HOME
Tin Thế Giới
 
Hàng không mẫu hạm Reagan rời Nhật Bản tuần tra Biển Đông
 

Khu trục hạm USS Ronald Reagan.wikipedia

(RFI): Hàng không mẫu hạm USS Ronald Reagan đã xuất phát từ căn cứ hải quân Yokosuka tại tỉnh Kanagawa, Nhật Bản, ngày 16/05/2017 để tiến hành tuần tra thường niên tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, chuyến tuần tra năm nay diễn ra trong bối cảnh cẳng thẳng gia tăng trong khu vực vì chương trình hoả tiễn đạn đạo và hạt nhân của Bắc Hàn và tranh chấp chủ quyền lãnh hải tại Biển Đông.
Theo trang Japan Times, tầu Reagan rời cảng neo đậu thường trực chỉ hai ngày sau khi Bình Nhưỡng lại tiến hành thử hoả tiễn hiện đại. Dù chương trình ghé thăm cảng một số nước và các chiến dịch khác không được thông báo, nhưng hàng không mẫu hạm Reagan sẽ tiến hành các cuộc «tuần tra thông thường» tại Biển Đông đang có tranh chấp, theo cách gọi của Hải Quân Mỹ. Hành động này có thể khiến Bắc Kinh tức giận.
Ngoài ra, trước tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, hàng không mẫu hạm USS Reagan cũng sẽ tiếp tục hoạt động tại vùng biển Nhật Bản. Hiện tại, hàng không mẫu hạm USS Carl Vinson, được phái đến khu vực để gây sức ép với Bắc Hàn cách đây một tháng, đang tiến hành nhiều cuộc tập trận với Hải Quân Nam Hàn. Tuy nhiên, trước nguy cơ căng thẳng gia tăng, tầu Reagan sẽ thay thế tầu Vinson tại vùng biển Nhật Bản.
Một số cơ quan truyền thông địa phương Nhật Bản, trích nguồn tin chính phủ, cho biết, tầu Reagan đồng thời có thể sẽ tập trận chung với Lực Lượng Phòng Vệ Nhật Bản tại vùng biển Nhật Bản hoặc tại biển Hoa Đông nhằm gây thêm sức ép với Bình Nhưỡng.
Dài 300 mét với hơn 5.000 nhân viên và có khoảng 60 máy bay, hàng không mẫu hạm USS Ronald Reagan thay thế tầu USS George Washington từ năm 2015 và thuộc Đội Hàng không mẫu hạm tấn công số 5 (Carrier Strike Group 5) đóng tại căn cứ Yokosuka.
Thu Hằng 17-05-2017

--------------------
Con Đường Tơ Lụa: Trung Quốc đưa tuyên truyền đến tận đầu giường

 

Công trình nghệ thuât ''Cầu Vàng trên Đường Tơ Lụa' của nghệ sĩ Shu Yong, mừng thượng đỉnh tại Bắc Kinh, về đề án Một Vành Đai Một Con Đường - OBOR. Ảnh ngày 10/05/2017.Reuters

(RFI): Thượng đỉnh tại Bắc Kinh về Con Đường Tơ Lụa Mới của Trung Quốc trong hai ngày 14-15/05/2017 đã bế mạc. Theo ghi nhận của phóng viên hãng tin Pháp AFP tại Bắc Kinh, để tuyên truyền về sáng kiến này, Trung Quốc đã dùng đến một phương thức được cho là khá tinh xảo: Đó là kể lại những câu chuyện về Con Đường Tơ Lụa qua sách hay video mà người ta đọc hay xem trước khi ngủ. Đối tượng tuyên truyền là cả trẻ em lẫn người lớn, trong nước cũng như ngoài nước.
Theo Joanna Chiu, phóng viên AFP tại Bắc Kinh, đó là những câu chuyện như trong một đoạn video, người ta thấy một người Mỹ kể cho đứa con gái vào lúc đi ngủ, câu chuyện về ông Tập Cận Bình ký đề án Con Đường Tơ Lụa Mới với một chương trình đồ sộ về hạ tầng cơ sở.
Hai ngày trước cuộc họp thượng đỉnh quy tụ gần 30 lãnh đạo thế giới, truyền thông nhà nước ồ ạt đưa lên trang mạng một loạt video ca ngợi kế hoạch Một Vành Đai, Một Con Đường (One Belt One Road - OBOR) của Tập Cận Bình. Các clip video nhắm vào người nước ngoài hơn là người bản xứ, đã xuất hiện trên Facebook, Twitter, YouTube, bình thường bị cấm ở Trung Quốc.
Báo Anh Ngữ China Daily đã đưa lên mạng những mẫu chuyện của Erik Nilsson, một nhà báo Mỹ làm việc cho tờ báo nhà nước này, kể cho con gái mình nghe trước khi đi ngủ câu chuyện về đề án này.
Trong câu chuyện đầu tiên, ông Nilsson sử dụng một tấm bản đồ và hình ghép Lego để giải thích rằng đề án hàng tỷ đô la này sẽ giúp chuyển hàng hóa vòng quanh thế giới dễ dàng hơn như thế nào. Trước khi tắt đèn ông còn nói với cô con gái: «Đó là ý của Trung Quốc nhưng giờ đây nó thuộc về thế giới».
Trong một email gởi đến AFP, Erik Nilsson giải thích ông đã phát triển khái niệm này với đồng nghiệp Trung Quốc, dựa trên kinh nghiệm bản thân ông, thường nói chuyện với con gái về những chuyến đi làm việc của ông.
Loạt chuyện về Vành Đai và Con Đường, theo ông, rất tự nhiên vì đó là cung cách mà ông và con gái nói chuyện trước khi ông bắt đầu một chuyến đi làm việc. Và ê kíp của ông tin là phương thức này giới thiệu được một cách dễ hiểu một đề án rất phức tạp để mọi người, Trung Quốc cũng như nước ngoài, đều hiểu.

Phát huy quyền lực mềm

Đề án con đường tơ lụa mới này của ông Tập Cận Bình nhằm mục tiêu gắn Châu Á với Châu Âu, Châu Phi qua một hệ thống khổng lồ bao gồm đồ sộ đường sắt, đường bộ và đường biển.
Các nhà phân tích xem đây là nỗ lực phát huy quyền lực mềm của Trung Quốc, chộp lấy chiếc áo khoác toàn cầu hóa, trong lúc mà nước Mỹ lại trở thành hướng nội thời Donald Trump với chính sách «America Fisrt».
Một phim hoạt hình khác, tựa đề «Bon voyage, Whisky», nói đến hành trình 20 ngày trong tháng Tư của một chai Whisky, lái một chiếc xe lửa chở hàng đầu tiên nối liền Anh Quốc và Trung Quốc. Mắt của Whisky biến thành hình quả tim, khi nhìn thấy một lọ vitamin mặc váy hồng trên chiếc xe lửa China Railway Express. Và cả hai kết thúc hành trình ở một phòng ăn một gia đình Trung Quốc.
Trong lúc đó, một clip nhạc tập hợp trẻ em, có vẻ là từ nhiều nước khác nhau trên thế giới, hát ca ngợi và bày tỏ lòng «biết ơn» đối với kế hoạch Một Vành Đai, Một Con Đường đã mang lại tương lai cho mọi người.
Theo hãng tin Pháp AFP, giới phân tích nhận thấy là các video được tung ra nhằm hai mục đích: Một mặt là đáp trả những lời chỉ trích là kế hoạch là nhằm phát triển thị trường xuất khẩu Trung Quốc hơn là tạo cơ hội đầu tư cho các nước ngoài. Một mặt khác thì đó cũng là nỗ lực hầu thuyết phục dân chúng nước ngoài là chủ trương này, nếu thực hiện được, sẽ tốt cho mọi người.
Một chuyên gia về truyền thông, Nicole Tamacs, trường đại học Tây An-Giao Thông-Liverpool, cho rằng các video này không dành riêng cho trẻ em. «Khái niệm ‘chuyện kể cho con lúc lên giường (bedtime story)’ có lẽ chỉ là cách để ‘làm dịu đi’ hay xóa bỏ cảm giác bị đề án OBOR tấn công hay đe dọa».
Phóng viên AFP ghi nhận đây không phải lần đầu tiên Trung Quốc sử dụng yếu tố người nước ngoài trong các video tuyên truyền cho một chương trình của chính phủ. Năm 2015, truyền thông nhà nước đã đưa lên một video nhạc nước ngoài sống động để nói về kế hoạch 5 năm lần thứ 13 của chính phủ.
Manya Koetse, chuyên gia nghiên cứu về trào lưu xã hội Trung Quốc giải thích: «Đây là phong cách hiện nay của các truyền thông Trung Quốc để mở rộng ảnh hưởng ra khán thính giả khắp nơi. Cách tuyên truyền hiện nay không còn như vào năm 1997, mà đi theo trào lưu thời đại với video trên mạng, trên mobile, nhạc và lời phù hợp với con người thế hệ hiện tại.’ Và Bắc Kinh «muốn cho thấy vai trò của Trung Quốc trên thế giới trong tư cách như một nhà lãnh đạo hài hòa, giúp toàn thể thế giới trở thành một nơi phồn thịnh hơn.»
Mai Vân 17-05-2017

