HOME
Tin Thế Giới
 
Bạo lực và cái giá cho nhân loại
 
(RFI): Trong bài viết «Cái giá nhân loại phải trả vì bạo lực», nhật báo kinh tế Les Echos cho biết theo báo cáo của Viện Nghiên Cứu Kinh Tế và Hòa Bình, bạo lực (chưa tính bạo lực gia đình) gây thiệt hại cho nhân loại đến 13% tổng thu nhập (14.300 tỉ đô la). Tính bình quân, mỗi người mất 4,6 euro/ngày. Con số này dựa trên 22 chỉ số tính chi phí mà mỗi quốc gia phải chi ra để «đề phòng và giải quyết hậu quả các vụ bạo lực», chẳng hạn chi tiêu cho quân đội và cảnh sát, chi phí chăm sóc sức khỏe nạn nhân … Đó là chưa kể các chi phí gián tiếp, thiệt hại gián tiếp gây ra cho các hoạt động kinh tế.
May mắn là tình hình năm 2016 đã được cải thiện so với năm 2008: tổng thiệt hại giảm 2,9%. Bạo lực giảm ở 93 quốc gia nhưng tăng tại 63 nước khác. Quốc gia ít bạo lực nhất là Iceland, mỗi năm chỉ có 1 vụ giết người. Tiếp theo là các nước châu Âu. Pháp đứng thứ 51. Đứng cuối bảng xếp hạng là 7 nước đang có chiến tranh: Syria, Iraq, Afghanistan, Colombia, Soudan, Somalia và Yemen. Bắc Hàn là nước duy nhất không có chiến tranh nhưng lại có tỉ lệ ngân sách dành cho quốc phòng thuộc hàng cao nhất thế giới.
Thùy Dương 16-06-2017



--------------------
20% trẻ em các nước phát triển thiếu thốn về vật chất

 
(RFI): «Tại các nước giàu có, cứ 5 trẻ thì có một em chịu cảnh nghèo khó về vật chất» là kết quả nghiên cứu của Quỹ Nhi Đồng Liên Hiệp Quốc Unicef. Les Echos cho biết, trẻ em Thụy Điển và Đức được hưởng điều kiện vật chất tốt nhất. Nhưng trái với suy nghĩ của nhiều người, «tổng thu nhập quốc gia cao không đủ để bảo đảm điều kiện vật chất cho trẻ em». Trong bảng xếp hạng 41 quốc gia, Mỹ chỉ xếp thứ 37, trước Mêhicô, Rumani, Bulgari và Chi lê. Pháp đứng thứ 19/41. Mặc dù số vụ thanh-thiếu niên tự sát đã giảm, nhưng lượng rượu mạnh mà các em ở độ tuổi 15-24 uống và số thanh-thiếu niên rối loạn về tinh thần lại ngày càng tăng.
Thùy Dương 16-06-2017



--------------------
Hỏa hoạn ở Luân Đôn và ngọn lửa giận dữ trong dân chúng

 
(RFI): Vụ hỏa hoạn thiêu rụi gần như hoàn toàn một chung cư 27 tầng ở Luân Đôn đã làm bùng lên ngọn lửa giận dữ trong công luận Anh Quốc. Trong bài viết «Ở Luân Đôn, cơn giận sau vụ hỏa hoạn», Le Monde cho biết dân chúng đang đặt câu hỏi về trách nhiệm của chính quyền Luân Đôn và doanh nghiệp quản lý chung cư.
Grenfell là một khu nhà xã hội được xây từ những năm 1970, ở quận Kensington và Chelsea, một trong những quận giàu có nhất hành tinh. Quận trưởng giao quyền quản lý chung cư cho công ty Kensington and Chelsea Tenant Management Organisation (KTCMO). Tuy nhiên, công ty này thường xuyên bị chỉ trích vì không tham khảo ý kiến người dân khi đưa ra các quyết định, chậm trễ khi tiến hành những cải tạo cần thiết.
Từ năm 2003, hiệp hội cư dân Grenfell Action Group đã nhiều lần cảnh báo về nguy cơ hỏa hoạn và chỉ trích KTCMO về cách thức phòng chống cháy: các cửa thoát hiểm bị chặn, thiếu biển báo chỉ dẫn trong trường hợp xảy ra hỏa hoạn, sự cố quá tải điện năng … Công ty quản lý chung cư KTCMO thừa nhận mối lo của người dân Grenfell nhưng hiện tại từ chối trả lời cáo buộc để tập trung thu xếp nhà ở tạm thời cho người dân.
Chuyên gia phòng chống hỏa hoạn Sam Webb phẫn nộ: «Kensington và Chelsea, một trong những quận giàu có nhất, dường như đã không làm gì để giải tỏa nỗi lo của người dân».
Năm 2015-2016, tòa nhà được cải tạo với số tiền đầu tư lên tới 11 triệu euro. Theo Le Monde, nghịch lý là vụ hỏa hoạn xảy ra không lâu sau khi chung cư được nâng cấp. Tại sao điều đó lại xảy ra? Giám đốc hiệp hội phòng chống hỏa hoạn cho biết chính lớp vật liệu cách nhiệt mới dễ bắt lửa đã khiến hỏa hoạn lan rộng và nhanh.
Thùy Dương 16-06-2017



--------------------
Thanh niên Hy Lạp: thất nghiệp và rời bỏ đất nước

 
(RFI): Vẫn liên quan tới châu Âu, Le Figaro nói về lựa chọn khó khăn của giới trẻ Hy Lạp, hoặc thất nghiệp, hoặc phải rời xa đất nước. Tỉ lệ thất nghiệp của Hy Lạp là 23%. Gần 50% số thanh niên không có việc làm. Nhiều người có bằng cấp, trình độ, giỏi ngoại ngữ phải chấp nhận làm phục vụ, bồi bàn, nhưng kiếm được việc làm thường xuyên cũng không đơn giản vì các quán cà phê, nhà hàng vắng khách.
Nhiều thanh niên phải từ bỏ đất nước, sang Pháp, Đức, Úc kiếm sống, kể cả làm bồi bàn. Một người chua chát nói Hy Lạp xuất khẩu cả bồi bàn ra khắp thế giới, cho dù thanh niên Hy Lạp là những người có trình độ học vấn nằm trong tốp cao nhất châu Âu. Theo số liệu chính thức, từ đầu cuộc khủng hoảng 2009, 350.000 người Hy Lạp đã ra nước ngoài kiếm sống. Nạn chảy máu chất xám ngày càng nghiêm trọng trong những tháng qua, dù chính phủ đã hứa có các biện pháp thay đổi tình hình.
Thùy Dương 16-06-2017



