khi một bộ máy có quá nhiều người làm “quan” thì chỉ dễ sinh ra xung đột lợi ích: “Khi quá nhiều lãnh đạo như vậy thì thường phát sinh tư tưởng cạnh tranh đấu đá để tìm lợi ích chứ không phải là tìm việc, những lợi ích riêng tư. Họ có thể tiếp cận dân chúng, doanh nghiệp và qua đó có được những khoản tiền riêng bỏ túi. Cơ quan nào càng nhiều lãnh đạo thì đấu đá, xung đột nhau càng nặng nề.”
Vị Tiến sĩ này cũng đưa ra thêm một yếu tố nữa đó là nỗi lo ngân sách: "Càng nhiều lãnh đạo thì ngân sách càng gánh nhiều, gánh một cách kinh khủng! Mà lương lãnh đạo không phải là thấp. Làm lãnh đạo thì hệ số lương cao, hệ số cao thì thu nhập cao. Nhưng họ lại không làm gì cả hoặc làm rất ít thôi."
Một mối quan ngại mà Nhà báo này đặt ra đó là Việt Nam chỉ bằng 1/25 diện tích Hoa Kỳ nhưng đội ngũ lãnh đạo lại gấp 3 lần quốc gia châu Mỹ này. Ông nói rằng điều này làm cho hiệu quả thiết chế của bộ máy nhà nước ở Việt Nam yếu đi trầm trọng.


Ông Trịnh Xuân Thanh, nguyên cán bộ Bộ Công Thương baodatviet


Luật sư Trần Quốc Thuận, người từng 14 năm làm Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đồng tình với quan điểm rằng càng nhiều lãnh đạo thì chi phí cho lương bổng và chế độ càng tăng. Ông bổ sung thêm rằng càng có chức có quyền thì càng dễ gây ra nạn tham nhũng: "Những người làm lớn nếu có tham nhũng thì có thể gây ra thiệt hại rất lớn, nhìn vào những vụ án sẽ xét xử nay mai hay đang xét xử sẽ thấy rõ ràng thiệt hại rất lớn. Đây là người ta muốn nói đến chuyện chia quyền chia lợi với nhau. Đó là một dấu hiệu rất không tốt."
Một vụ việc liên quan đến tham nhũng làm xao động dư luận gần đây nhất là vụ ông Trịnh Xuân Thanh, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Cổ phần xây lắp Dầu khí Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch tỉnh Hậu Giang. Ông Thanh bị nghi đã tham nhũng số tiền hơn 3 ngàn tỷ đồng, sau đó ông này bỏ trốn và bị Việt Nam truy nã quốc tế. Hiện Việt Nam cho biết ông Thanh đã "về xin đầu thú", trong khi Đức cáo buộc Việt Nam đã cho bắt cóc ông trên lãnh thổ của quốc gia này.
Trong báo cáo của đoàn giám sát Quốc hội, vấn đề dư thừa cấp phó cũng được đề cập đến. Chuyện quá nhiều “phó” đã không ít lần được các đại biểu trình bày trước Quốc hội nhưng hiện vẫn chưa được giải quyết. Ngay trong phiên họp Quốc hội tháng 6 vừa qua, phó Bí thư tỉnh Yên Bái đã phải giải trình về việc 4 sở của tỉnh này thừa Phó giám đốc. Giữa năm ngoái, dư luận cũng được phen “dở khóc dở cười” khi biết tin Sở Nông nghiệp tỉnh Thanh Hóa có tới 8 Phó giám đốc.
Trong báo cáo kinh tế xã hội được Phó thủ tướng Trương Hoà Bình trình bày trước Quốc hội sáng 22/5 vừa qua cũng đề cập đến việc Sở Tài nguyên Bình Định có tới 6 Phó giám đốc. Sở Lao động Hải Dương có 44 lãnh đạo trong tổng số 46 công chức; Sở Nông nghiệpThái Nguyên bổ nhiệm thừa 23 lãnh đạo.
“Lạm phát lãnh đạo” - độc quyền của Việt Nam?
Một câu hỏi được đặt ra là tại sao ở nhiều nước khác, có những trường hợp một người lãnh đạo có cả thảy 6, 7 người làm phó phụ tá giúp họ. Tuy nhiên, những quốc gia này lại không lâm vào tình trạng “lạm phát” lãnh đạo như ở Việt Nam. Trả lời khúc mắc này, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng cho rằng do tỷ lệ công chức, lãnh đạo trên đầu người dân ở hầu hết các quốc gia đều nhỏ hơn Việt Nam: "Ở Việt Nam tỷ lệ công chức trên đầu người là rất cao. Ví dụ ở Việt Nam có 3 triệu công chức, tính trên gần 100 triệu dân số, như vậy tỷ lệ đã là 3% rồi. Trong khi đó ở những nước phát triển người ta gia tăng người làm trực tiếp chứ không gia tăng lực lượng lãnh đạo. Họ không cần lãnh đạo. Họ tinh chứ không cần đông."
Còn luật sư Trần Quốc Thuận thì nói rằng người ta dùng từ “lạm phát” ở Việt Nam là do cả bộ máy quá cồng kềnh mà ông đánh giá nguyên nhân là vì tình trạng “chia việc ra làm” chứ không có giáo dục chuyên môn: "Nhà nước Việt Nam là nhà nước thoát ra trong một cuộc chiến tranh và nhiều người làm nhà nước không được đào tạo cho nên cứ chia việc ra làm nên thành một bộ máy cồng kềnh, không khoa học. So với những nước tiên tiến thì người ta được đào tạo chính quy có hệ thống, pháp luật rõ ràng nên người ta gọn nhẹ."
Cũng từ đây ông chia sẻ rằng Việt Nam đã nhận ra vấn đề này và đã nhiều lần lên tiếng giải quyết. Tuy nhiên số lượng lãnh đạo không những không được giảm xuống mà còn tăng lên trong những năm gần đây. Theo ông, nguyên nhân một phần là do việc điều chuyển cán bộ: "Có nhiều lúc cần phải sắp xếp giữa các tỉnh thành phố trực thuộc trung ương thì phải điều chuyển người về trung ương. Mà họ đang làm chủ tịch, Phó chủ tịch khi điều chuyển cũng phải để họ tối thiểu làm phó nếu không làm trưởng được. Phải bảo đảm quyền lợi của người ta vì người ta không mắc lý do gì mà bị điều chuyển đi."
Nhà báo Phạm Chí Dũng lại cho rằng tình trạng này chưa được giải quyết là vì chủ nghĩa thân hữu ở Việt Nam quá tràn lan, tức là những người thân quen của nhau giúp chạy chọt các vị trí công việc cho nhau.
RFA, 10/8/2017