--------------------
Brazil phá vỡ mạng lưới nhập lậu cá bẩn Trung Quốc

 

Thực phẩm độc, hại từ Trung Quốc gây lo ngại. Ảnh minh họaWikipedia

(RFI): Hai tháng sau tai tiếng thịt bẩn nhập từ Trung Quốc, ngành vệ sinh an toàn thực phẩm Brazil lại bị nghi ngờ tham nhũng trong một vụ mới. Ngày 16/05/2017, cảnh sát Brazil đã phá vỡ một mạng lưới nhập khẩu cá bẩn, được bơm nước và hóa chất để tăng trọng lượng của cá.
Nhân viên vệ sinh an toàn thực phẩm thuộc bộ Nông Nghiệp tại bang Santa Catarina (nam Brazil) bị tình nghi nhận hối lộ «nhắm mắt làm ngơ» để các doanh nghiệp địa phương đưa cá bẩn nhập từ Trung Quốc vào thị trường.
Bản thông cáo của cảnh sát liên bang cho biết «Nước và hóa chất được bơm vào cá để tăng trọng lượng của cá», đồng thời cáo buộc «sự bảo trợ bất chính» của các nhân viên tham nhũng đối với các doanh nghiệp phạm pháp.
Rất nhiều mẫu xét nghiệm «được lấy từ năm 2015 đến 2017» chứng minh hành động gian dối trên, theo tuyên bố của cảnh sát trưởng Mauricio Todeschini với hãng tin AFP. Ông cũng nhấn mạnh là các doanh nghiệp trên «bán sản phẩm trên khắp Brazil».
Ngoài mạng lưới này, cảnh sát Brazil cũng đã phá vỡ một mạng lưới tham nhũng khác liên quan đến công chức của bộ Nông Nghiệp. Những người này bị cáo buộc nhận hối lộ để «trì hoãn, thậm chí là hủy các đơn phạt» đối với các doanh nghiệp phạm pháp. «Những người liên quan sẽ bị cách chức ngay lập tức», theo thông báo của bộ trưởng Nông Nghiệp Blairo Maggi, hiện đang công du Ả Rập Xê Út.
Tháng 03/2017, chính quyền vệ sinh thực phẩm Brazil cũng bị dính vào một tai tiếng lớn liên quan đến thịt bẩn từ Trung Quốc. Theo các nhà điều tra, khoảng 1 triệu đô la được đưa hối lộ từ năm 2010 đến 2016 tại Brazil. Quốc gia Nam Mỹ này hiện đang chịu lệnh cấm vận hoàn toàn hay một phần từ khoảng 20 quốc gia.
Thu Hằng 17-05-2017

--------------------
Biển Đông: Hải Quân Mỹ-Singapore-Thái Lan diễn tập chung

 



Một cuộc tập trận CARAT tại Thái Lan năm 2015.Ảnh: Wikipedia

(RFI): Chiến hạm của Hoa Kỳ, Singapore và Thái Lan đã tiến hành một cuộc diễn tập chung tại Biển Đông vào tuần trước. Hoa Kỳ muốn thể hiện ý định đa phương hóa các cuộc tập trận với một số nước châu Á đang phải đối mặt với các vấn đề an ninh ngày thêm căng thẳng trong vùng.
Theo trang Defense Daily ngày thứ Hai 15/05/2017, cuộc diễn tập chung CARAT kéo dài 3 ngày. Phía Hải Quân Hoa Kỳ có hai chiến hạm tham gia: Tầu khu trục có hoả tiễn dẫn đường USS Sterett (DDG-104) và tầu chiến đấu ven biển USS Coronado (LCS 4). Singapore cử chiến hạm RSS Intrepid (FFS 69) và Thái Lan cử chiến hạm HTMS Naresuan (FFG 421).
Theo Hải Quân Hoa Kỳ, bốn tầu cùng tiến hành theo bản kế hoạch từ trước, gồm các hoạt động theo dõi, tập bắn, lên tầu, khám xét và bắt giữ (VBSS), kèm theo là các hoạt động không quân chung và thông tin truyền thông.
Trong một bản thông cáo, tư lệnh Doug Meagher, chỉ huy tầu USS Coronado, nhấn mạnh: «Các cuộc diễn tập hải quân đa phương tạo điều kiện quan trọng để cải thiện quan hệ đối tác hàng hải với Hải Quân Hoàng Gia Thái Lan và Cộng Hòa Singapore, đồng thời tăng cường khả năng hợp tác chặt chẽ trong các nhiệm vụ hợp tác an ninh».
Cuộc diễn tập CARAT gồm các hoạt động đào tạo an ninh hàng hải nhằm tăng cường hợp tác và hỗ trợ giữa hải quân của ba nước. Hoa Kỳ bắt đầu hoạt động diễn tập này với Singapore và Thái Lan từ năm 1995.
Thu Hằng 17-05-2017

--------------------
Mỹ và Trung Quốc cùng soạn nghị quyết trừng phạt Bắc Hàn

 

Hình ảnh một vụ bắn thử hoả tiễn tầm xa của Bắc Hàn được hãng tin KCNA công bố ngày 15/05/2017.Reuters

(RFI): AFP dẫn lời đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Nikki Haley ngày 16/05/2017, thông báo Hoa Kỳ và Trung Quốc đang cùng soạn thảo nghị quyết mới trình Hội Đồng Bảo An về các biện pháp trừng phạt bổ sung đối với Bắc Hàn sau vụ bắn thử tên lửa đạn đạo của nước này cuối tuần qua.
Sau vụ bắn tên lửa hôm Chủ Nhật, 14/05, và cũng là lần thứ 10 kể từ đầu năm nay, một lần nữa quốc tế lại đồng thanh lên án Bắc Hàn. Theo đề nghị của Hoa Kỳ và Nhật Bản, Hội Đồng Bảo An đã triệu tập phiên họp khẩn chiều qua 16/05.
Trước khi bước vào cuộc thảo luận kín tại Hội Đồng Bảo An, bà Nikki Haley tuyên bố với các nhà báo rằng Washington và Bắc Kinh đang chuẩn một dự thảo nghị quyết trừng phạt mới nhằm vào Bình Nhưỡng. Tuy nhiên, hết cuộc họp tối qua của Hội Đồng Bảo An, theo các nhà ngoại giao ở New York, vẫn chưa có dự thảo nghị quyết nào được phổ biến. Trung Quốc vẫn muốn kêu gọi đối thoại để giảm căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.
Đại sứ Haley cũng khẳng định lại rằng Washington sẵn sàng «nói chuyện» với Bình Nhưỡng, nhưng với điều kiện Bắc Hàn ngừng hoàn toàn hoạt động hạt nhân và thử tên lửa.
Trong khi đó, Bắc Hàn dường như vẫn tìm kiếm một thế mạnh, trước khi có thể ngồi vào bàn đàm phán với quốc tế. Theo các chuyên gia, vụ bắn thử hôm Chủ Nhật vừa qua chứng tỏ Bắc Hàn đã đạt được tiến bộ đáng kể trong lĩnh vực tên lửa đạn đạo. Mục tiêu của họ là phát triển thành công tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân có tầm bắn vươn tới lãnh thổ Mỹ.

Đô đốc Mỹ kêu gọi trừng phạt mạnh hơn

Liên quan đến chương trình vũ khí của Bình Nhưỡng, hôm nay, đô đốc Harry Harris, chỉ huy lực lượng Mỹ tại Thái Bình Dương, đang ở thăm Nhật Bản đã tuyên bố:«Hành vi nguy hiểm của Bắc Hàn không chỉ đe dọa bán đảo Triều Tiên…. Đó còn là mối nguy hiểm đối với Trung Quốc và Nga». Ông cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế trừng phạt nặng hơn nữa chế độ Bình Nhưỡng.
Về tình hình trên bán đảo Triều Tiên, hôm nay, tổng thống Nam Hàn Moon Jae In cho biết muốn mở lại đường dây liên lạc với miền Bắc và giao cho bộ Thống Nhất triển khai công việc này. Đường dây liên lạc giữa hai miền đã bị Bắc Hàn cắt năm 2016, sau khi Bình Nhưỡng bị một loạt trừng phạt quốc tế do vụ thử hạt nhân lần thứ 5 hồi đầu năm đó.
Anh Vũ 17-05-2017

--------------------
OBOR: Mô hình «toàn cầu hóa» kiểu Trung Quốc

 

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đọc thông cáo chung kết thúc thượng đỉnh "Con Đường Tơ Lụa Mới OBOR", Bắc Kinh, ngày 15/05/2017. REUTERS/Jason Lee