--------------------
Cuộc sống của người dân Caracas: thiếu thốn và mất an toàn

 
(RFI): Vẫn trong lĩnh vực xã hội, Le Monde có bài viết «Cuộc sống thiếu thốn và mất an toàn ở Caracas» cho thấy sự đối lập giữa thực tế cuộc sống của người dân và những lời tuyên truyền của chính phủ Venezuela. Theo kênh truyền hình Nhà Nước VTV, «mọi chuyện vẫn ổn, tình hình đất nước ngày càng tốt lên, hàng hóa phong phú hơn».
Nhưng trong thực tế, cuộc sống của người dân Venezuela gói gọn trong vài từ: lạm phát, xếp hàng chờ mua thực phẩm, thiếu thốn, mất an ninh, biểu tình, bạo lực, trấn áp và sợ hãi. Bới thùng rác để kiếm thức ăn thừa là một cách để duy trì sự sống. Đường và cà phê là những món hàng xa xỉ. Trong khi lương tối thiểu là 65.000 bolivare/tháng, một cân thịt có giá tới 13.000 bolivare. Giá thịt đã tăng gấp đôi chỉ sau 1 tuần. Các cửa hàng bánh mỳ đều có lính canh gác để đề phòng tấn công trộm cướp.
Cảnh sát hiện diện khắp nơi, các vụ trấn áp ngày càng bạo lực và khiến người dân sợ hãi. Le Monde nhận xét: Thủ đô Caracas giống «ngọn núi lửa sắp phun trào».
Thùy Dương 16-06-2017



--------------------
Trang nhất các báo Pháp

 
(RFI): Chỉ còn hai ngày nữa là tới vòng 2 bầu cử Quốc Hội Pháp, nhật báo La Croix dành trang nhất cho chủ đề này với hàng tựa lớn «Những người nghiệp dư ở ngưỡng cửa Quốc Hội» và dự báo đảng Cộng Hòa Tiến Bước sẽ được đa số tuyệt đối ở Quốc Hội.
Nhân dịp triển lãm quốc tế về công nghệ mới Viva Tech khai mạc hôm qua ở trung tâm triển lãm Porte de Versailles, Paris với dự tham dự của tân tổng thống Pháp Emmanuel Macron, báo kinh tế Les Echos qua tâm tới chiến lược của nguyên thủ Pháp để thu hút, phát triển các công ty khởi nghiệp qua hàng tít «Công ty khởi nghiệp: cam kết của Macron».
Trong lĩnh vực xã hội, Le Figaro quan tâm tới số phận đau đớn của những phụ nữ Hồi Giáo Yazidi thiểu số bị tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo bắt làm nô lệ tình dục và chạy tựa «Các câu chuyện kể đáng sợ của những nô lệ của Daech», kèm theo đó là bức ảnh hai phụ nữ trùm khăn với ánh mắt đau đáu một nỗi buồn.
Libération lại dành tít lớn cho hồ sơ vụ án Grégory đã từng gây chấn động nước Pháp cách đây 32 năm liên quan tới vụ sát hại cậu bé Grégory Villemin (4 tuổi). Các chuyên gia về chiết tự lên án nhiều người trong gia đình Villemin vì trong vụ án này, có rất nhiều lá thư đe dọa và thư nặc danh. Libération cũng dành nhiều trang bài bên trong cũng như bài xã luận cho hồ sơ Grégory.
Thùy Dương 16-06-2017

--------------------
Donald Trump cấm làm ăn với quân đội Cuba

 

Du khách trước khách sạn Hotel Nacional ở La Habana, Cuba, ngày 22/05/2017.REUTERS/Stringer

(RFI): Một trong những sáng kiến ngoại giao tiêu biểu của cựu tổng thống Barack Obama đang bị người kế nhiệm đánh phá: lật qua trang sử 60 năm căng thẳng với La Habana. Tuy không lật ngược chính sách ngoại giao thân thiện tiến hành từ năm 2014, nhưng Donald Trump thông báo một số biện pháp đánh vào kinh tế Cuba và liên kết quyết định bỏ hẳn cấm vận với tự do chính trị.
Theo một viên chức Mỹ, trong ngày thứ Sáu 16/06/2017, từ Miami, tổng thống Mỹ Donald Trump loan báo biện pháp hạn chế du lịch và cấm giao dịch với các lãnh vực kinh tế do quân đội Cuba kiểm soát.
Tổng thống Donald Trump cũng đặt điều kiện buộc Cuba cải thiện nhân quyền và tự do chính trị trước khi được bỏ hẳn cấm vận.
Donald Trump đã nhiều lần cam kết với cử tri Cộng Hoà là một khi đắc cử, ông sẽ hủy bỏ các chính sách của tổng thống Obama từ đối nội như an sinh xã hội cho đến đối ngoại như tái lập bang giao với Cuba. Tuy nhiên, đối với quốc đảo cựu thù, chủ nhân Toà Bạch Ốc không đụng đến quan hệ ngoại giao đã được tái lập, mà ông chỉ đặt ra một số cản lực trong lãnh vực kinh tế, tài chính và du lịch.
Cụ thể là cấm giao dịch với các công ty do quân đội Cuba kiểm soát và áp dụng chặt chẽ các quy định về hạn chế du hành sang quốc đảo cộng sản. Hạn chế nhưng không cấm triệt vì các chuyến bay thương mại và du thuyền không bị ảnh hưởng.
Theo AFP, rất khó có thể đo lường trong ngắn hạn nền công nghiệp du lịch của Cuba, đang phát triển mạnh, sẽ bị tác hại đến mức độ nào? Chỉ trong năm tháng đầu năm 2017, gần 300.000 người Mỹ sang thăm Cuba, tăng 145% trong vòng một năm sau khi đã nhảy vọt lên 74% trong năm 2016 so với một năm trước.
Trong lãnh vực kinh tế, biện pháp mới cấm mọi dịch vụ chuyển ngân với tập đoàn quản trị công nghiệp quốc gia Cuba GAESA, cơ quan kinh tài của quân đội và các chi nhánh, kiểm sóat hầu như toàn bộ ngành du lịch. Chế độ La Habana xem du lịch là lãnh vực «nhạy cảm» do có tiếp xúc với người nước ngoài và là nguồn ngoại tệ trực tiếp. Do vậy, quân đội Cuba, qua hai tổ hợp Gaviota và Cabanacan, quản lý từ ngành hàng không dân dụng, khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng, công ty cho thuê xe và các siêu thị.
Chủ tịch GAESA, tập đoàn mẹ của Gaviota và Cabanacan, không ai khác hơn là đại tá Luis Alberto Rodriguez, con rể của chủ tịch Raul Castro. Theo giới phân tích, GAESA nằm trong tay gia đình lãnh đạo tối cao.
Không phải ngẫu nhiên mà tổng thống doanh nhân Donald Trump chọn Miami, nằm sát cạnh Cuba để thông báo những biện pháp đi ngược lại xu hướng tự do thương mại và tự do đi lại. Bang Florida là nơi tập trung đông đảo cộng đồng tị nạn Cuba. Tổng thống Mỹ muốn tỏ cử chỉ cám ơn cử tri gốc Cuba đã ủng hộ ông trong kỳ bầu cử và lý giải là muốn thúc đẩy nhân quyền tại Cuba.
Tuy nhiên, quyết định này gặp chống đối từ giới doanh nghiệp cho đến nhân quyền. Không chờ tổng thống Mỹ chính thức loan báo, hệ thống khách sạn Starwood kêu gọi ông Donald Trump «hãy sử dụng du lịch như là công cụ chiến lược để cải tiến quan hệ với Cuba hơn là để quay lại đường lối cũ».
Các tổ chức nhân quyền chỉ trích thái độ xoay chiều 180° của tổng thống Mỹ đối với La Habana. Người dân Cuba phải trả giá đắt nếu quốc đảo bị cô lập như thời chiến tranh lạnh, theo khuyến cáo của Amnesty International (Ân Xá Quốc Tế).
Tú Anh 16-06-2017