--------------------
Hoạt động an ninh trong các cơ quan ngoại giao Việt Nam

 




Hình ảnh ông Trịnh Xuân Thanh được đưa lên truyền hình Việt Nam, nói rằng ông đầu thú. AFP


(RFA): Vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh trên đất Đức đã dẫn đến việc trục xuất một nhân viên của sứ quán Việt Nam tại Đức, được cho là nhân viên của cơ quan an ninh Việt Nam. Hoạt động của cơ quan an ninh Việt Nam trong các phái bộ ngoại giao ở nước ngoài như thế nào?
Nhân viên an ninh trong vỏ bọc ngoại giao
Ông Đặng Xương Hùng, một cựu viên chức Bộ ngoại giao Việt Nam từng làm việc trong các cơ quan lãnh sự Việt Nam tại Thụy Sĩ, nói với chúng tôi về vị trí của nhân viên an ninh Việt Nam bên trong các tòa đại sứ: “Thông thường thì các sứ quán Việt Nam tại nước ngoài bao giờ cũng có một nhân viên an ninh của Bộ Công an chuyển sang, núp dưới danh nghĩa có hàm ngoại giao, thường giữ chức Bí thư thứ nhất, thường làm nhiệm vụ báo chí, cũng như là làm nhiệm vụ quản lý cộng đồng người Việt, tức là cái gọi là “người Việt yêu nước”, hay là những tổ chức mà Việt Nam gọi là phản động chống lại chính quyền. Ở các sứ quán đều có một suất như vậy, và lần lượt người phía an ninh đưa người sang Bộ ngoại giao, làm thủ tục như một cán bộ ngoại giao, đi như một cán bộ ngoại giao.
Ông Hùng cho rằng việc có mặt một nhân viên an ninh trong sứ quán cũng là một thông lệ trong ngành ngoại giao trên thế giới, miễn là nhân viên đó hoạt động trong khuôn khổ pháp luật của nước sở tại. Vào năm 2014, ông Đặng Xương Hùng nộp đơn cho chính phủ Thụy Sĩ xin tị nạn chính trị, và ông sống ở đất nước này cho đến nay.
Ông Hùng cho biết là các nhân viên an ninh có hai nguồn thu nhập, thứ nhất là từ các chi phí visa của các cơ quan lãnh sự Việt Nam, vì những người này thường phụ trách cả việc cấp phát visa vào Việt Nam, và nguồn thu nhập thứ hai của họ là từ Bộ Công an: “Họ có một khoản tài chính do chính phía Bộ Công an cấp cho những nghiệp vụ của họ, và tiền đó không phải là của Bộ ngoại giao, của Bộ Tài chính cấp cho Bộ Ngoại giao, mà đó là tiền của phía Bộ Công an gọi là chi phí nghiệp vụ. Tôi cũng thường nghe họ nói đó là một chi phí đặc biệt dùng cho những hoạt động ví dụ như mua chuộc, cho những người nào có thông tin tốt cho phía an ninh Việt Nam.”
Sau khi vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh trên đất Đức được tiết lộ, một viên chức của sứ quán Việt Nam phụ trách báo chí là ông Nguyễn Đức Thoa bị phía Đức yêu cầu rời khỏi đất Đức, vì được cho rằng dinh líu tới vụ bắt cóc. Theo ông Hùng thì ông Thoa có hàm Đại tá công an.
Khi chúng tôi đặt câu hỏi là liệu các viên chức ngoại giao cao cấp của Việt Nam có biết tới kế hoạch bắt cóc hay không, ông Hùng nói: “Theo tôi thì 50/50, cũng không loại trừ khả năng là các ông ấy không biết. Cũng có thể đó là một chuyên án đặc biệt chỉ có Bộ Công an biết, hoặc là một cái chuỗi thông tin chỉ đi qua một số người thôi, đi thẳng đến nơi hành động.”