(RFI): «Con Đường Tơ Lụa Mới» - mô hình toàn cầu hóa kiểu Trung Quốc; Pháp chỉ định một nhân vật cánh hữu làm thủ tướng chính phủ; Tấn công tin học mạng trên toàn cầu: Trách nhiệm thuộc về ai? Đây là những chủ đề thời sự chính được các nhật báo Pháp số ra ngày 16/05/2017 tranh luận nhiều nhất.
Trong hai ngày 14-15/05/2017, Thượng đỉnh «Con Đường Tơ Lụa Mới - OBOR (One Belt, One Road)» đã diễn ra tại Bắc Kinh. Le Monde nhận xét: «Tại Trung Quốc, Tập Cận Bình trải thảm ‘những con đường tơ lụa’». Trong bài diễn văn khai mạc hôm Chủ Nhật, chủ tịch Trung Quốc khẳng định đây là một «dự án thế kỷ» và kêu gọi «xây dựng một khối cộng đồng lớn cùng chia sẻ các lợi ích».
Thế nhưng, theo quan điểm của Les Echos, «Trung Quốc đang tìm cách áp đặt quan điểm của mình về toàn cầu hóa». Bởi vì, theo nhận xét của nhật báo, ngoài những lợi ích kinh tế từ Con Đường Tơ Lụa Mới này, thì Bắc Kinh dự định sử dụng dự án trên như là một bàn đạp trên bình diện địa chính trị cho phép Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng và gây được nhiều áp lực hơn trong việc điều hành thế giới.
Les Echos trích phân tích của ông Christian Deseglise, giáo sư đại học Columbia và chuyên gia về thị trường mới trỗi dậy thuộc ngân hàng HSBC, cho rằng: «Kể từ giờ Trung Quốc muốn có một vai trò lãnh đạo trên chính trường quốc tế. Với dự án Con Đường Tơ Lụa Mới OBOR, Trung Quốc có những phản ứng trước những chỉ trích về hiện tượng toàn cầu hóa và việc từ bỏ hệ thống Bretton Woods, một hệ thống mà ở đó các nước mới trỗi dậy cảm thấy chưa được đại diện một cách thỏa đáng».
Hệ thống Bretton Woods này được ký kết vào năm 1944, tại một hội nghị diễn ra tại Bretton Woods, New Hampshire, quy tụ hơn 730 đại biểu đến từ 44 lãnh đạo quốc gia. Hệ thống này thống nhất mức tỷ giá cố định cho các đồng tiền chính và cho phép ngân hàng trung ương được can thiệp vào thị trường tiền tệ. Chế độ Bretton Woods quy định một ounce vàng có giá 35 đôla Mỹ. Hệ thống Bretton Woods kéo dài từ năm 1944 đến năm 1971.
Như để thuyết phục các đối tác Bắc Kinh đã cam kết một gói hỗ trợ về mặt tài chính trị giá 113 tỷ euro để phát triển nhiều công trình hạ tầng ở những nơi dự án OBOR đi qua (từ cầu cảng, đường bộ, cho đến đường sắt…), vốn tập trung đến hơn 60% dân số thế giới và chiếm đến 1/3 tổng thu nhập toàn cầu.
Tuy biết rằng đó là «một tham vọng quá khổ» nhưng đối với Bắc Kinh «dù chỉ là một phần dự án được thực hiện có hiệu quả, tiến bộ có được cũng sẽ rất là to lớn», như nhận định của ông Jean-François Di Meglio, chủ tịch Trung Tâm Cố Vấn Asia Centre.
Mặc dù cố sức bảo vệ «một sáng kiến đôi bên cùng có lợi» dựa trên sự «hợp tác» và đảm bảo mang lại «hòa bình và thịnh vượng», nhưng chủ tịch Tập Cận Bình vẫn không dỡ bỏ được mọi sự kháng cự của một số nước. Nhiều quốc gia láng giềng lo ngại chính sách bành trướng khu vực này của Trung Quốc, nhất là Ấn Độ và Nhật Bản.
Về phần mình, nhiều nước châu Âu cũng đã từ chối ký vào bản thông cáo chung do Trung Quốc soạn thảo khi cho rằng bản thông cáo này chưa đề cập đầy đủ những mối bận tâm của châu Âu trên phương diện minh bạch hóa thị trường công hay những chuẩn mực về xã hội và môi trường.
Tuy nhiên, về điểm này, Le Figaro có bài viết của nhà báo Renaud Girard chỉ trích Liên Hiệp Châu Âu đang thiếu một chiến lược trước đà tiến của Trung Quốc. Tác giả lưu ý là trên phương diện thương mại, Hoa Kỳ đã có một hình thức chiến lược riêng của mình là theo chủ nghĩa cơ hội. Nghĩa là tùy theo từng lợi ích tức thì mà Hoa Kỳ có thể luân phiên thay đổi mầu áo: tự do trao đổi mậu dịch hay bảo hộ mậu dịch.
Minh Anh 16-05-2017



--------------------
Pháp: Chính trường mong manh vì thủ tướng thuộc phe hữu

 
(RFI): Edouard Philippe, một người thuộc cánh hữu, đảng Những Người Cộng Hòa - LR, thị trưởng Le Havre, đã được tân tổng thống Pháp chọn làm thủ tướng. Đây cũng là chủ đề thời sự được các nhật báo Pháp hôm nay 16/05/2017 bàn đến nhiều nhất.
Trên trang nhất, báo công giáo La Croix nói đến «Thách thức cho việc thành lập nội các mới», bởi vì khi quyết định chọn ông Edouard Philippe, tân tổng thống Pháp đang trông cậy đến một cánh hữu trung dung hơn. Tờ kinh tế Les Echos xem đấy như là một sự «Liên minh». Đây cũng chính là hồi thứ hai của ông Emmanuel Macron trong chương trình tái lập đời sống chính trị ở Pháp như ông mong muốn trong suốt chiến dịch vận động tranh cử.
Thế nhưng, việc bổ nhiệm một nhân vật cánh hữu làm thủ tướng đã gây xáo trộn trong hàng ngũ đảng LR.
Một nhận xét cũng được tờ báo thiên hữu Le Figaro đồng chia sẻ với hàng tít lớn trên trang nhất: «Edouard Philippe ở điện Matignon: Macron làm chao đảo cánh hữu và thách thức cánh tả». Trong bài xã luận đề tựa: «Cánh hữu bị dồn vào chân tường», nhật báo cánh hữu xem quyết định bổ nhiệm này như là «Một sự chao đảo lớn trên chính trường Pháp», hay một sự «thao túng chính trị hòng làm nổ tung đảng Những Người Cộng Hòa»…
Tuy nhiên, nhật báo cánh hữu này cũng cảm thấy chưa mất hết hy vọng. Trong chiến dịch tranh cử tới đây, không có gì có thể cản trở LR đòi hỏi một sự thay đổi có tầm cỡ còn lớn hơn của En Marche! Đó là phải giành được thắng lợi trong bầu cử Quốc Hội. LR chiếm được đa số tuyệt đối hay tương đối, điều đó không quan trọng miễn là phải về đầu trong vòng hai bầu cử tối ngày 18/6 tới đây.
Về điểm này, tờ thiên tả Libération có cái nhìn hóm hỉnh hơn khi thông báo thị trưởng Le Havre, người thân cận của Alain Juppé (thị trưởng thành phố Bordeaux), Edouard Philippe được Emmanuel Macron bổ nhiệm làm thủ tướng. Tờ báo đặt câu hỏi lớn trên trang nhất: «Nhiệm vụ của ông là gì?», để rồi tự trả lời «Bẻ gãy cánh hữu».

Sự mong manh

Phân tích về việc tổng thống Pháp Emmanuel Macron bổ nhiệm một chính trị gia cánh hữu, ông Edouard Philippe làm thủ tướng, báo Libération thiên tả có bài xã luận nhan đề «Mong manh».
Mở đầu bài xã luận, tờ báo nhắc lại câu nói ví von của cựu thủ tướng cánh hữu Alain Juppé tóm tắt ý đồ của Emmanuel Macron trong chiến dịch tranh cử Quốc Hội: Cần cắt bỏ hai đầu của quả trứng rán. Câu nói hình tượng này cho thấy: chiến lược của Emmanuel Macron là gạt bỏ phần lòng trắng, tức phe cực hữu, đảng Mặt Trận Quốc Gia (Front National FN) và phe cực tả, đảng Nước Pháp Bất Khuất (La France Insoumise FI). Chỉ giữ lại phần lòng đỏ ở giữa, tức những người «biết điều», hợp lý.
Theo Libération, qua việc bổ nhiệm một thủ tướng cánh hữu, Emmanuel Macron hy vọng thu hút cử tri trung hữu vốn đã ủng hộ Alain Juppé. Như vậy, có thể hình dung là chiến lược của tân tổng thống Pháp là tạo dựng một lực lượng thứ ba lãnh đạo đất nước và đương đầu với hai phe đối lập nhau hoàn toàn, một bên là cực hữu và bên kia là cực tả cấp tiến, triệt để.
Theo mô hình này, thì những người đã từng công khai ủng hộ Macron thì chỉ thấy các lợi thế. Còn những cử tri khác thì kém hào hứng hơn và họ có nguy cơ lại phải lựa chọn, giữa một bên là cánh trung mà họ không ưa thích và bên kia là phe cực hữu mà họ không thể chấp nhận được.
Chiến lược này tỏ ra mong manh. Câu hỏi được đặt ra là có nên bác bỏ mọi chính phủ cánh trung có xu hướng bành trướng trên chính trường Pháp. Libération cho rằng câu hỏi này rất quan trọng đối với cánh tả: Liệu những người ủng hộ các tiến bộ xã hội có nên đặt hy vọng vào một thủ tướng cánh trung hữu? Hay tiếp tục duy trì một lực lượng cánh tả đủ khả năng gây áp lực với chính phủ và biết đâu đến một lúc nào đó, có thể đứng ra lãnh đạo đất nước.
Minh Anh 16-05-2017



--------------------
Tấn công tin tặc toàn cầu: Trách nhiệm của Nhà nước?