--------------------
Trừng phạt Nga: Thượng Viện Mỹ thông qua dự luật giới hạn quyền của tổng thống

 

Tổng thống Donald Trump tại Toà Bạch Ốc, Washington DC, ngày 15/06/2017. NICHOLAS KAMM / AFP

(RFI): Trong lúc điều tra về nghi án Nga can thiệp vào bầu cử Mỹ 2016 tiếp tục, hôm qua, 15/06/2017, Thượng Viện Hoa Kỳ bỏ phiếu thông qua dự luật siết chặt các trừng phạt nhắm vào Nga - do các can thiệp tại Ukraina và Syria -, và đặc biệt là một cơ chế, được đánh giá là chưa từng có, nhằm hạn chế quyền lực của tổng thống Donald Trump trong quyết định dỡ bỏ hay không các trừng phạt trong tương lai.
Thông tín viên Anne-Marie Capomaccio tường trình từ Washington,
«Thượng Viện rất kín đáo về cuộc điều tra nhắm vào tổng thống Donald Trump trong nghi án ngăn cản tư pháp. Tuy nhiên các thượng nghị sĩ đã gửi đến Toà Bạch Ốc một thông điệp rõ ràng. Gần như toàn bộ Thượng Viện thông qua một dự luật gia tăng trừng phạt Nga, và giới hạn khả năng can thiệp của tổng thống để dỡ bỏ trừng phạt.
Lãnh đạo phe thiểu số Dân Chủ tại Thượng Viện Chuck Schumer nhận định: ‘‘Chúng tôi không chỉ bỏ phiếu thông qua các biện pháp trừng phạt mạnh hơn nhắm vào Nga, vốn đã mưu toan can thiệp vào cuộc bầu cử tại Mỹ… mà chúng tôi còn chuyển các biện pháp trừng phạt hiện tại thành văn bản luật… Qua đó, việc dỡ bỏ các trừng phạt sẽ khó hơn… bởi chúng tôi hy vọng là Quốc Hội chứ không phải tổng thống, mới có quyền phán xử vấn đề này’’.
Số phận của viên công tố đặc biệt Robert Muller tiếp tục là chủ đề tranh luận. Giới thân cận với tổng thống Trump đã khéo léo để lọt ra ngoài một số thông tin về khả năng ông Robert Muller bị cách chức.
Tuy nhiên, thời gian càng trôi đi thì cuộc điều tra về nghi án Nga can thiệp càng tiến gần đến tổng thống hơn, việc cách chức ông Robert Muller cũng càng trở nên khó hơn. Điều này nếu xảy ra chẳng khác nào Toà Bạch Ốc thừa nhận là mình có tội.
Cựu giám đốc Cục Điều Tra Liên Bang James Comey cho biết mục tiêu của ông, khi công bố nội dung của một trong các đối thoại với tổng thống, là nhằm tạo ra phản ứng mạnh từ phía các dân biểu và chỉ định một công tố viên đặc biệt trong vụ này. Các nhà quan sát cho rằng qua việc này, cựu giám đốc FBI bị cách chức muốn giăng bẫy tổng thống Trump».
Dự luật nói trên của Thượng Viện sẽ được chuyển qua Hạ Viện để thông qua, tuy nhiên tổng thống Donald Trump có quyền phủ quyết. Toà Bạch Ốc hiện chưa đưa ra bình luận gì về việc này.
Theo các thông tin báo chí, tổng thống Mỹ đã nằm trong tầm ngắm của công tố viên đặc biệt Robert Mueller, trong nghi án ông Donald Trump cản trở tư pháp. Hôm qua, tổng thống Trump rất phẫn nộ trước các thông tin này, và một lần nữa khẳng định trên Twitter là giả thuyết về mối thông đồng giữa Nga với các cộng sự của ứng cử viên Donald Trump trong thời gian tranh cử chỉ là chuyện «vớ vẩn».
Trên thực tế, cuộc điều tra nói trên có ý nghĩa rất quan trọng đối với ông Donald Trump. Nếu cơ quan điều tra tập hợp được đủ các bằng chứng về việc tổng thống Mỹ ngăn cản tư pháp, việc này sẽ mở đường cho thủ tục phế truất. Hồi tuần trước, cựu giám đốc FBI cho biết đã bị tổng thống gây áp lực trong cuộc điều tra về nghi án Nga.
Vẫn liên quan đến nghi án này, hôm qua, phó tổng thống Mỹ Mike Pence đã thuê riêng một luật sư để thay mặt ông trả lời công tố viên đặc biệt Robert Mueller. Người phụ trách truyền thông của phó tổng thống giải thích là ông Pence hiện phải «tập trung hoàn toàn cho nhiệm vụ thực thi kế hoạch của tổng thống, và hy vọng vụ việc này sẽ được giải quyết nhanh chóng».
Trọng Thành 16-06-2017

--------------------
Mỹ ra lệnh bắt 12 cận vệ của tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ

 

Ảnh minh họa: Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan phát biểu tại Ankara, ngày 06/06/2017. Reuters