An ninh Việt Nam và cộng đồng người Việt hải ngoại

Theo ông Đặng Xương Hùng thì ảnh hưởng của các hoạt động của an ninh Việt Nam trong các cộng đồng người Việt tại hải ngoại mạnh nhất là tại các quốc gia Đông Âu theo cộng sản trước năm 1989, nơi có một cộng đồng đông đảo những du học sinh, hay người xuất khẩu lao động ra đi từ nước Việt Nam cộng sản, còn ở các quốc gia phương Tây như Mỹ, Canada, Tây Âu,… thì yếu hơn nhiều. Chính vì lý do đó, theo ông Hùng, việc chuyển ông Trịnh Xuân Thanh về Việt Nam đã được thực hiện qua ngã Cộng hòa Séc, một nước cộng sản Đông Âu trước kia. Thông tin ông Thanh được đưa qua Cộng hòa Séc để mang về Việt Nam được luật sư của ông Thanh là ông Victor Pfaff nói với hãng tin Reuters vào hôm 3 tháng Tám, 2017.
Sáng ngày 10 tháng Tám, giờ châu Âu, tờ báo Spiegel của Đức loan tải rằng có một nhân viên người Việt của sở di trú Đức bị tình nghi có liên quan đến vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh. Nhà báo Lê Trung Khoa của tờ Thoibao, bằng Việt ngữ tại thủ đô Berlin cho chúng tôi biết: “Thông tin trên tờ Spiegel đã tiết lộ rằng có một người tên là T. hiện làm nhân viên cho Sở Di trú Đức, có điều kiện vào các ngân hàng dữ liệu, xem dữ liệu của toàn bộ những người tị nạn, kể cả người Việt Nam. Họ nghi ngờ rằng phải chăng những thông tin đó được ông này đưa ra ngoài và có thể là để cho người ta biết địa chỉ lưu trú của ông Trịnh Xuân Thanh đăng ký ở Đức, để mật vụ Việt Nam có thể ập đến bắt.”
Cũng ông Lê Trung Khoa cho chúng tôi biết rằng Sở Di trú Đức cho ông biết rằng người đàn ông tên T. mà tờ Spiegel nêu tên, vừa bị cho nghỉ việc trong ngày 10 tháng Tám, vì nghi vấn tiết lộ bí mật.
Chúng tôi chưa có một nguồn tin khác để xác định việc này. Khi gọi điện tới tòa Đại sứ Việt Nam tại Đức thì được trả lời rằng tòa Đại sứ không có thông tin gì cả. Theo ông Lê Trung Khoa, sự việc này sẽ có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng người Việt tại Đức: “Rất nhiều hội đoàn ở đây có liên quan đến Sở Di trú ngạc nhiên là tại sao nhiều người Việt Nam ở đây biết thông tin nội bộ của họ. Qua việc này có lẽ họ lờ mờ hiểu ra rằng có một bàn tay ở bên trong, đưa thông tin ra, làm bất lợi cho những hội đoàn có đăng ký ở Đức.”
Trở lại quan hệ giữa Bộ ngoại giao Việt Nam và các nhân viên an ninh Việt Nam, ông Đặng Xương Hùng cho rằng vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh, gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa hai nước Việt Nam và Đức, chứng tỏ rằng Bộ Ngoại giao đã không có tiếng nói mạnh như cơ quan an ninh của Việt Nam. Nhưng mặt khác ông Hùng cũng cho rằng ảnh hưởng của cơ quan an ninh Việt Nam trong cộng đồng người Việt tại hải ngoại nói chung ngày càng giảm, vì hình ảnh cai trị của đảng cộng sản trong nước đã sụt giảm.
Cho đến giờ này thì trước cáo buộc bắt giữ người bất hợp pháp của chính phủ Đức, Việt Nam chỉ có ra tuyên bố lấy làm tiếc, nói rằng ông Thanh đã về nước đầu thú, nhưng không công nhận cũng như phủ nhận hành động bắt cóc.
Tin cuối cùng chúng tôi nhận được từ báo Spiegel là cơ quan Công tố của Đức tình nghi rằng ông Trịnh Xuân Thanh đã bị cầm giữ trong Sứ quán Việt Nam trước khi được đưa đi.
Kính Hòa RFA
2017-08-10