 
(RFI): Vụ tấn công tin tặc trên quy mô lớn, với virus WannaCry, bắt đầu từ thứ Sáu tuần trước, đã làm hơn 250 ngàn máy tính ở nhiều nước bị tê liệt. Điều này cho thấy tội phạm tin học đã lan rộng trên quy mô lớn, ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế của nhiều quốc gia. Les Echos dành một góc nhỏ trên trang nhất chạy tựa: «Tấn công tin tặc WannaCry: sóng lặng nhưng mây mù chưa tan».
Libération có bài phỏng vấn giám đốc Cơ Quan An Ninh Mạng, Guillaume Poupard cho rằng: «Tội phạm mạng giờ trở thành một vấn đề an ninh quốc gia». Còn theo báo Le Figaro, điều này đặt ra «Trách nhiệm của các Nhà nước về tình trạng phát triển các vụ tấn công tin tặc».
Theo nhà báo Benjamin Ferran, phụ trách Truyền thông và Công Nghệ của tờ Figaro, thì virus WannaCry có thể tàn phá ít hơn nếu như không có sự tiếp tay, một cách vô tình, của các cơ quan tình báo Mỹ. Theo nhiều nguồn tin, thì dường như các chuyên gia tin học của cơ quan tình báo Hoa Kỳ - NSA, từ nhiều tháng nay, đã nhận diện được một lỗ hổng trong hệ thống an ninh mạng. Thế rồi sau đó, phát hiện này của họ lại bị tin tặc đánh cắp. Nhóm đánh cắp này có thể có liên hệ với Nga và dường như một nhóm tin tặc khác khai thác các tài liệu đánh cắp được để tạo ra virus riêng phục vụ cho đợt tấn công này.
Các chuỗi sự kiện này cho thấy hơn bao giờ hết cần phải đặt ra vấn đề kiểm soát vũ khí tin học của các Nhà nước. Trên toàn thế giới, nhiều nhóm tin tặc hoạt động phục vụ cho các cơ quan tình báo. Hồi tháng Ba vừa qua, WikiLeaks tiết lộ là CIA có trong tay các tài liệu liên quan đến các lỗ hổng an ninh mạng của điện thoại iPhone, điện thoại thông minh dùng hệ điều hành Android, máy tính dùng hệ điều hành Window, thậm chí cả vô tuyền truyền hình Samsung.
Như vậy, trên thế giới đang diễn ra một cuộc chạy đua đáng lo ngại và việc kiểm soát chỉ ở mức tối thiểu. Vào cuối tháng Sáu, Liên Hiệp Quốc sẽ tiến hành thảo luận về các phương tiện nhằm ngăn chặn việc phổ biến loại vũ khí này giống như việc kiểm soát vũ khí quy ước. Hồi tháng Hai, tập đoàn Microsoft đã kêu gọi ký kết một «công uớc Geneve về tin học», trong đó có việc buộc các Nhà nước, nếu biết được những lỗ hổng về an toàn mạng, thì phải thông báo cho các hãng xuất bản phần mềm tin học liên quan. Theo nhận định của một chuyên gia tin học Mỹ, thì vụ tấn công tin tặc cuối tuần qua là một phát súng cảnh báo.
Minh Anh 16-05-2017



--------------------
Cam Bốt: Còn đọng chút dân chủ

 
(RFI): Về thời sự Đông Nam Á, La Croix có bài viết đề tựa «Tại Cam Bốt, còn lại chút nền dân chủ». Cuộc bầu cử địa phương vào ngày 04/6 tới đây được chuẩn bị trong bầu không khí căng thẳng. Thủ tướng Hun Sen đưa ra nhiều biện pháp đe dọa chống lại các đảng phái đối lập.
Trong một báo cáo công bố hồi tháng rồi, các nghị sĩ các nước khối ASEAN phụ trách nhân quyền ghi nhận: «Đảng cầm quyền sử dụng ba phương thức: sách nhiễu về mặt tư pháp, phó mặc cho hành pháp tự do xử lý và tạo bầu không khí sợ hãi trên cả nước».
Theo ghi nhận của thông tín viên nhật báo tại Phnom Penh, bầu không khí sợ hãi lan rộng đến từng con phố và góc quán cà phê tại thủ đô. Ở đó, người ta phải thật cẩn trọng trước khi rỉ tai người khác đưa ra các quan điểm của mình. Tình hình này cũng tương tự trên các trang mạng xã hội.
Minh Anh 16-05-2017

--------------------
Hồng Kông: Những người tị nạn giúp Snowden có nguy cơ bị trục xuất

 

Gia đình ông Supun Thilina Kellapatha, người tị nạn Sri Lanka từng giúp Edward Snowden lẩn trốn năm 2013 tại Hồng Kông. Ảnh chụp hôm 13/12/2016.Anthony WALLACE / AFP

(RFI): Một nhóm người tị nạn đã giúp đỡ cựu nhân viên tình báo Mỹ Edward Snowden lẩn trốn tại Hồng Kông, đang đứng trước nguy cơ bị trục xuất sau khi chính quyền từ chối bảo vệ họ. Luật sư của những người này hôm qua 15/05/2017 cho biết như trên.
Những người tị nạn Philippines và Sri Lanka nghèo khổ đã giúp Edward Snowden trốn tránh, sau vụ cựu nhân viên Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) phát tán hàng loạt tài liệu mật làm chấn động thế giới. Snowden đã rời khỏi khách sạn ở Hồng Kông, ẩn nấp trong những căn nhà chật hẹp của họ, được lo ăn uống và canh gác trong vòng hai tuần lễ. Câu chuyện này chỉ được tiết lộ vào năm ngoái.
Từ nhiều năm qua, những người tị nạn trên đây vẫn hy vọng chính quyền Hồng Kông sẽ hợp thức hóa tình trạng của họ. Tuy nhiên cơ quan di trú hôm qua nhận định «không có cơ sở chắc chắn» là họ sẽ bị trấn áp nếu quay về nước. Trước đó nhóm người này cho biết họ đã bị chính quyền Hồng Kông truy hỏi rất kỹ về mối quan hệ với Edward Snowden.
Luật sư Robert Tibbo nói quyết định của cơ quan di trú Hồng Kông là «hoàn toàn vô lý». Ông cho biết chỉ còn không đầy hai tuần nữa là các gia đình này có nguy cơ bị trục xuất, trong khi họ có thể bị bỏ tù khi hồi hương và con cái sẽ bị đưa vào các cơ sở xã hội.
Hồng Kông không ký kết Công ước Liên Hiệp Quốc về người tị nạn và cũng không chấp nhận cho tị nạn, tuy nhiên bị ràng buộc bởi Công ước Liên Hiệp Quốc chống tra tấn. Hiện nay tại Hồng Kông có khoảng 11.000 người tị nạn đã sống bên lề xã hội nhiều năm ròng rã, với hy vọng mong manh là hồ sơ sẽ được chấp nhận.
Thụy My 16-05-2017

--------------------
Hội Đồng Bảo An sẽ trừng phạt mạnh Bình Nhưỡng

 

Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và bà đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley (T) tại cuộc họp Hội Đồng Bảo An bàn về tình hình Bắc Hàn, ngày 28/04/2017.REUTERS/Stephanie Keith

(RFI): Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc hôm qua 15/05/2017 mạnh mẽ lên án việc Bình Nhưỡng bắn hỏa tiễn mới đây, hứa hẹn sẽ trả đũa cứng rắn chương trình nguyên tử Bắc Hàn, trong đó có các biện pháp trừng phạt.
Trong bản tuyên bố được các thành viên nhất trí kể cả Trung Quốc, Hội Đồng Bảo An tố cáo hành vi rất nguy hiểm của Bắc Hàn, yêu cầu chế độ Bình Nhưỡng phải «lập tức chứng tỏ một cam kết thành thật giải trừ hạt nhân thông qua những hành động cụ thể». Hội Đồng hứa hẹn sẽ «thực hiện đầy đủ những biện pháp trừng phạt» đối với Bắc Hàn, và kêu gọi các nước khác hành động tương tự.
Theo đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, bà Nikki Haley, thì có thể trừng phạt trong nhiều lãnh vực như dầu lửa, năng lượng, hàng hải, xuất khẩu. Hoa Kỳ đang thương lượng với Bắc Kinh để soạn thảo một nghị quyết mới. Một cuộc họp khẩn của Hội Đồng Bảo An dự kiến diễn ra vào 20 giờ GMT hôm nay.
Bắc Hàn hôm Chủ nhật 14/5 đã thử nghiệm một hỏa tiễn dường như là đạn đạo, có tầm bắn xa hơn, và khẳng định hỏa tiễn này có thể mang «một đầu đạn nguyên tử có sức công phá lớn». Theo báo chí chính thức của nước này, lãnh đạo Kim Jong Un đã đích thân giám sát vụ bắn thử hoả tiễn Hwasong-12. Hỏa tiễn đạt đến độ cao 2.111,5 km, trước khi rơi xuống Biển Nhật Bản «đúng địa điểm dự kiến».
Các chuyên gia nhận định nếu loan báo trên là sự thật, thì hoả tiễn này có tầm bắn lên đến 4.500 km, xa nhất từ trước đến nay. Còn chuyên gia John Schilling của tổ chức «38 North» cho rằng hỏa tiễn trên «có thể bắn đến căn cứ Mỹ ở đảo Guam».
Vụ bắn hỏa tiễn này diễn ra chỉ bốn ngày sau khi tân tổng thống Nam Hàn Moon Jae In nhậm chức. Tuy chủ trương đối thoại với Bình Nhưỡng, nhưng ông Moon đã lên án «hành động khiêu khích vô trách nhiệm» của Bắc Hàn.
Seoul hôm nay loan báo tổng thống Moon Jae In cuối tháng Sáu sẽ đến Washington để tham dự cuộc họp thượng đỉnh với tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo phát ngôn viên tổng thống Nam Hàn, thời điểm công du và các chủ đề bàn luận sẽ được ấn định sau.
Thụy My 16-05-2017