(RFI): Chính quyền Mỹ hôm 15/06/2017 loan báo đã ra lệnh bắt giữ 12 cận vệ của tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ do có hành động bạo lực đối với người biểu tình ôn hòa ở Washington tháng trước. Tin này khiến tổng thống Recep Tayyip Erdogan giận dữ, trong bối cảnh quan hệ giữa Hoa Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ trong những tháng gần đây đã xấu hẳn đi.
Ngoại trưởng Rex Tillerson tuyên bố, đây là «thông điệp rõ ràng cho thấy Hoa Kỳ không dung thứ những cá nhân sử dụng bạo lực để bóp nghẹt tự do ngôn luận và bày tỏ chính kiến một cách hợp pháp». Ông cho biết: «Bộ Ngoại Giao tiếp tục làm việc với cảnh sát và các cơ quan chức năng, và sẽ quyết định có thêm những biện pháp bổ sung hay không».
Về phía tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cực lực lên án, hứa hẹn sẽ đấu tranh «cả về chính trị lẫn tư pháp». Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ đã cho «mời» - chứ không phải «triệu mời» - đại sứ Mỹ ở Ankara, nhờ chuyển lời rằng quyết định của chính quyền Mỹ là «tệ hại, sai lạc và thiếu căn cứ luật pháp».
Tối 16/5, những người Kurdistan biểu tình ôn hòa trước tư dinh của đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ ở Washington, đã bị tấn công thô bạo. Theo cảnh sát trưởng Washington, ông Peter Newsham, đó là các cận vệ của ông Erdogan, được nhận diện qua video và các nhân chứng. Những cận vệ này mặc vét màu sẫm, đánh đập những người biểu tình kể cả khi họ đã ngã xuống đất. Cảnh sát khó can thiệp vì có những người mang súng. Sau vụ này, thượng nghị sĩ John McCain đã đòi trục xuất đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ tại Mỹ.
Phía tổng thống Erdogan cáo buộc cảnh sát địa phương «không làm gì» trong lúc «các nhóm khủng bố» đang biểu tình cách ông «chỉ có 50 mét».
Thụy My 16-06-2017

--------------------
Đài Loan chỉ trích LHQ về việc ngăn đoàn nước này ở Geneva

 



Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn phát biểu tại Văn phòng Tổng thống ở Đài Bắc vào ngày 13 tháng 6 năm 2017. AFP Photo

(RFA): Bằng những lời lẽ thật cứng rắn, Bộ Ngoại Giao Đài Loan phản đối việc Văn Phòng Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc ở Geneve không cho 3 sinh viên Đài Bắc và vị giáo sư hướng dẫn họ vào nghe một cuộc tranh luận về nhân quyền.
Thông cáo của Bộ Ngoại Giao Đài Loan phổ biến hôm 16 tháng 6 viết rằng Liên Hiệp Quốc tự hào là một tổ chức đối xử bình đằng với mọi người, không phân biệt sắc tộc, quốc gia hay chính kiến, nhưng hành động của Cao Ủy Nhân Quyền đã đi ngược lại tôn chỉ đó.
Bộ Ngoại Giao Đài Loan cho hay toán sinh viên Đài Bắc và vị giáo sư hướng dẫn họ bị Cao Ủy Nhân Quyền cấm cửa với lý do Đài Loan không phải mà một quốc gia, đòi hỏi những người này phải có chứng minh thư nhân dân do Trung Quốc cấp.
Văn Phòng Cao ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc không trả lời những câu hỏi liên quan đến chuyện này, nhưng một nhân viên Cao Ủy nói với hãng thông tấn AFP rằng chỉ có công dân các nước thành viên Liên Hiệp Quốc mới được vào phòng hội để nghe tranh luận.
Hiện Đài Loan không phải là thành viên của Liên Hiệp Quốc, được nhiều quốc gia xem là một phần lãnh thổ của Trung Quốc.
RFA, 16/6/2017

--------------------
LHQ yêu cầu Bắc Hàn làm rõ vụ sinh viên Mỹ

 



Otto Frederick Warmbier đến tòa án xét xử tại Bình Nhưỡng vào ngày 16 tháng 3 năm 2016. RFA Photo

(RFA): Tại Geneve, ông Tomas Quintana, điều tra viên nhân quyền của Liên Hiệp Quốc, lên tiếng kêu gọi chính phủ Bắc Hàn giải thích tại sao một sinh viên Hoa Kỳ bị Bình Nhưỡng giam giữ hơn một năm nay lại ở trong tình trạng hôn mê khi được trao trả về cho gia đình.
Người được nói tới là anh sinh viên tên Otto Warmbier, 22 tuổi, bị công an Bắc Hàn bắt giam hồi tháng Giêng 2016 về tội lấy trộm một bức vẽ do nhà nước Bình Nhưỡng in để cổ động dân chúng. Anh này khai rằng chỉ muốn lấy tấm áp phích này để về khoe với bạn bè, nhưng bị tòa Bắc Hàn kêu án 15 năm lao động khổ sai.
Đầu tuần này, anh được Bắc Hàn trả tự do, về lại Hoa Kỳ trong tình trạng hôn mê.
Phía Bắc Hàn nói rằng anh sinh viên Warmbier hôn mê vì bị ngộ độc thức ăn và uống thuốc ngủ. Tuy nhiên toán bác sĩ Mỹ đang chữa trị cho anh lại nói rằng tình trạng hôn mê xảy ra vì anh ta bị thiếu oxygen và thiếu máu trong não.
RFA, 16/6/2017

--------------------
Mỹ-Trung họp bàn về Bắc Hàn vào tuần tới

 



Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc họp song phương ở West Palm Beach, Florida vào ngày 7 tháng 4 năm 2017. RFA Photo

(RFA): Thứ Tư tuần tới, các vị ngoại trưởng và bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ gặp nhau tại Washington, để thảo luận về những vấn đề 2 nước cùng quan tâm, đặc biệt chú trọng đến tình hình an ninh bán đảo Triều Tiên và giải quyết chương trình hạt nhân và hoả tiễn mà Bắc Hàn đang theo đuổi.
Đây là cuộc họp đầu tiên của Đối Thoại Ngoại Giao Và An Ninh Mỹ-Trung, thành hình sau cuộc gặp gỡ hồi tháng Tư vừa rồi ở Florida giữa Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump và Chủ Tịch Nhà Nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Thượng đỉnh vừa nói đã giúp mối quan hệ giữa 2 cường quốc trở nên tốt đẹp hơn, cho dù Washington thường xuyên lên tiếng bày tỏ quan ngại về chuyện Bắc Kinh tự ý xây dựng, cải tạo các hòn đảo, bãi đá mà họ tự ý chiếm giữ ở Biển Đông, cũng như mức tham thủng mậu dịch quá lớn mà Hoa Kỳ phải gánh chịu khi buôn bán với Trung Quốc.
Tin từ Washington cho hay trong cuộc thảo luận sẽ diễn ra vào ngày thứ Tư tuần tới, phía Hoa Kỳ sẽ kêu gọi Trung Quốc nỗ lực hơn nữa để buộc Bắc Hàn phải ngưng ngay chương trình chế tạo võ khí hạt nhân và hoả tiễn.
Một trong những ý kiến sẽ được Hoa Kỳ nêu ra là tăng mức cấm vận đối với Bắc Hàn, trong đó bao gồm cả việc cấm những công ty Trung Quốc đang giao dịch, làm ăn với chính quyền Bình Nhưỡng.
Thứ Ba vừa rồi khi ra điều trần trước Quốc Hội, Ngoại Trưởng Mỹ Rex Tillerson có nói đến điều này, tiết lộ Washington đã thảo luận với Bắc Kinh, nhưng không cho hay cuộc thảo luận đã đi tới đâu, kết quả như thế nào.
Cũng cần nói thêm ngoài Ngoại trưởng Tillerson, cuộc thảo luận sắp tới còn có sự tham dự của ông Tổng Trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis. Phía Trung Quốc có Ủy Viên Quốc Vụ Viện Dương Khiết Trì và Tướng Phòng Phong Huy, Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Đôi Nhân Dân Trung Quốc.
RFA, 16/6/2017