--------------------
Facebook đóng 200 tài khoản theo yêu cầu của chính quyền Thái Lan

 

Chính quyền Thái đã yêu cầu Facebook đóng trên 300 tài khoản bị cho là bôi nhọ Hoàng tộc Thái.AFP PHOTO/ Nicolas ASFOURI

(RFI): Facebook phong tỏa 200 tài khoản bị chính quyền Thái Lan coi là có nội dung vu khống hoàng tộc. Trước đó, tập đoàn quân sự cầm quyền tại Thái Lan đã yêu cầu Facebook đóng 300 tài khoản nếu mạng xã hội này không muốn bị ngăn chặn hoàn toàn tại Thái Lan.
Theo AFP, ông Takorn Tantasith - tổng thư ký cơ quan quản lý viễn thông Thái Lan - hôm nay 16/05/2017 phát biểu với báo chí rằng «Facebook hợp tác với Thái Lan». Quan chức này cũng nói thêm là cơ quan quản lý viễn thông Thái Lan yêu cầu Facebook đóng thêm 131 tài khoản khác và các tòa án của Thái Lan đang chuẩn bị gửi yêu cầu chính thức tới Facebook.
Khi được AFP hỏi, Facebook đã từ chối đưa ra con số chính xác tài khoản bị phong tỏa và nhắc lại là khi một chính phủ đánh giá là một người sử dụng đăng tải nội dung vi phạm luật của nước đó thì họ có thể yêu cầu ngăn chặn tài khoản này.
Từ khi tập đoàn quân sự lên cầm quyền tại Thái Lan, hàng trăm người đã phải ra hầu tòa vì tội khi quân. Nổi tiếng với điều 112, đạo luật về tội khi quân cho phép kết án từ 3-15 năm tù giam đối với người phạm tội trên. Tại Thái Lan, phần lớn các cáo buộc phạm tội khi quân liên quan tới người sử dụng Facebook.
Từ đầu tháng 05/2017, sáu người đã bị tạm giam vì chia sẻ các thông tin bị coi là vu khống hoàng tộc, trong đó một luật sư về nhân quyền có thể sẽ bị kết án 150 năm tù.
Thùy Dương 16-05-2017

--------------------
Singapore khai mạc Triển Lãm-Hội Thảo quốc tế về an ninh biển

 

Các chiến hạm của Singapore, Trung Quốc và Pháp biểu diễn trong căn cứ hải quân CHangi, Singapore ngày 15/05/2015, nhân khai mạc sự kiện IMDEX Asia 2017.ROSLAN RAHMAN / AFP

(RFI): Hôm nay, 16/05/2017, Triển Lãm và Hội Thảo về an ninh biển quốc tế hai năm một lần mang tên IMDEX Asia 2017 đã mở ra tại Singapore và kéo dài 3 ngày, với sự tham gia kỷ lục của gần 30 nước trên thế giới, 230 tập đoàn công ty chế tạo vũ khí, 28 chiến hạm đến từ 20 quốc gia, và các quan chức Hải Quân của hơn 40 nước.
Theo truyền thông Singapore, IMDEX Asia 2017 bao gồm hai vế, vế thương mại với cuộc triển lãm các loại thiết bị Hải Quân từ chiến hạm, vũ khí, cho đến các loại công nghệ học tiên tiến khác, và vế hội thảo bàn về các vấn đề an ninh trên biển.
Ngay từ hôm qua, nhân lễ kỷ niệm 50 năm thành lập lực lượng hải quân, Singapore đã tổ chức một buổi lễ phô diễn hải quân quốc tế, với sự tham gia của 16 chiến hạm Singapore, 28 tàu chiến khác đến từ 20 nước khác. Có đến 30 tư lệnh và phó tư lệnh hải quân, tư lệnh lực lượng cảnh sát biển và hơn 40 tướng lĩnh từ 44 quốc gia về Singapore quan sát sự kiện này. Việt Nam đã cử tàu hộ vệ trang bị hoả tiễn dẫn đường Lý Thái Tổ đến tham gia phô diễn.
Trong số các nước Đông Nam Á, Hải Quân Singapore luôn được xếp vào hàng mạnh nhất. Vào hôm nay, nước chủ nhà đã loan báo đặt mua thêm hai tàu ngầm tấn công của Đức để bổ sung cho hạm đội tàu ngầm của mình, hiện đã có 4 chiếc đang hoạt động, 2 chiếc đang được đóng. Dù là quốc gia không có tranh chấp trên Biển Đông, Singapore rất cần đến một lực lượng Hải Quân hùng hậu nhằm bảo vệ các tuyến hàng hải được cho là có giá trị sống còn đối với Singapore.

Tư lệnh Hải Quân Mỹ muốn có thêm tàu để đối phó cạnh tranh

Có mặt tại Singapore để tham gia các sự kiện, đô đốc John Richardson, tư lệnh Hải Quân Hoa Kỳ vào hôm nay đã xác định rằng trước tình hình tranh đua ngày càng tăng giữa các nước, đặc biệt là từ Trung Quốc, Mỹ cần phải cấp tốc tăng cường lực lượng Hải Quân của mình.
Theo hãng tin Anh Reuters, tuyên bố của ông Richardson được đưa ra một hôm trước khi Hoa Kỳ công bố Sách Trắng về Tương Lai Hải Quân Mỹ, trong đó nêu bật nhận định: «Những nước thách thức lợi ích của Mỹ đang tiến với tốc độ nhanh hơn. Để duy trì được sức cạnh tranh, Mỹ phải hành động ngay, phải có một hạm đội to lớn hơn và hiện đại hơn ngay trong thập niên 2020, chứ không phải là chờ đến thập niên 2040».
Trọng Nghĩa 16-05-2017

--------------------
Biển Đông: Manila sẵn sàng đồng khai thác với Bắc Kinh và Hà Nội

 

Tông thống Philippines Rodrigo Duterte phát biểu tại Davao, Philippines ngày 16/05/2017.MANMAN DEJETO / AFP

(RFI): Vừa đi thăm Bắc Kinh trở về, ngày hôm nay 16/05/2017, tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố sẵn sàng cùng thăm dò khai thác tài nguyên Biển Đông với Trung Quốc và Việt Nam.
Theo AFP, trả lời báo chí về khả năng Philippines hợp tác với Trung Quốc và Việt Nam để cùng thăm dò Biển Đông, ông Duterte nói đơn giản: «Nếu có thể có được một cái gì đó mà không bị chút phiền hà nào thì tại sao không?». Tuy nhiên ông cũng nói thêm là một thỏa thuận như vậy phải «công bằng và cân đối».
Ông Duterte không đả động đến Malaysia và Brunei, hai nước tranh chấp khác trong khu vực.
Trong thời gian gần đây, tổng thống Philippines đương nhiệm đã thúc đẩy trở lại ý muốn đồng khai thác, trung thành với ý hướng hòa hoãn với Trung Quốc, cải thiện quan hệ kinh tế, chính trị và cả quân sự với Bắc Kinh, trái với người tiền nhiệm Aquino.
Về hồ sơ Biển Đông, ông Duterte xác nhận rằng ông không có ý định gây sức ép lên Trung Quốc liên quan đến phán quyết của Tòa Án Trọng Tài La Haye bác bỏ đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc theo đường 9 đoạn.
Tổng thống Philippines ca tụng lãnh đạo Bắc Kinh, chủ tịch Tập Cận Bình, và thủ tướng Lý Khác Cường mà ông đã gặp trong chuyến đi Bắc Kinh vừa qua, đánh giá đấy là những người «hào phóng», «tiến bộ» và «thành thật».
Đối với ông Duterte, chuyến đi Trung Quốc vừa qua là một cơ may cho Manila vì Philippines đã được thêm nhiều đầu tư và trợ giúp từ Bắc Kinh.
Trọng Nghĩa 16-05-2017

--------------------
Bắc Hàn bị nghi dính líu tới vụ tấn công mạng toàn cầu

 

Ảnh minh họa. Một nhân viên an ninh mạng tại Cơ quan an ninh Internet Nam Hàn KISA Séoul ngày 15/05/2017.Ảnh YONHAP / AFP

(RFI): Các chuyên gia an ninh mạng nghi ngờ Bắc Hàn dính líu tới vụ tấn công mạng trên phạm vi toàn cầu bằng mã độc WannaCry từ hôm thứ Sáu, 12/05/2017, làm tê liệt hàng trăm nghìn máy tính tại 150 nước. Đây được coi là vụ tấn công tin tặc lớn chưa từng có.
Từ Seoul, thông tín viên RFI Frédéric Ojardias cho biết thêm chi tiết:
Theo các công ty an ninh mạng Symatec và Kaspersky, nhiều đoạn mã tìm thấy trong virus WannaCry giống những đoạn mã có trong loại virus đã từng tấn công hãng Sony Pictures vào năm 2014 và ngân hàng quốc gia Bangladesh vào năm 2015.
Nhóm tin tặc Lazare bị coi là tác giả của hai vụ tấn công mạng có sức tàn phá lớn nói trên. Nhóm hacker Lazare bị nghi ngờ là có liên hệ với Bắc Hàn. Vụ tấn công tin tặc nhắm vào Ngân Hàng Quốc Gia Bangladesh đã mang lại cho họ tới 81 triệu đô la.
Nhưng nếu đúng là chế độ Bình Nhưỡng lập ra các nhóm hacker có tầm cỡ, và nếu đúng là Bình Nhưỡng tìm mọi cách để thu ngoại tệ thì những dấu hiệu ban đầu này cũng chưa đủ để chứng minh Bắc Hàn là thủ phạm vụ tấn công mạng toàn cầu bắt đầu từ hôm thứ Sáu. Bởi vì các hacker thường sao chép mã độc của các nhóm khác.
Rất có thể tác giả vụ tấn công mạng toàn cầu bằng mã độc WannaCry muốn đổ tội cho Bắc Hàn. Các chuyên gia cho rằng cần nhiều tháng điều tra trước khi có thể tìm ra nguồn gốc vụ tấn công.
Thùy Dương 16-05-2017

--------------------
Nam Hàn: Không có tuần trăng mật cho tân tổng thống Moon Jae In

 


(RFI): Chống tham nhũng, đem lại việc làm và niềm tin cho giới trẻ Nam Hàn là những mục tiêu chính trong nhiệm kỳ của tân tổng thống Moon Jae In. Với công luận Nam Hàn, vế kinh tế quan trọng hơn đe dọa hạt nhân Bắc Hàn. Trên bàn cờ thương mại, Seoul bị kẹt giữa Washington và Bắc Kinh.
Pháp và Nam Hàn cách nhau đến nửa vòng trái đất, nhưng sứ mệnh của hai vị tân tổng thống Emmanuel Macron và Moon Jae In lại gần giống nhau: Đem lại niềm tin cho một phần công dân đang bị mất hướng tại hai quốc gia này, chủ yếu là những người bị gạt ra ngoài thị trường lao động. Phát biểu đầu tiên ở cương vị tổng thống, cả hai ông Macron và Moon cùng nói đến "những khó khăn vô cùng to lớn" mà họ sẽ phải đối mặt.
Ngày 09/05/2017 ứng cử viên Moon Jae In cánh trung tả, 64 tuổi, đắc cử vẻ vang. Chiêu bài kinh tế của ông có sức thuyết phục cử tri hơn hẳn chiến lược khai thác nguy cơ hạt nhân Bắc Hàn để kiếm phiếu.
Trên quảng trường Gwanghwamun, ngay sau khi kết quả bầu cử được công bố hàng triệu người dân Nam Hàn đã tìm lại nụ cười. Cũng trên quảng trường này trong nhiều tháng ròng rã hàng triệu, hàng chục triệu người, đã tập hợp về đây đòi bà Park Geun Hye phải ra đi sau tai tiếng "tham nhũng, lạm dụng quyền lực, móc ngoặc, tiết lộ bí mật quốc gia".
Hơn 40 % cử tri Nam Hàn đã bỏ phiếu cho ông Moon Jae In với hy vọng ông thực sự tiến hành một "cuộc cải cách sâu rộng cho đất nước" để "đem lại một luồng sinh khí mới" cho nền kinh tế thứ tư của châu Á. Kỷ lục về số phiếu nói trên vừa là một thắng lợi, vừa là áp lực rất lớn đối với tân lãnh đạo Nam Hàn.
Trả lời ban Việt ngữ RFI, bà Juliette Morillot, chuyên gia về tình hình bán đảo Triều Tiên, đồng tác giả cuốn «100 câu hỏi chung quanh Bắc Hàn - La Corée du Nord en 100 questions», nhà xuất bản Tallendier ra mắt công chúng năm 2016 phân tích về hai yếu tố tối quan trọng của cuộc bầu cử tổng thống Nam Hàn lần này là kinh tế và địa chính trị.
Trước hết, bà Morillot phác họa ra toàn cảnh kinh tế đang chờ đợi tổng thống thứ 12 của xứ Hàn:
Juliette Morillot: Nam Hàn là nền kinh tế thứ tư châu Á, nhưng ông Moon Jae In lên cầm quyền vào lúc tăng trưởng đang bị chựng lại. Tỷ lệ tăng trưởng chỉ ở mức 2,6 %. Tuy nhiên thách thức lớn nhất chờ đợi tân tổng thống Moon là cải tổ sâu rộng hệ thống kinh tế và xã hội tại quốc gia này. Cốt lõi vấn đề liên quan trực tiếp đến các đại tập đoàn công nghiệp, chaebol.
Như đã biết, chính các đại tập đoàn này đưa Nam Hàn vươn lên để trở thành một con rồng của châu Á. Những chaeobol đó trong tay một vài đại gia đình. Gần như một phần lớn đời sống kinh tế và xã hội của Nam Hàn tùy thuộc vào những đại đại gia đình này. Đó chính là điểm khởi đầu của rất nhiều những hình thức lạm dụng. Tôi muốn nói tới nạn tham nhũng, đến những vụ hối mại quyền thế. Trong nhiều thập niên, công luận Nam Hàn chấp nhận mô hình này.
Nhưng với loạt biểu tình đã nổ ra hồi tháng 10/2016 và kéo dài cho tới tháng Giêng năm nay, thì rõ ràng là người dân Nam Hàn không chấp nhập mô hình đó nữa.
Hệ quả rõ rệt nhất là tổng thống Park Geun Hye đã bị truất phế, bà đang phải ngồi tù. Lực đẩy chính của cỗ xe kinh tế Nam Hàn là các tập đoàn chaebol cũng ít nhiều bị tai tiếng và uy tín của một vài gia đình gần như là nắm trọn vận mệnh kinh tế quốc gia đó cũng đã bị sứt mẻ. Điều này ảnh hưởng đến một phần lớn trong xã hội Nam Hàn.

RFI: Vậy chương trình cải tổ sâu rộng của tân tổng thống Moon Jae In gồm những gì?

Juliette Morillot: Mục tiêu cải tổ các tập đoàn chaebol là một ưu tiên trong chương trình vận động của ông Moon Jae In, theo hướng bảo vệ các cổ đông nhỏ trước áp lực của gia đình sáng lập ra tập đoàn đó. Thí dụ như trong trường hợp của Samsung, con trai của chủ nhân tập đoàn, là ông Lee Jay Yong đang bị cầm tù và tất cả các thành viên trong gia đình này đều đứng sau lưng ông.
Với tân tổng thống Moon tình trạng đó phải chấm dứt. Thế lực tuyệt đối của những dòng tộc đó sẽ bị thu hẹp lại trong khuôn khổ tất cả các hội đồng quản trị. Ông cũng muốn là việc tuyển dụng nhân viên và nhất là lãnh đạo các chaebol phải được thực hiện một cách công bằng, tạo cơ hội cho tất cả những người tài giỏi có thể được tuyển dụng. Không nhất thiết đó chỉ là những thành viên trong gia đình của người đã sáng lập ra công ty, hay là bạn bè, thân thuộc của họ. Tôi nghĩ đây là một thách thức rất lớn.

RFI: Xã hội Nam Hàn đã sẵn sàng cho cuộc cách mạng đó hay chưa?

Juliette Morillot: Vâng tôi, nghĩ là họ đã sẵn sàng đi theo con đường ông Moon Jae In đang bắt đầu vạch ra. Công luận kỳ vọng rất nhiều vào khả năng cải tổ, vào chương trình kinh tế, vào một cái nhìn mới về xã hội của tân tổng thống Nam Hàn. Giới trẻ đang hy vọng rất nhiều.
Dân số Nam Hàn đang bị lão hóa. Tỷ lệ thất nghiệp lại cao ở mức kỷ lục: 11,6 %, thanh niên Nam Hàn không có việc làm. Thành thử tân lãnh đạo Nam Hàn phải nhanh chóng đem lại niềm tin cho giới trẻ, đẩy lui nạn tham nhũng. Ông có hứa tạo thêm 800.000 việc làm trong 5 năm tới.
Theo tôi, đem lại niềm tin cho giới trẻ sẽ không dễ, bởi phần lớn là những người có rất nhiều bằng cấp, nhưng họ lại không có việc làm, và về mặt tinh thần, thì thanh niên xứ này đang bị bảy căn bệnh trầm kha, đó là bảy cái «Không»: không còn thiết yêu đương, không có nguyện vọng lập gia đình, không muốn có con, không đủ sức mua nhà, không có việc làm, không có hy vọng và không muốn giao tiếp với ai.