--------------------
Mỹ thu giữ tài sản liên quan vụ Quỹ Nhà nước Malaysia

 



Logo 1MDB trên một cửa sổ xe buýt vào ngày 17 tháng 2 năm 2017 tại Kuala Lumpur, Malaysia. AFP Photo

(RFA): Hoa Kỳ có biện pháp thu giữ số tài sản trị giá 540 triệu đô la Mỹ từ một doanh nhân người Malaysia tên là Jho Low, vì cho rằng ông này đã đánh cắp từ một quĩ phát triển của nhà nước Malaysia, có tên là 1MDB.
Động thái vừa nêu được một tòa án ở Los Angeles công bố vào ngày hôm 15 tháng 6. Số tài sản thu được bao gồm cả một du thuyền đắt tiền. Theo các công tố viên thì vào năm 2014, ông Jho Low đã dùng tiền của quĩ nhà nước Malaysia để mua mua các loại hàng mắc tiền trong đó có chiếc du thuyền trang bị sân đáp trực thăng, hồ bơi và phòng tập thể dục.
Ngoài ra trong số tài sản còn có các bất động sản ở Luân Đôn, New York và các bức tranh của danh họa Picasso.
Vụ bê bối quĩ nhà nước Malaysia làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của Thủ tướng Malaysia Najib Razak, với những cáo buộc tham nhũng.
Trong cáo buộc của Bộ tư pháp Hoa Kỳ có nói đến 1 món quà là một xâu chỗi kim cương màu hồng trị giá đến hơn 27 triệu đô la Mỹ được tặng cho vợ một quan chức số 1 của Malaysia, làm người ta nghĩ đến Thủ tướng Razak.
Các quan chức Malaysia nói rằng không có chứng cớ liên quan giữa các tội danh tài chánh đó với quĩ của nhà nước Malaysia 1MDB.
Người đứng đầu cơ quan tư pháp của Malaysia là ông Mohamed Apandi Ali nói rằng không có bằng chứng về việc quản lý sai phạm tiền tại quĩ 1MDB, và ông nói thêm là Kuala Lumpur sẽ tôn trọng pháp luật nếu phát hiện có sai phạm.
RFA, 16/6/2017

--------------------
Miến sẽ đưa một nhà báo chỉ trích ra tòa

 



Ông Kyaw Min Swe, tổng biên tập của tờ The Voice Daily trên đường đến tòa án thị trấn Bahan cho phiên toà thứ ba ở Yangon, hôm 16 tháng 6 năm 2017. AFP Photo

(RFA): Biên tập viên một tờ báo hàng đầu của Miến Điện sẽ phải ra tòa vì đăng trên mạng xã hội một bài viết châm biếm giới quân nhân của nước này.
Ông Kyaw Min Swe, tổng biên tập tờ báo Tiếng Nói, bị quân đội đâm đơn kiện hồi tháng năm vừa qua, và một tòa án tại Yangon vào ngày 16 tháng 6 đưa ông Kyaw đến nhà tù Insein chờ ngày ra tòa vào tuần tới.
Nội dung của bài viết là mỉa mai một bộ phim tuyên truyền của quân đội ca ngợi chiến thắng của họ trong cuộc chiến với các nhóm dân quân thiểu số.
Ông Kyaw có thể bị kết án theo điều 66d liên quan đến truyền thông, theo đó các hành vi đưa lên mạng những thông tin bôi nhọ sẽ bị cấm. Và ông có thể phải lãnh một bản án 6 tháng tù giam.
Tác giả của bài viết là ông Kyaw Swa Naing không bị đưa ra tòa vì ông không phải là người đưa bài viết lên mạng.
Ông nói với báo chí rằng các nhà báo đang bị tấn công.
Giới hoạt động xã hội tại Miến Điện cho rằng điều luật này và nhiều điều luật khác nữa tại Miến Điện là nhằm để hạn chế tự do báo chí.
RFA, 16/6/2017

--------------------
Vụ nổ nhà trẻ ở Trung Quốc là đánh bom

 



Cư dân đứng bên ngoài cổng trường mẫu giáo, nơi xảy ra vụ nổ một ngày trước đó, ở Fengxian, tỉnh Jiangsu, miền đông Trung Quốc vào ngày 16 tháng 6 năm 2017. AFP Photo

(RFA): Một quả bom tự chế được cho nổ bên ngoài một nhà trẻ tại hạt Phụng Hiền, tỉnh Giang Tây, không xa thành phố Thượng Hải, miền Đông Trung Quốc vào ngày 15 tháng 6 là vụ đánh bom.
Theo thông tin của Bộ Công an Trung Quốc thì có 9 người thiệt mạng bao gồm cả hung thủ và hơn chục người bị thương.
Theo công an thì thủ phạm là một người đàn ông 22 tuổi bị bệnh liên quan đến thần kinh, và người ta tìm thấy tại nơi cư trú của ông ta những vật liệu chế tạo bom.
Cho đến nay vẫn chưa biết lý do vì sao người đàn ông này lại cho nổ bom.
Trong những vụ nổ bom trong vài năm gần đây tại Trung Quốc người ta thường thấy thủ phạm là những người bị mất việc làm, hoặc bất mãn điều gì đó và cho nổ bom để trả thù đời.
Tuy vậy cũng có một trường hợp vào năm 2013, một người đàn ông đi xe lăn đã cho nổ một quả bom tự chế tại sân bay quốc tế Bắc Kinh để phản đối nạn bạo hành của công an Trung Quốc.
RFA, 16/6/2017