RFI: Về phương diện xã hội mà nói thì đây là thất bại rất lớn của Nam Hàn. Thế còn về mặt thương mại: xuất khẩu là động lực kinh tế của Nam Hàn và nước này lệ thuộc vào ba đối tác lớn gồm Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản, mà quan hệ giữa Seoul với ba quốc gia nói trên đều đang gặp trở ngại.

Juliette Morillot: Trên phương diện này, Nam Hàn đang trong tình huống hết sức tế nhị, bởi vì vế thương mại và địa chính trị thường gắn liền với nhau. Ở đây tôi muốn nói tới căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên và ngay cả giữa Seoul với Washington. Có thể nói một cách ngắn gọn rằng an ninh của Nam Hàn tùy thuộc vào Mỹ, nhưng sự thịnh vượng kinh tế của nước này lại lệ thuộc vào Trung Quốc.
Với Mỹ thì từ khi lên cầm quyền, tổng thống Trump không ngừng tuyên bố xét lại tất cả các hiệp định tự do mậu dịch giữa Hoa Kỳ với các đối tác còn lại trên thế giới trong đó có Nam Hàn. Chính Donald Trump từng tuyên bố "hiệp định thương mại Mỹ-Hàn làm tổn hại nhiều đến quyền lợi của Hoa Kỳ" Washington đang đòi đàm phán lại thỏa thuận thương mại với Seoul.
Với Trung Quốc, tình thế càng phức tạp hơn. Trung Quốc rất gần với Nam Hàn, là đối tác thương mại lớn nhất của xứ này. Từ một năm nay, quan hệ song phương đã nguội lạnh trước việc Seoul lắp đặt hệ thống phòng thủ THAAD trên lãnh thổ Nam Hàn. Bắc Kinh coi đây là một mối đe dọa trực tiếp. Để đáp trả, Trung Quốc liên tục tìm cách trừng phạt Nam Hàn qua nhiều ngả, từ chuyện tẩy chay các sản phẩm văn hóa của xứ Hàn vốn rất được người Trung Quốc ưa chuộng, đến việc cấm công dân Trung Quốc du lịch Nam Hàn, hay trừng phạt tập đoàn Lotte…
Trên thực tế các biện pháp trừng phạt đó không đáng là bao. Điều khiến Nam Hàn lo ngại là nguy cơ Trung Quốc cũng đòi xét lại thỏa thuận tự do mậu dịch song phương, đã được đôi bên ký kết từ 2014.
Yếu tố thứ ba trên bàn cờ thương mại của Nam Hàn là Nhật Bản: hiện có hai cái gai trong quan hệ Tokyo Seoul. Đành rằng cả hai đều là đồng minh của Mỹ, nhưng Nhật Hàn vẫn chưa thanh toán xong quá khứ lịch sử trên hồ sơ gái giải sầu. Bên cạnh đó là tranh chấp chủ quyền trên hòn đảo Dokdo/Takeshima.

RFI: Chúng ta không thể nói tới Nam Hàn mà quên yếu tố Bắc Hàn.

Juliette Morillot: Đúng như vậy. Nhưng ngay sau khi đắc cử tổng thống Moon Jae In đã khẳng định quyết tâm nối lại đối thoại với Bình Nhưỡng, thậm chí là tiếp tục đi theo chính sách Vầng Thái Dương được cố tổng thống Kim Dae Jung khởi xướng. Thậm chí ông Moon Jae In còn mạnh dạn tuyên bố sẵn sàng đến tận Bình Nhưỡng gặp Kim Jong Un, nếu điều kiện cho phép.
Một quyết định quan trọng khác mà ông sẽ chóng đưa ra là khởi động lại khu vực công nghiệp Kaesong trên lãnh thổ Bắc Hàn. Các hoạt động tại đây bị gián đoạn từ năm 2016, sau khi Bình Nhưỡng thử bom nguyên tử. Doanh nhân Nam Hàn đầu tư vào Kaesong đã thua lỗ nhiều. Chính ý muốn trở lại khu vực công nghiệp này vừa là một bài toán trắc nghiệm về quan hệ song phương, vừa gây rất nhiều tranh cãi tại Seoul. Nhưng đây là một trọng tâm khác trong cương lĩnh tranh cử của ông Moon Jae In mà tôi nghĩ là ông sẽ đi tới cùng.
(Juliette Morillot, chuyên gia về tình hình bán đảo Triều Tiên, đồng tác giả cuốn «100 câu hỏi chung quanh Bắc Hàn - La Corée du Nord en 100 questions», nhà xuất bản Tallendier ra mắt công chúng năm 2016).
Thanh Hà, 16-5-2017

--------------------
vụ Donald Trump: Nước Mỹ cần «người giữ trẻ»

 

Ảnh bìa báo Libération ngày 17/05/2017 (Ảnh chụp màn hình)RFI Tiếng Việt

(RFI): Tân chính phủ Pháp sẽ gồm những khuôn mặt nào, nhiệm vụ đối nội và đối ngoại sắp tới sẽ là gì…Đó là chủ đề được các báo Paris bàn bạc nhiều nhất hôm nay. Bên cạnh đó là Liên hoan phim Cannes khai mạc, và sự cạnh tranh quyết liệt giữa Paris và Los Angeles đề giành vai trò chủ nhà Thế Vận Hội 2024. Đặc biệt sự kiện tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ thông tin mật cho Nga được hầu như tất cả các báo đề cập đến.

«Đứa bé lên năm» ở Toà Bạch Ốc
Le Monde đặt câu hỏi «Trump có lắm mồm với người Nga không?». Le Figaro ghi nhận «Trump lại bị tai tiếng sau khi thổ lộ với ngoại trưởng Nga». Tương tự với Les Echos «Trump bị cáo buộc đã chuyển giao thông tin mật cho Nga». Riêng Libération đăng ảnh tổng thống Mỹ trên nền đen, chạy tựa lớn «Nước Mỹ tìm kiếm người giữ trẻ». Tờ báo nhận định, khi tiết lộ các thông tin bí mật cho Nga, ông Trump lại gây ra xì-căng-đan mới, làm dấy lên lại cáo buộc về sự bất tài, ngay cả trong phe Cộng Hòa.
Trong bài xã luận gay gắt, Libération nhắc lại, cách đây hơn một năm, Donald Trump chỉ mới là ứng cử viên ngấp nghé ngưỡng cửa Toà Bạch Ốc. Như thường lệ, ông đả kích bà vợ của đối thủ cạnh tranh là Ted Cruz, chế giễu ngoại hình của bà trên Twitter. Được CNN yêu cầu giải thích, ông Trump biện bạch: «Ai biểu ông ấy (Cruz) kiếm chuyện trước!». Người phỏng vấn ngao ngán: «Lý lẽ của một đứa bé lên năm!»
Một năm sau, hơn một trăm ngày sau khi trở thành tổng thống nước Mỹ, nhận xét này lại vang bên tai. Các nhà quan sát, nhà báo, chuyên gia, chính khách, đối thủ đều phải mở to mắt mỗi lần tổng thống «xuất chiêu». Ngày lại ngày, người ta khám phá rằng Trump thiếu chuẩn bị, thiếu văn hóa, thiếu chuyên nghiệp, dối trá v.v…Và giờ thì biết thêm Trump còn «tài lanh» khoe cơ bắp như một đứa bé 5 tuổi, tiết lộ các thông tin lẽ ra phải giữ kín.
Hành xử như một đứa trẻ lên năm cũng có mặt tốt: Trump làm cho các đối thủ không biết đâu mà lường. Nhưng một kid (chú bé) lắm trò và ưa phỉnh nịnh trở thành vấn đề, khi căn phòng cho trẻ lại là Phòng Bầu Dục của Toà Bạch Ốc.
Libération kết luận, nếu thông tin trên Washington Post là chính xác, thì đây sẽ là hai tín hiệu quan trọng cho các đồng minh và đối tác của ông Trump.
Thứ nhất: Nếu đưa thông tin cho tổng thống Mỹ, có nguy cơ là các tin tức ấy sẽ lọt vào tai những kẻ xấu. Thứ hai: Điều khiển một em bé 5 tuổi cũng dễ dàng như như thao túng ông chủ Toà Bạch Ốc.