--------------------
Một số phiến quân có thể đã trốn khỏi Marawi

 



Các thành viên Philippines của Special Weapons and Tactics (SWAT) tuần tra khu phố nơi những người sơ tán từ Marawi đang tạm thời sống ở thành phố Iligan vào ngày 16 tháng 6 năm 2017. AFP Photo

(RFA): Quân đội Philippines hôm 16 tháng 6 cho biết một số phiến quân Hồi Giáo ở thành phố Marawi, miền Nam Philippines, có thể đã trà trộn vào những người di tản để ra khỏi thành phố đang có chiến tranh.
Tướng Restituto Padilla nói với báo giới ở Manilna rằng hiện quân đội Philippines đang xiết chặt việc kiểm soát ở các thành phố lân cận là Iligan và Cagayan de Oro để tìm kiếm những kẻ tình nghi mà họ cho rằng có thể sẽ tìm cách gây rối hoặc khủng bố.
Quân đội Philippines cho biết có khoảng 200 tay súng phiến quân, chủ yếu là thuộc các nhóm nổi dậy ở địa phương đã thề trung thành với nhà nước Hồi giáo, cùng một số chiến binh nước ngoài đang cố thủ ở thành phố Marawi. Phiến quân sử dụng dân thường và các nhà thờ Hồi giáo làm các nơi ẩn nấp.
Tướng Padilla cho biết những đồn đãi về khả năng các phiến quân sẽ tấn công các thành phố lân cận dựa trên các thông tin sai do phiến quân loan ra, nhưng trên thực tế khả năng của phiến quân đã bị giảm rõ rệt. Quân đội Philippines cho biết khả năng chiến đấu của những nhóm phiến quân còn sót lại trong thành phố hiện đang yếu đi.
Theo số liệu thống kê của giới chức chính phủ, kể từ khi giao tranh bắt đầu từ hồi cuối tháng 5, đã có hơn 300 người thiệt mạng tại Marawi, bao gồm 225 phiến quân, 59 quân lính chính phủ và 26 dân thường.
RFA, 16/6/2017

--------------------
Quách Văn Quý, nhà tỉ phú gây chiến với Bắc Kinh

 

Tỉ phú Quách Văn Quý (Guo Wengui) trả lời phỏng vấn tại New York, Hoa Kỳ ngày 30/04/2017. REUTERS/Brendan McDermid

(RFI): Từ trên tòa nhà chọc trời ở Manhattan, một nhà tỉ phú Trung Quốc khởi động một trận chiến không khoan nhượng với chế độ Bắc Kinh. Ông đe dọa sẽ tiết lộ những chuyện động trời, gây bối rối cho giới lãnh đạo.
Ông Quách Văn Quý (Guo Wengui), 50 tuổi, hiện chưa đưa ra nhiều cáo buộc đối với các nhà lãnh đạo cao cấp nhất Trung Quốc. Nhưng chính quyền Bắc Kinh không coi thường lời đe dọa của ông Quách, là sẽ lột trần tất cả vào mùa thu tới. Một đòn nẩy lửa như vậy có nguy cơ phá vỡ sự hài hòa trong Đại hội Đảng Cộng Sản, mà trong dịp này ông Tập Cận Bình sẽ được giao đứng đầu đất nước đông dân nhất thế giới thêm một nhiệm kỳ 5 năm nữa. Nhà Trung Quốc học Liang Jiang nhận định: «Đó sẽ là quả bom chính trị lớn nhất trong năm 2017».
Từ ba tháng qua, tỉ phú Quách Văn Quý, làm giàu trong ngành địa ốc và trốn khỏi Trung Quốc cuối năm 2014, từ trong căn hộ tuyệt đẹp của ông ở New York, đã tràn ngập mạng xã hội với những lời đả kích các vị tai to mặt lớn của Bắc Kinh. Người ta trông thấy ảnh ông trên thảm tập chạy bộ, bên cạnh chú chó hoặc trước biệt thự của Donald Trump ở Mar-a-Lago ở Florida, nơi tổng thống Mỹ đã tiếp ông Tập Cận Bình hồi tháng Tư.
Nhà chính trị học Trey McArver, thuộc trung tâm nghiên cứu Trivium đặt tại Bắc Kinh nhấn mạnh: «Điều thú vị là sự quan tâm từ phía đảng cũng như người dân Trung Quốc, không phải vì những gì ông ấy đã làm mà về khả năng ông ta sẽ làm».
Bằng chứng cho thấy sự nóng ruột của Bắc Kinh: ba cựu lãnh đạo của một công ty trước đây do Quách Văn Quý kiểm soát đã bị đưa ra tòa vào tuần trước vì tội gian lận. Không ai ngạc nhiên khi các bị cáo phải tố cáo nhà tỉ phú đã tổ chức ra các vụ gian lận này. Bây giờ thì ông Quách Văn Quý còn bị kiện tụng ngay tại Hoa Kỳ. Chín trong số các chủ nợ của ông kiện ra tòa đòi 50 triệu đô la.
Vụ Quách Văn Quý đã nổ ra vào tháng Tư, khi nhà tỉ phú đang trả lời phỏng vấn trực tiếp trên đài Tiếng Nói Hoa Kỳ, bỗng bị cắt ngang. Sau đó ông tố cáo đại sứ quán Trung Quốc tại Washington đã gây áp lực lên đài phát thanh này. Vài ngày trước đó, chính quyền Bắc Kinh cho biết đã nhờ đến Interpol về trường hợp Quách Văn Quý. Tuy nhiên không có việc Mỹ sẽ trục xuất ông về Trung Quốc theo lệnh truy nã này.
Báo chí Hoa lục cáo buộc ông Quách Văn Quý đã chi hối lộ 60 triệu nhân dân tệ (8 triệu euro) cho Mã Kiến (Ma Jian), cựu giám đốc phản gián đầy quyền lực của Trung Quốc, bị kết tội tham nhũng vào đầu năm 2015. Như vẫn thường diễn ra ở Trung Quốc, bị cáo đã công khai thú nhận có nhận tiền của nhà tỉ phú địa ốc. Trong số các mục tiêu rất cao mà ông Quách Văn Quý nhắm đến có Vương Kỳ Sơn (Wang Qishan), nhân vật số 6 trong đảng Cộng Sản và đặc biệt là người đứng đầu chiến dịch chống tham nhũng mà Tập Cận Bình đã tung ra khi mới lên cầm quyền năm 2012. Ông Quách tố cáo gia đình Vương Kỳ Sơn, mà có dư luận cho là sắp tới sẽ trở thành thủ tướng Trung Quốc, che giấu các vụ giao dịch ở nước ngoài.
Cụ thể, ông khẳng định thân nhân ông Vương sở hữu một phần tập đoàn HNA, hoạt động trong ngành hàng không và du lịch. HNA, trong những năm gần đây liên tục đầu tư quy mô ra nước ngoài, thứ Bảy tuần trước đã cải chính. Theo nhà Trung Quốc học David Kelly, giám đốc nghiên cứu của China Policy đặt tại Bắc Kinh, những tố cáo của ông Quách Văn Quý là vấn đề hóc búa cho các lãnh đạo Trung Quốc. Ông nhận xét: «Họ không thể đáp trả mà không để lộ ra mặt trái của chính trường, và các quan hệ với các thế lực kinh tế. Rất khó dự đoán được diễn tiến. Trong khi chờ đợi, người ta không còn nhẹ tay nữa và đây sẽ là một trận chiến sống còn».
Thụy My 15-06-2017

--------------------
Mỹ đang để các đảo Thái Bình Dương lọt vào tay Trung Quốc

 

Phi trường Bauerfield ở Port Vila, thủ đô đảo quốc Vanuatu.wikipedia

(RFI): Theo nhà báo Ben Bohane chuyên viết về châu Á-Thái Bình Dương suốt 25 năm qua, một ván cờ tĩnh lặng nhưng quyết định đang diễn ra nhằm nắm quyền chi phối các đảo nhỏ ở Thái Bình Dương. Tuy nhiên chỉ có một bên là chứng tỏ quyết tâm, còn bên kia dường như đang nhường lại trận địa mà không mấy hăng hái chiến đấu.
Trên Wall Street Journal, ông Bohane nhận định, đây là một hiện tượng mới. Trên hơn 100 năm qua, Hoa Kỳ vẫn coi Thái Bình Dương như sân sau của mình, nhưng gần đây mọi sự đã thay đổi. Philippines, đồng minh lâu đời của Mỹ đã «xoay trục» sang Trung Quốc, trong khi các đảo quốc khác tại Thái Bình Dương cũng không cưỡng lại được các ve vãn của ngành ngoại giao và đầu tư từ Bắc Kinh. Trong khi đó Hoa Kỳ vẫn vắng bóng. Chính sách «xoay trục sang châu Á» của cựu tổng thống Barack Obama nay chỉ còn là những lời nói suông. Giờ đây chẳng có mấy bằng chứng cho thấy Hoa Kỳ đầu tư vào các đảo quốc tại đây.
Tổng thống Donald Trump có cơ hội để quan tâm hơn đến khu vực này, nhưng Toà Bạch Ốc dường như bị lạc hướng về phía Trung Đông, cũng như các chính quyền tiền nhiệm. Với chi phí chỉ một ngày trong cuộc chiến Trung Đông, Hoa Kỳ có thể củng cố mặt phía Tây qua việc chiếm lấy cảm tình các đảo quốc Thái Bình Dương bằng cách đầu tư vào du lịch, cơ sở hạ tầng, và cam kết với các lãnh đạo tại đây. Thay vào đó, Trung Quốc đã ma mãnh giành lấy từng nước một.
Trong khi Bắc Kinh chi ra nhiều tỉ đô la đầu tư vào các đảo Melanesia, Micronesia và Polynesia, làm các dự án hạ tầng quan trọng, các kế hoạch du lịch với tài chính đi kèm, thì Hoa Kỳ vẫn giữ im lặng. Mỹ tiếp tục bỏ mặc hiệp ước đồng minh ký với Micronesia và làm ngơ với phần còn lại trong khu vực. Palau vẫn đang chờ đợi 216 triệu đô la được hứa hẹn năm 2011, trong khuôn khổ một thỏa thuận nhằm cung ứng cửa ngõ quân sự cho Hoa Kỳ. Cách xử sự như vậy có thể khiến Liên bang Micronesia năm tới có thể chấm dứt hiệp ước với Mỹ, trước thời điểm dự kiến là năm 2023. Và tại lãnh thổ Samoa thuộc Mỹ, một nữ dân biểu đã cảnh báo về những khiếm khuyết trong năng lực quốc phòng, trong lúc ảnh hưởng Trung Quốc đang tăng lên tại Samoa. Bắc Kinh dòm ngó nguồn lợi thiên nhiên của Papua New Guinea và ve vãn Fiji.
Nhưng sự tương phản giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ nổi bật nhất ở Vanuatu. Mới đây, chính quyền Vanuatu đã ký kết một hợp đồng với China Civil Engineering Construction Corporation để nâng cấp ba sân bay chính của đảo quốc này. Đặc biệt là mở rộng Bauerfield, phi trường chính của Port Vila, thủ đô nước này, để mở đường bay trực tiếp từ Trung Quốc vào năm tới. Được Hải quân Mỹ xây dựng lên năm 1942, Bauerfield được đặt theo tên của trung tá Harold W.Bauer, phi công lái chiến đấu cơ của thủy quân lục chiến Mỹ đã tử trận trong trận đánh Guadalcanal. Trung Quốc cũng sẽ nâng cấp sân bay Pakoa ở Santo, hòn đảo mà người thanh niên James Michener trú đóng trong Đệ nhị Thế chiến và viết ra cuốn tiểu thuyết được giải Pulitzer, «Tales of the South Pacific» (Chuyện ở Nam Thái Bình Dương).
Không có công ty Mỹ nào tham gia các hợp đồng trên. Thực tế, Hoa Kỳ không cam kết gì với Vanuatu, cũng chẳng có đại sứ thường trực. Trong khi đó Trung Quốc đã xây dựng tòa nhà Quốc Hội, văn phòng thủ tướng, trụ sở bộ Ngoại Giao, trụ sơ tổ chức liên chính phủ Melanesian Spearhead Group, một trung tâm hội nghị và một sân vận động quốc gia.
Đổi lại, Trung Quốc được gì? Vanuatu chính là đảo quốc Thái Bình Dương đầu tiên ủng hộ yêu sách của Bắc Kinh về Biển Đông, và sau đó Nauru rồi Papua New Guinea nhanh chóng hòa giọng! Khu vực này phải đứng ngoài thương mại điện tử, vì PayPal, Visa và các công ty tài chính khác của Mỹ không công nhận các đảo quốc Thái Bình Dương. Nhưng tỉ phú Mã Vân (Jack Ma) của tập đoàn Alibaba gần đây đã gởi các đại diện đến để giúp Vanuatu và các nước còn lại tham gia các sàn giao dịch điện tử của họ, trong đó có Tmall và Alipay.
Viện trợ, đầu tư, cơ sở hạ tầng, thương mại điện tử… Không khó để hiểu vì sao các chính phủ và dân chúng các đảo quốc này quay sang Bắc Kinh. Trong lúc cộng đồng quốc tế không lạ gì về dã tâm xâm chiếm Biển Đông của Trung Quốc, Bắc Kinh đã thâm hiểm tung tiền ra mua chuộc các đảo quốc Thái Bình Dương để làm bàn đạp. Bài báo Wall Street Journal kết luận, nếu Washington không bắt đầu cam kết một cách nghiêm túc trong khu vực, thì các đảo quốc Thái Bình Dương vốn là các căn cứ quan trọng trong Đệ nhị Thế chiến, chắc chắn sẽ lọt vào tay Trung Quốc.
Thụy My 15-06-2017