Tiết lộ thông tin mật cho cường quốc đối địch
Trong bài viết «Donald Trump, người gieo rắc rối ở Hoa Kỳ», thông tín viên Frédéric Autran của Libération tại New York cho biết theo báo chí Mỹ thì thông tin mật bị tiết lộ là của Israel, đồng minh lâu đời của Hoa Kỳ và ông Trump sẽ viếng thăm vào tuần tới.
Theo Washington Post, đó là những chi tiết về âm mưu khủng bố của tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo (Daech, IS) nhắm vào các phi cơ dân dụng, nhờ chất nổ giấu trong các máy tính xách tay và máy tính bảng. Được cảnh báo cách đây nhiều tuần lễ, đó là lý do khiến hồi tháng Ba Hoa Kỳ cấm mang hai loại thiết bị trên lên máy bay từ hơn một chục sân bay ở Trung Đông và Bắc Phi, và còn định mở rộng lệnh cấm sang châu Âu.
New York Times cho biết thêm, thông tin này đến từ Israel, được xếp loại «code word» tức «bí mật quốc phòng», «nhạy cảm cho đến nỗi các quan chức Mỹ chỉ chia sẻ rất hạn chế trong nội bộ, và không thông báo cho đồng minh nào khác». Benjamin Wittes, chuyên gia về luật và an ninh của Brookings Institution than thở: «Tổng thống rõ ràng đã tiết lộ các thông tin tuyệt mật cho một cường quốc đối địch».
Các nhà quan sát khác nhấn mạnh, sự kiện này có thể làm các đồng minh của Mỹ tức giận, trước hết là Israel. Ông Leon Panetta, cựu bộ trưởng Quốc Phòng, cựu giám đốc CIA lo lắng: «Israel có thể cắt đứt tất cả những trao đổi thông tin tình báo với Mỹ về những chủ đề rất nhạy cảm, ảnh hưởng đến an ninh của Hoa Kỳ. Khả năng tai hại này, tổng thống phải hiểu». Được hãng thông tấn AP hỏi, một viên chức tình báo châu Âu khẳng định nếu đặt mình vào trường hợp tương tự, nước mình sẽ chấm dứt chia sẻ thông tin với Mỹ vì nguồn tin sẽ bị nguy hiểm.
Tuy Donald Trump không nói với Serguei Lavrov về xuất xứ của nguồn tin, nhưng lại cung cấp những chi tiết rất cụ thể, chẳng hạn tên thành phố mà mối nguy hiểm trên được phát hiện. Nhờ đó Nga có thể lần ra được nguồn tin địa phương, trong khi cơ sở này còn rất cần thiết cho các chủ đề khác ngoài IS, như sự hiện diện của Nga ở Syria.

Trump vi phạm nguyên tắc bất thành văn của giới tình báo

Theo Les Echos, khi tiết lộ thông tin của một đồng minh, ông Trump đã vi phạm quy luật bất thành văn lâu nay của giới tình báo. Dưới mắt họ, điều quan trọng không phải vì ông đã chia sẻ cho Nga - tổng thống Mỹ có quyền đánh giá đâu là thông tin có thể «giải mật» - nhưng trên thực tiễn, không bao giờ tiết lộ tin tức cho bên thứ ba mà chưa có sự đồng ý của đồng minh. Tất cả các cơ quan tình báo trên thế giới đều tôn trọng nguyên tắc này.
Ngoài mạng tình báo riêng của Mỹ, Washington còn dựa vào mạng lưới rộng rãi của các nước đồng minh để thu thập tin tức. Trước tiên là liên minh Five Eyes của các nước nói tiếng Anh có từ Đệ nhị Thế chiến, ngoài Hoa Kỳ còn có Anh, Úc, New Zealand và Canada, đã làm việc với nhau suốt 70 năm qua. Việc trao đổi thông tin dựa trên hệ thống Echelon bao phủ toàn cầu. Riêng giữa NSA của Mỹ và tình báo GCHQ của Anh quan hệ rẩt mật thiết, thường tham khảo ý kiến của nhau.

«Khi thế giới được một đứa trẻ lãnh đạo»
Nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế Lélia Rousselet khi trả lời phỏng vấn của Libération nhận định, trong xì-căng-đan mới này, chỉ có tổng thống phải chịu trách nhiệm, chứ không phải cơ quan tình báo Mỹ. Các nước đều biết rằng những nhân viên rất chuyên nghiệp vẫn quản lý các hồ sơ này trong chính quyền Trump. Les Echos cho biết thêm, các nhân viên tình báo Mỹ đã có quyết định vô tiền khoáng hậu trong lịch sử, là giấu đi một số thông tin tuyệt mật không báo cáo cho Donald Trump, và sự cố vừa qua cho thấy họ có lý.
Dấu hiệu cho thấy rõ sự bối rối của phía Cộng Hòa, là có rất ít đại biểu lên tiếng bênh vực ông Trump. Còn thủ lãnh đối lập ở Thượng Viện đòi hỏi biên bản cuộc gặp giữa Donald Trump với Serguei Lavrov và đại sứ Kislyak của Nga phải được giao cho Ủy ban Tình báo Hạ Viện. Xì-căng-đan này sẽ làm u ám vòng công du nước ngoài đầu tiên của ông Trump kể từ thứ Sáu này, đi Ả Rập Xê Út, Israel, Bỉ và Ý.
Một số người coi đây là một bằng chứng mới cho sự bất tài của Donald Trump. Trong một bài bình luận nảy lửa mang tựa đề «Khi thế giới được một đứa trẻ lãnh đạo», cây bút bảo thủ David Brooks của New York Times cũng chỉ trích sự thiếu chín chắn của ông chủ Toà Bạch Ốc. Ông viết: «Trump đã phản bội một nguồn tin tình báo và tiết lộ bí mật cho các người khách Nga. Theo những gì chúng ta biết, không phải ông ấy làm như thế vì ông là gián điệp Nga hay là có tà ý. Trump làm vậy vì ẩu tả, vì không thể tự kiềm chế và nhất là, ông ta là một đứa trẻ 7 tuổi đang hết sức cần được người khác khen ngợi».

Giọt nước tràn ly cho đảng Cộng Hòa
Liệu đây có phải là «giọt nước tràn ly» đối với phía Cộng Hòa? Cũng theo Libération, đảng của tổng thống Mỹ lâu nay vẫn đứng sau bênh vực ông, nay bắt đầu rạn nứt.
«Liệu có một ngày nào không có xì-căng-đan hay không? Tôi chỉ mong mỏi có thế!». Nữ thượng nghị sĩ Cộng Hòa Susan Collins cố nói đùa trước các nhà báo tại Quốc Hội. Người thì im lặng, người lúng túng, các phản ứng hiếm hoi của các đại biểu Cộng Hòa cho thấy, lần đầu tiên họ không vội vã bảo vệ tổng thống. Theo một cố vấn hàng đầu của đảng Cộng Hòa, thì đây là «giọt nước đã làm tràn ly». Nhân vật này nhấn mạnh: «Tỉ lệ ủng hộ tổng thống chỉ có 40%, không sao cả. Một Toà Bạch Ốc không thể tiên liệu, lệch lạc, không có chiếc đầu lãnh đạo mới là vấn đề».
Trong khi những tháng cầm quyền đầu tiên của ông Trump đầy xáo động, thì các dân biểu nghị sĩ Cộng Hòa đang phải cố gắng giữ chiếc ghế của mình, trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11/2018. Toàn bộ 435 ghế ở Hạ Viện và một phần ba trong số 100 ghế ở Thượng Viện sẽ được bầu lại.
Thượng nghị sĩ Bob Corker, chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng Viện nói: «Tiết lộ nguồn tin là điều cấm kỵ», và cho rằng chính quyền đang «trong vòng xoáy tự hủy». Chủ tịch Hạ Viện Paul Ryan thông qua phát ngôn viên nhận định «Bảo vệ các bí mật của đất nước là điều quan trọng hàng đầu». Còn thượng nghị sĩ John McCain, người lâu nay không ngần ngại chỉ trích ông Donald Trump thì cho biết «hết sức quan ngại». Ông lo rằng «vụ này sẽ là một dấu hiệu đáng ngại cho các đồng minh của Mỹ trên thế giới, có thể giảm đi ý định chia sẻ thông tin tình báo cho chúng ta trong tương lai».

Gậy ông đập lưng ông
Trong bối cảnh đó, báo chí Mỹ đã mỉa mai lôi ra những phát biểu trước đây của các nhân vật Cộng Hòa tháng 7/2016, chỉ trích vụ email của bà Clinton. Reince Priebus, nay là chánh văn phòng Toà Bạch Ốc lúc đó đắc chí: «Những ai quản lý kém các thông tin mật đã mất việc, bị trừng phạt và tống vào nhà tù». Còn ông Trump, trong một diễn văn đọc ở Bắc Carolina nhấn mạnh: «Cũng như trong thời kỳ chiến tranh lạnh, chúng ta phải lao vào cuộc chiến qua việc thu thập các tin tình báo và bảo vệ các bí mật quân sự».
Thông tín viên Le Figaro ở New York cũng cho rằng «gậy ông đã đập lưng ông». Noah Feldman, giáo sư luật đại học Havard nhận xét, bất kỳ ai khác trong chính phủ mà tiết lộ tin tuyệt mật như thế có thể phải vào tù, có lẽ trừ phó tổng thống. Lưỡi gươm Damclès tương tự đã từng treo lơ lửng trên George W.Bush năm 2003, khi tổng thống thứ 43 của Hoa Kỳ bị nghi ngờ đã để cho một cố vấn thân cận là Lewis «Scooter» Libby tiết lộ cho báo chí tên một sĩ quan CIA, Valerie Plame.
Theo tờ báo, nguy cơ bị truất phế tuy vẫn còn xa, nhưng tình thế ngày càng trầm trọng. Giáo sư Feldman nhấn mạnh: «Vào thời điểm bản lề này của lịch sử nước Mỹ, việc tranh luận về trách nhiệm của tổng thống và sự thiếu vắng định chế đối trọng hiệu quả, là vấn đề căn cơ. Bởi vì từ thời Nixon cho đến nay, việc phân quyền chưa bao giờ đè nặng lên số phận của quốc gia đến như thế».
Thụy My 17-05-2017