--------------------
Bắc Kinh điều tra gian lận nghiên cứu khoa học

 

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc và Indonesia thảo luận các chỉ dẫn về kiểm tra an toàn thực phẩm tại Phòng Thí Nghiệm Đào Tạo An Toàn Thực Phẩm Quốc Tế (IFSTL) tại Đại Học Maryland, Hoa Kỳ, ngày 15 tháng 9 năm 2011. SAUL LOEB / AFP

(RFI): Ngày 14/06/2017, Trung Quốc thông báo mở điều tra nhắm vào nhiều nhà khoa học, sau vụ một tạp chí y khoa quốc tế có uy tín rút khoảng trăm bài nghiên cứu của các nhà nghiên cứu Trung Quốc vì cho là “có gian lận”.
Thông báo của bộ Khoa Học và Công Nghệ Trung Quốc khẳng định “không dung thứ” cho những hành vi gian lận và cam kết điều tra “từng bài đăng một bị rút”. Đồng thời, các dự án và nguồn tài trợ của các nhà khoa học bị nhắm đến cũng bị đình chỉ.
Vào tháng 4/2017, nhà xuất bản Springer thông báo hủy 107 bài nghiên cứu trên tạp chí “Tumor Biology” chuyên nghiên cứu về bệnh ung thư. Nhà xuất bản này cho rằng đã tìm thấy nhiều bằng chứng “các nhà khoa học đã gian lận quy trình đánh giá”. Cụ thể là các bài đăng đều ghi đúng tên người thẩm định nhưng địa chỉ mail là giả.
Những bài viết này do các nhà nghiên cứu tại nhiều trường đại học và các cơ sở y khoa tại Trung Quốc công bố trong giai đoạn 2012-2016. Theo quy định, các kết quả nghiên cứu phải được đồng nghiệp kiểm định trước khi đăng nhằm bảo đảm tính trung thực trong nghiên cứu.
Gian lận nghiên cứu đang là một vấn nạn ngày càng lớn tại Trung Quốc. Tuy nhiên, theo phân tích của Tân Hoa Xã được AFP trích dẫn, vụ việc cho thấy giới y sĩ trong các bệnh viện công đang chịu nhiều áp lực, quy định số lượng bài đăng trên các tạp chí trong nước hay quốc tế để được thăng chức hay tăng lương.
Minh Anh 15-06-2017

--------------------
Kiểm soát cảng biển châu Á: Một cuộc chiến khác giữa Trung Quốc và Nhật Bản

 

Một cảnh cảng Tokyo. Ảnh 6/10/2015. AFP PHOTO / KAZUHIRO NOGI

(RFI): Nhật Bản đang tranh giành quyết liệt với Trung Quốc quyền kiểm soát các cảng biển quan trọng tại châu Á, nhằm bảo đảm an ninh các tuyến đường vận chuyển hàng hóa và nguyên nhiên liệu. Đồng thời, Tokyo muốn kiềm hãm bớt đà bành trướng ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khu vực.
Mua lại cổ phần, hợp tác khai thác, tham gia xây dựng, Nhật Bản đang góp phần phát triển cơ sở hạ tầng tại châu Á thông qua các khoản cho vay trực tiếp hay từ Ngân Hàng Phát Triển Á Châu, qua đó cạnh tranh quyết liệt với Trung Quốc, ví dụ như trong dự án quản lý cảng nước sâu Sihanoukville ở Cam Bốt. Tokyo tiến hành hợp tác với New Delhi để cùng khai thác cảng Colombo tại Sri Lanka. Nhật Bản cũng tham gia xây dựng cảng Thilawa tại Miến Điện, dự kiến hoàn thành trong năm 2018.
Tính đến cuối tháng 3/2016, Ấn Độ và Indonesia đứng đầu danh sách các nước châu Á được Nhật Bản cho vay với tổng trị giá 1.700 tỷ yên cho mỗi nước. Tiếp đến là Việt Nam với mức vay là 1.400 tỷ. Tokyo hiện là một đối tác ngoại giao và kinh tế quan trọng trong khu vực.
Theo phân tích của tờ Nikkei Asian Review, việc Trung Quốc tìm cách kiểm soát hầu hết các tuyến đường biển đi từ Biển Đông đến châu Âu thông qua sáng kiến Một Vành Đai, Một Con Đường đang khiến Nhật Bản lo âu. Bởi vì, đó cũng chính là những tuyến hàng hải quan trọng đối với Tokyo trong việc nhập dầu khí từ Trung Đông và xuất khẩu hàng hóa sang Châu Âu.
Trong thời bình, những cảng biển nằm dọc theo Ấn Độ Dương chủ yếu dùng để vận chuyển hàng hóa. Nhưng nếu Trung Quốc mở rộng được tầm ảnh hưởng, “họ có thể sử dụng những cảng này cho mục đích quân sự” như cảnh báo của một quan chức Nhật Bản.
Mùa thu năm 2014, một tầu ngầm Trung Quốc đã từng ghé vào một cảng do Trung Quốc khai thác tại Sri Lanka. Vụ việc đã gây sốc cho các quốc gia láng giềng.
Do đó, trong nỗ lực kiềm chế Bắc Kinh, thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe kêu gọi phát triển một khu vực Ấn Độ Dương “mở và tự do”, đồng thời, Tokyo tăng cường các mối quan hệ với các nước khác tại châu Á, thông qua các chương trình hỗ trợ phát triển chính thức và nhiều trợ giúp khác. Không chỉ hỗ trợ về mặt kinh tế - tài chính, kể từ năm 2015, Nhật Bản còn mở rộng trợ giúp sang cả lĩnh vực quân sự, cứu hộ, cứu trợ thiên tai.
Dù vậy, vẫn còn nhiều khu vực Nhật Bản chưa có được mối quan hệ chặt chẽ như tại châu Âu hay châu Phi. Đây chính là điểm Trung Quốc có thể tận dụng. Cuộc chạy đua giữa hai cường quốc tranh giành quyền kiểm soát trong khu vực sẽ càng thêm gay gắt.
Minh Anh 15-06-2017